|

وزیر دفاع ترکیه: با بشار اسد مذاکره نمی‌کنیم

مسئله ادلب از آتش‌بس تا درگیری طرفین

وزیر دفاع ترکیه مذاکره با سوریه را رد کرد و گفت: «ترکیه با اسد رابطه‌ای برقرار نمی‌کند اما مذاکره با روسیه و در صورت لزوم با ایران ادامه می‌یابد». به گزارش ایسنا، به نقل از دویچه‌وله، خلوصی آکار، وزیر دفاع ترکیه در مصاحبه با خبرگزاری آناتولی گفت که بزرگ‌ترین مشکل ترکیه با سوریه موضوع نقض آتش‌بس است. او خواستار پایبندی سوریه به آتش‌بس ادلب شد. در روزهای اخیر حملات ارتش سوریه به ادلب افزایش پیدا کرده و به گفته آکار روسیه به‌عنوان هم‌پیمان و حامی دولت سوریه باید بر فشار بر بشار اسد بیفزاید تا اقدامات سوریه در ادلب متوقف شود. رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه اوایل فوریه سال جاری گفته بود که ترکیه ارتباطش را با دولت سوریه در «سطحی نازل» از طریق دستگاه‌های اطلاعاتی حفظ کرده است. او مناسبات دیپلماتیک ترکیه با سوریه را نیز در سطح پایینی توصیف کرده بود. وزیر دفاع ترکیه در قسمتی دیگر از صحبت‌های خود خبر داد که عملیات مشترک گشت‌زنی نیروهای مسلح ترکیه با روسیه در «منطقه عاری از سلاح در ادلب» از روز جمعه هشتم مارس (جمعه‌ای که گذشت) آغاز شده است. او گفت که این عملیات گشت‌زنی برای ادامه آتش‌بس و برقراری ثبات در منطقه کاهش تنش در ادلب اهمیت دارد. خبر گشت‌زنی نیروهای مسلح ترکیه با نیروهای روسیه و ایران را جمعه، هشتم مارس رسانه‌های ترکی گزارش دادند. این اقدام در چارچوب تصمیمات نشست سوچی انجام می‌شود که در اواسط فوریه (ماه گذشته) سال جاری با شرکت ایران و روسیه برگزار شد. طبق توافق ادلب تمامی جنگجویان اپوزیسیون باید منطقه‌ حائل ۱۵ تا ۲۰ کیلومتری در ادلب را ترک می‌کردند و تسلیحات سنگین باید از این منطقه خارج می‌شد. حال طبق گفته آکار، ترکیه و روسیه برای نظارت بر آتش‌بس گشت‌زنی را در ادلب آغاز کرده‌اند. طبق گزارش رسانه‌های ترکیه ارتش این کشور در مناطق «کفرلوسین و دانا در شمال ادلب، اتارب در غرب حلب و گماری، قناطیر و تل‌عیس در جنوب غرب گشت‌زنی خواهد کرد». علاوه بر منابع خبری ترکیه که این خبر را منتشر کردند، خبرگزاری آلمان هم از قول دیده‌بان حقوق بشر سوریه که مقرش در لندن است، گزارش داده که این سازمان خبر گشت‌زنی ارتش ترکیه را تأیید کرده است. یک منبع که از ذکر نامش خودداری کرده، به این سازمان حقوق‌بشری سوریه گفته است که کاروان نظامی ترکیه را در مناطقی واقع در غرب حلب مشاهده کرده است. ارتش ترکیه ۱۲ برج نظارت بر آتش‌بس در منطقه ادلب احداث کرده و روسیه نیز صاحب ۱۰ برج دیده‌بانی در این منطقه است. اما درباره جزئیات گشت‌زنی نیروهای ایرانی با نیروهای ترکیه و روسیه گزارشی منتشر نشده است. وزیر دفاع ترکیه ادامه داد: «ما موفق به خنثی‌سازی دوهزارو 556 تروریست در داخل و