|

اهميت سفر روحاني به عراق

رحمان قهرمان‌پور-کارشناس خاورميانه

سفر آقاي روحاني به عراق از چند نظر اهميت دارد؛ نخست اينکه رئيس‌جمهوری جديد عراق بر سر کار آمده است و وقتي در يک کشور رئيس‌جمهوری جديد سر کار مي‌آيد، همسايگان و متحدان آن کشور هم براي تبريک و هم براي برنامه‌ريزي برای ادامه کار، سفرهايي را به آن کشور انجام مي‌دهند.‌ آقاي برهم صالح از قديم با خيلي از سياست‌مداران ايراني روابط نزديک داشته و اين انتظار وجود داشت که رئيس‌جمهوری ايران هم به عراق سفر کند. ايشان هم به ايران سفر کردند و سفر آقاي روحاني به عراق در واقع در پاسخ به سفر آقاي برهم صالح انجام مي‌شود. ‌نکته ديگري که در اين ارتباط اهميت دارد، اين است که اين سفر در حالي انجام مي‌شود که دولت ترامپ از برجام خارج شده و قاعدتا يکي از کشورهايي که مي‌تواند در دوران پس از خروج آمريکا از برجام به ايران کمک کند، عراق است. ظرفيت‌هايي که عراق در اين زمینه دارد، جنبه ديگري از اهميت سفري است که آقاي روحاني به عراق دارند؛ بنابراين در کنار ساير کشورهايي که ايران مي‌خواهد به کمک آنها با تحريم‌ها مقابله کند، از جمله چين، هند، روسيه، ترکيه و... به طور طبيعي عراق هم اهميت ويژه‌اي دارد. عراق مي‌تواند نقش مؤثري در عبور ما از دوره تحريم‌هاي آمريکا داشته باشد. منابع زيرزميني عراق و روابط گسترده سياسي، اقتصادي و تجاري‌اش با ايران و ساير کشورها مي‌تواند به ايران کمک کند تا دوره حاضر را با دشواري‌هاي کمتري پشت سر بگذارد و در واقع با تحريم‌ها مقابله کند.
نکته سوم ‌ اهميت سفر آقاي روحاني به اين موضوع برمي‌گردد که آخرين رگه‌هاي مقاومت داعش در سوريه در حال از‌بين‌رفتن است. ما با يک خاورميانه پساداعش روبه‌رو هستيم که مشخصات و مختصات خودش را دارد. با توجه به اينکه ايران در مبارزه با داعش، به‌ویژه در عراق نقش مهمي داشت، دو کشور نياز دارند که در دوران پس از داعش درباره سياست‌ها و فعاليت‌هاي منطقه‌اي و بين‎المللي خود هماهنگي‌هاي لازم را با هم داشته باشند.
نکته چهارم بحث سوريه است. مي‌دانيم که در سوريه بشار اسد گام‌هاي آخرش را براي تسلط و اعمال حاکميت بر این کشور برداشته و سوريه وارد مرحله تدوين قانون اساسي شده است. طبعا عراق در اين دوران و در مقطع کنوني نقش و جايگاه مهمي در منطقه دارد. چون از يک طرف با سوريه همسايه است و از طرف ديگر همواره رقابت‌هاي ديرينه‌اي بين بغداد و دمشق وجود داشته است. پس مهم است که ايران با هر دو کشور هماهنگي‌هاي لازم را انجام دهد تا سه‌گانه تهران، بغداد و دمشق هماهنگي لازم را داشته باشند.
آقاي روحاني در اين سفر قرار است با آيت‌الله سيستاني هم ديدار کنند. آيت‌الله سيستاني شخصيت مورد قبول گروه‌هاي مختلف عراقي و مشخصا گروه‌هاي شيعي است. در اين سال‌ها ايشان به‌نوعي نماد وحدت و انسجام در عراق محسوب مي‌شوند و ديدار با ايشان به اين معناست که انسجام داخلي در عراق و وحدت بين شيعيان و سني‌هاي عراقي براي ايران مهم است.
نفوذ کلامي و معنوي آيت‎‌الله سيستاني در عراق، مي‌تواند در عملي‌کردن توافق‌هاي احتمالي ميان ايران و عراق بسيار تأثيرگذار باشد؛ بنابراين ملاقات آقاي روحاني به عنوان رئيس‌جمهوری ايران با آيت‌الله سيستاني بيش از آنکه اهميت عملي _سياسي براي دو کشور داشته باشد، اهميت نمادين دارد؛ به عبارتي اين سفر نشان مي‌دهد که ايران در جايگاه کشور همسايه چقدر به دنبال وحدت و يکپارچگي در عراق، به‌ويژه وحدت ميان اهالي تشيع و تسنن است.با در‌نظر‌گرفتن جميع اين شرايط، سفر آقاي روحاني به عراق هم در روابط دوجانبه ايران و عراق و هم در مسائل منطقه‌اي اهميت زيادي دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.