|

ارتقای آگاهی از ارزش‌های درونی

هفته‌نامه آمریکایی تایم به‌تازگی مصاحبه‌ای را با دالایی‌لاما منتشر کرده است که از سال‌های کودکی و جزئیات زندگی خصوصی پیشوای بوداییان تبت تا مسائل این کشور و سلطه چین بر آن و موضع‌گیری دالایی‌لاما در‌این‌باره و بسیاری مسائل دیگر را دربر می‌گیرد. چهاردهمین دالایی‌لاما که اکنون 83 سال دارد و به گفته چارلی کمپل، مصاحبه‌گر تایم، همچنان چالاکی خود را حفظ کرده است، در این مصاحبه که مکانش معبدی در شهر دارمسالا در دره کانگرا در شمال هند بوده و ظاهرا سراسر 90 دقیقه آن با خنده و شادی همراه بوده، بر شباهت انسان‌ها از لحاظ ماهیت و ذات خواسته‌ها و نیازهایشان تأکید کرده است: «ما هفت میلیارد آدمیزاد -از لحاظ عاطفی و احساسی، فکری و جسمی- مثل هم هستیم. همه می‌خواهند زندگی شادمانه‌ای داشته باشند». بخش‌هایی از گفت‌وگوی دالایی‌لاما با تایم را می‌خوانیم. دالایی‌لاما شخصیتی شوخ و شنگ و دوست‌داشتنی است. مدام می‌خندد و گوش‌های برآمده او باعث می‌شود ظاهری خوشحال و راحت داشته باشد و شوخی‌های مدامش توهین‌آمیز به ‌نظر نرسد و بی‌غل‌وغش‌بودن و صمیمیتش را نتوان ‌انکار کرد. در خانه خود به همان اندازه که معنوی به‌ نظر می‌رسد، خاکی و معمولی است؛ هم سنتی است و هم مدرن. موقع مدیتیشن‌، آیپدی کنار دستش است که تصویری از جویبار و کوه‌ها روی آن است و چند دقیقه بعد سراغ دست‌نوشته‌هایی تبتی می‌رود که روی تک‌ورقه‌های عریضی نوشته شده‌اند. ساعت شش بعدازظهر دست از کار می‌کشد و ساعت چهار صبح از خواب برمی‌خیزد و اولین ساعات روزش را به مدیتیشن می‌گذراند. می‌گوید: «تمدن غربی، ازجمله آمریکا، بیش از حد روی مادی‌گرایی تأکید دارد؛ این فرهنگ سبب ایجاد استرس، اضطراب و حسادت و چنین چیزهایی می‌شود. بنابراین، اولین چیزی که خود را به آن متعهد می‌دانم، سعی در ارتقای آگاهی از ارزش‌های درونی ماست». به اعتقاد او باید به کودکان درباره «مراقبت از احساسات» آموزش داد. "«چه مذهبی باشیم و چه نباشیم، در مقام یک انسان باید درباره سیستم عاطفی خود بیشتر یاد بگیریم تا بتوانیم احساسات مخرب را کنار بگذاریم تا آسوده‌تر باشیم و آرامش درونی بیشتری داشته باشیم». دالایی‌لاما می‌گوید دومین تعهد خود را در ایجاد سازش و هماهنگی میان مذاهب می‌داند. به اختلافات مذهبی در خاورمیانه اشاره می‌کند و این را مشکل منطقه می‌داند. او از مردم می‌خواهد به هر باوری که هستند، فکر خود را «باز کنند». بودیسم هم افراط‌گرایان خود را دارد؛ دالایی‌لاما می‌گوید درباره وضعیت میانمار «بسیار اندوهگین» است که در آن راهبان بودایی مسلح اقدام به نسل‌کشی مسلمانان روهینگیا کرده‌اند. می‌گوید: «همه ادیان سنت مهربانی و انسان‌دوستی را دارند، اما اکنون خشونت و نفاق جای آن را گرفته است». نگاه منتقدانه‌ای نیز به روند سیاست امروز جهان دارد. می‌گوید سیاست خارجی «آمریکا مقدم بر همه» ترامپ و دغدغه وسواس‌گونه دیوارکشیدن در مرز جنوبی آن کشور باعث می‌شود او احساس «ناراحتی» کند و مکزیک را «یک همسایه خوب» برای ایالات متحده آمریکا می‌نامد. خروج قریب‌الوقوع انگلیس از اتحادیه اروپا نیز به نظر او که همیشه اتحادیه اروپا را «تحسین» کرده، «شایسته سرزنش» است. دالایی‌لاما در دهه نهم زندگی خود به کاوش در آگاهی انسان ادامه می‌دهد و باورهای غبارگرفته را به پرسش می‌گیرد. او در فوریه (بهمن) و در جریان یک رشته سخنرانی‌ به مناسبت سال نوی تبت، به بسیاری از مسائل بشری پرداخته است؛ از هوش مصنوعی -که معتقد است هرگز نمی‌تواند با ذهن انسان رقابت کند- تا برداشت کورکورانه و جزمی از آموزه‌های مذهبی. می‌گوید: «خود بودا به ما گفته که آموزه‌های من را بر اساس ایمان باور نکنید، بلکه تحقیق و تجربه و آزمودن کامل را به کار بگیرید. بنابراین اگر بعضی از این آموزه‌ها مخالف عقل و منطق بود، نباید آن را بپذیریم». این شامل نهاد مذهبی‌‌ای می‌شود که خود دالایی‌لاما نماینده آن است. حتی موقعی که او پسربچه‌ای بیش نبود، ذهن علمی او ایده منجر به انتخابش برای این مقام را به پرسش می‌کشید. زمانی که روح دالایی‌لاما این کالبد خاکی را ترک کند، قرار است حزب کمونیست چین که اعتقادی به دین و مذهب ندارد، جانشین او یا پانزدهمین پیشوای تبتیان را انتخاب کند. به گفته یکی از همراهان دالایی‌لاما: «این کاملا واضح است که دولت چین برای چنین کار عجیبی خود را آماده کرده است. بودایی‌های تبتی مجبور خواهند شد بین دالایی‌لامای حزب کمونیست و دالایی‌لامای انتخابی تبتی‌های تبعیدی یکی را انتخاب کنند؛ هر‌گونه تصمیم‌گیری درباره دالایی‌لامای بعدی به خود مردم تبت بستگی خواهد داشت».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.