خارج ترکیه از ژانویه ۲۰۱۸ تاکنون شده‌ایم. تعداد تروریست‌های خنثی‌شده از ۱۹۸۴ تا امروز به ۶۶هزارو ۵۶۸ نفر رسیده است». خلوصی آکار ادامه داد: «ترکیه آنچه لازم باشد به منظور حفظ حاکمیت، استقلال و حفظ امنیت ملتش در شمال عراق صورت خواهد داد. محدوده عملیات ما از منطقه هافتانین، میتنا، الزاب و افاشین- باسیان، هاکورک، غارا تا قندیل و اسوس (مقرهای پ‌ک‌ک) خواهد بود». آکار بار دیگر از واشنگتن خواست سلاح‌های یگان‌های مدافع خلق کرد و حزب کارگران کردستان را گرفته و عناصر آنها را از منطقه منبج اخراج کرده و اداره این منطقه را به ساکنانش بسپارد. وزیر دفاع ترکیه گفت: «ترکیه از آمریکا خواستار خلع سلاح این دو گروه شده است». ‌‌ آغاز حمله ارتش سوریه به ادلب دیروز خبرگزاری اسپوتنیک، به نقل از خبرگزاری رسمی سوریه (سانا) اعلام کرد که نیروهای ارتش این کشور، از جمعه حملات سنگینی را به مواضع گروه تروریستی جبهه النصره (تحریرالشام) در حومه جنوبی ادلب صورت دادند. به نوشته این خبرگزاری این گروه‌های تروریستی قصد داشتند از محور السرمانیه و دویرالاکراد در سهل‌الغاب واقع در حومه حماه به پایگاه‌های ارتش سوریه نفوذ کنند اما نیروهای ارتش با آنها درگیر شدند. به گفته منابع سوری، ارتش همچنین حملات توپخانه‌ای و راکتی را علیه جبهه النصره (تحریرالشام) در منطقه کفرزیتا در حومه شمالی حماه انجام داد. دمشق می‌گوید که گروه جبهه النصره و دیگر گروه‌های تروریستی وابسته به آن که در حومه جنوبی ادلب و برخی شهرک‌ها در حومه شمالی حماه مستقر هستند، توافق آتش‌بس در منطقه «کاهش تنش» در استان ادلب را نقض می‌کنند و تجاوزات و حملاتی به مواضع ارتش و ایست‌های بازرسی و نیز روستاهای امن صورت می‌دهند. ‌‌ ادلب موضوع آخرین نشست سران چهاردهم فوریه، 25 بهمن‌ماه رهبران فرایند آستانه یعنی روسیه، ایران و ترکیه، اولین نشست سران در سوچی را بعد از اعلام ترامپ برای خارج‌کردن نیروهای ایالات متحده از سوریه، برگزار کردند. از سه مسئله اصلی مطرح، یکی مسئله استان ادلب بود؛ این استان در اختیار مخالفان است و در فرایند آستانه منطقه آتش‌بس اعلام شده است. رؤسای جمهوری اسلامی ایران، روسیه و ترکیه در بخشی از بیانیه‌ای مشترک که در پایان این نشست امضا کردند، به بررسی وضعیت منطقه و کاهش تنش در ادلب پرداخته و درباره تلاش‌های سازمان تروریستی «هیئت تحریرالشام» ابراز نگرانی کرده بودند. ‌‌‌ خویشتن‌داری روسیه برای ترکیه خبرگزاری الجزیره در یادداشتی تحلیلی نوشت: «در ژانویه ۲۰۱۹، نگران از فروپاشی توافق ترکیه و روسیه در ادلب، هیئت تحریرالشام پیش‌دستانه عمل کرد و کنترل بیشتر مناطق استان ادلب را به دست گرفت. در نشست پنجشنبه سوچی، ترکیه تلاش کرد زمان بیشتری بخرد تا مسئله ادلب را حل کند و از حمله‌ای که ممکن است بیشتر از سه میلیون پناه‌جوی ساکن در ادلب