|

بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر یک توافق‌نامه برگزیت جدید به توافق رسیدند

توافق در دقيقه 90

داستان خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا بار دیگر به یک فراز تاریخی و حساس رسیده است. اواخر دوشنبه‌شب ترزا می، نخست‌وزیر بریتانیا و ژان کلود یونکر، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، در استراسبورگ درباره تغییر و تحولاتی در توافق‌نامه پیشین دو طرف به توافق رسیدند. نخست‌وزیر بریتانیا حالا امیدوار است که توافق‌نامه جدید بتواند نمایندگان پارلمان اروپا را به رأی مثبت متقاعد کند. رأی‌گیری دوم روز گذشته برگزار شد و گرچه تا لحظه تنظیم این گزارش هنوز نتیجه آن مشخص نشده؛ ولی بی‌شک چه این توافق‌نامه رد شود و چه تأیید، روزی تاریخی برای بریتانیا رقم می‌خورد و تبعات هر دو حالت تا مدت‌ها همه سطوح سیاسی، اقتصادی و اجتماعی این کشور را تحت تأثیر قرار خواهد داد. بعد از آنکه در 15 ژانویه سال جاری میلادی توافق‌نامه دولت و اتحادیه اروپا با 230 رأی منفی شکست مفتضحانه‌ای خورد، ترزا می قول داد که با برگزاری نشست‌هایی با دیگر احزاب بریتانیایی درخواست‌های مخالفان توافق‌نامه را درست‌تر بررسی کند. با‌این‌حال بیشتر تلاش‌های دولت بریتانیا بر متقاعد‌کردن اتحادیه اروپا برای تضمین‌های قانونی درباره مرز ایرلند متمرکز بوده است. دوشنبه‌شب دولت بریتانیا اعلام کرد که چنین تضمین‌هایی را از جانب اتحادیه اروپا دریافت کرده است.ترزا می بعد از دیدار با مقام‌های اروپایی در استراسبورگ با صدور بیانیه‌ای گفت: نوامبر گذشته پس از دو سال مذاکرات طاقت‌فرسا با اتحادیه اروپا به توافقی دست ‌یافتم که معتقدم به تصمیم مردم برای خروج از اتحادیه اروپا احترام می‌گذارد. او با مروری بر آثار مثبت این توافق اشاره کرد که نمایندگان پارلمان در رأی‌گیری دو ماه پیش درباره آینده مرزی ایرلند شمالی ابراز نگرانی کردند. ترزا می توضیح داد که وجود یک سازوکار ضمانتی درباره ایرلند شمالی اقدامی کاملا درست بوده؛ اما نباید به یک فرایند دائمی تبدیل شود. به‌ گفته نخست‌وزیر بریتانیا توافق قبلی به‌روشنی به این مسئله اشاره نمی‌کرد و به‌این‌ترتیب ضروری بود که تغییرات الزام‌آوری در این زمینه صورت گیرد.بخش ‌عمده نگرانی قانون‌گذاران بریتانیایی به آینده وضع ایرلند شمالی و قوانین تجاری حاکم بر این منطقه، به پس از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا برمی‌گردد. اکنون‌ که بریتانیا عضو اتحادیه اروپاست، پست مرزی، ایست بازرسی و گمرکی بین ایرلند شمالی و جمهوری ایرلند وجود ندارد. دولت بریتانیا در توافق‌نامه برگزیت با اتحادیه اروپا در بندی موسوم به بک‌استاپ ضمانت داده که این وضعیت در آینده حفظ خواهد شد. به‌این‌ترتیب تا زمانی که روابط تجاری بریتانیا و اتحادیه اروپا مشخص نشود، بریتانیا در اتحادیه گمرکی اروپا می‌ماند و ایرلند شمالی هم تابع قوانین بازار مشترک اتحادیه اروپا می‌ماند. بااین‌حال منتقدان معتقد هستند که وضعیت ویژه ایرلند شمالی تمامیت ارضی بریتانیا را به چالش می‌کشد و از دائمی‌شدن آن ابراز نگرانی می‌کنند.نخست‌وزیر بریتانیا در این بیانیه تصریح کرد که دو طرف توافق کردند سند مشترکی را منتشر کنند که در آن تضمین شود اتحادیه اروپا قادر به اعمال دائمی طرح بک‌استاپ نخواهد بود. بر‌اساس این سند، چنانچه اتحادیه اروپا تخلف کند، بریتانیا حق اعتراض و این امکان را خواهد داشت که بک‌استاپ را متوقف کند. او افزود: بريتانيا همچنین بیانیه‌ای را با موافقت اتحادیه اروپا صادر خواهد کرد که هیچ مانعی بر سر راه توقف طرح بک‌استاپ وجود نخواهد داشت. ترزا می با بیان اینکه انتظار دارد نمایندگان مجلس در رأی‌گیری سه‌شنبه‌شب به توافق‌نامه برگزیت رأی موافق بدهند، افزود: اکنون زمان آن رسیده که متحد شویم، از توافق اصلاح‌شده حمایت کنیم و رأی مردم را اجرا کنیم.با وجود امیدواری ترزا می، این سؤال ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده که اگر پارلمان به این توافق‌نامه رأی مثبت ندهد، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ آن‌طور که گاردین در گزارش خود توضیح داده، جواب این سؤال به ابعاد شکست دولت بستگی دارد. برای مثال شکستی با اختلاف 50 رأ‌ی این امکان و امیدواری را به دولت می‌دهد که یک بار دیگر و برای بار سوم توافق‌نامه را در پارلمان به رأی بگذارد. قبل از این او به نمایندگان وعده دو رأی‌گیری دیگر را در همین هفته داده است؛ اولی که امروز و 24 ساعت بعد از رأی‌گیری اصلی برگزار می‌شود، درباره خروج بدون توافق است و دومی که فردا برگزار می‌شود، درباره تأخیر روند خروج بریتانیا از اتحادیه اروپاست. در‌این‌میان ترزا می بر سر این دوراهی قرار می‌گیرد که آیا نمایندگان حزب محافظه‌کار را به سمت رأی‌دادن به برگزیت بدون توافق سوق دهد یا نه. این گزینه بخش جدانشدنی استراتژی مذاکراتی دولت بوده؛ اما تنها دو هفته مانده به موعد خروج، این امر ممکن است استعفای برخی از نمایندگان حزب محافظه‌کار را به دنبال داشته باشد.
به باور ناظران در صورت رد توافق‌نامه اتحادیه اروپا و دولت بریتانیا در پارلمان این کشور، بسیار محتمل است که پارلمان بریتانیا این هفته با به‌تأخیر‌افتادن برگزیت موافقت کند. با‌این‌همه تحلیلگران بر این باورند که در میان همه گزینه‌های پیش‌روی بریتانیا، خروجی بدون توافق از همه فاجعه‌بارتر است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.