را به سمت ترکیه براند، جلوگیری کند. روسیه اهمیت بسیاری برای همکاری ترکیه در سوریه قائل است و با توجه به وضعیت فعلی - عدم‌اطمینان از سیاست آمریکا - به نظر نمی‌رسد برای آغاز حمله‌ای به ادلب، عجله‌ای داشته باشد. بنابراین می‌توان گفت لااقل تا زمانی که تصویر شمال‌شرق سوریه واضح‌تر شود، مفاهمه روسی‌- ترک از ادلب برقرار خواهد ماند». ‌‌‌ توافق روسی-ترکی درباره ادلب روسیه، به‌عنوان حامی اصلی حکومت سوریه و ترکیه، به‌عنوان پشتیبان شورشیان مخالف با اسد، پاییز گذشته درباره وضعیت ادلب به توافقاتی دست ‌یافتند که به‌موجب آن حکومت سوریه از حمله به این منطقه خودداری کرد. اما با قدرت‌گرفتن تحریرالشام در ادلب، روسیه از ترکیه خواست تا برای جلوگیری از تقویت این گروه در منطقه اقدامات بیشتری انجام بدهد. «هیئت تحریرالشام» (سازمان آزادسازی سرزمین شام) در ژانویه ۲۰۱۷ آغاز به فعالیت کرد. این گروه تندروی سلفی از ادغام جبهه فتح‌الشام (شاخه القاعده با نام پیشین جبهه‌النصره) و شماری دیگر از گروه‌های شبه‌نظامی جنگ داخلی سوریه شکل گرفت. در پی این تحولات، خبرگزاری رویترز، سه‌شنبه ۲۳ بهمن، خبر داد که روسیه و ترکیه روز دوشنبه درباره انجام «اقدامات قاطع» برای برقراری دوباره ثبات در ادلب به توافق رسیده‌اند. به نوشته این خبرگزاری، این توافق، پس از گفت‌وگوهایی که بین سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه با همتای ترک خود، خلوصی آکار، در آنکارا انجام شد، اعلام شده است. دو کشور در‌این‌باره بیانیه‌ مشترکی نیز صادر کرده‌اند اما در آن توضیح بیشتری درباره این «اقدامات قاطع» داده نشده است. این بیانیه مشترک در آستانه آخرین نشست سران منتشر شد. همچنین مولود چاووش‌اوغلو، وزیر خارجه ترکیه، اوایل سال جاری میلادی اشاره‌هایی به احتمال انجام عملیات مشترک روسیه و ترکیه علیه پیکارجویان در ادلب کرده بود اما دراین‌باره توضیح بیشتری نداده بود. در پی پیروزی‌های پیاپی ارتش سوریه علیه شورشیان، شمار زیادی از شورشیان تسلیم‌شده از مناطق مختلف کشور با اتوبوس به ادلب منتقل شدند و جمعیت این منطقه که تا چند سال پیش یک میلیون نفر بود، در‌حال‌حاضر سه میلیون نفر شده است. ‌ تلاش ترکیه برای جلوگیری از عملیات؛ چرا؟ ‌20 شهریور امسال سفرای آمریکا و ترکیه در سازمان ملل در جریان نشستی در شورای امنیت نسبت به عواقب فاجعه‌بار هرگونه عملیات سوریه و متحدانش در شهر ادلب هشدار داده‌اند. فریدون سینیرلی اوغلو، سفیر ترکیه در سازمان ملل در این نشست گفت: «شکی نیست که یک عملیات تمام‌عیار نظامی به یک فاجعه بزرگ انسانی منجر خواهد شد». البته در جمله بعدی آقای سفیر نگرانی اصلی ترکیه را بهتر نشان می‌دهد؛ او گفت که حملات هوایی و بمباران شهر باعث «راه‌افتادن موج عظیمی از پناهندگان و خطرات عظیم امنیتی برای ترکیه، باقی اروپا و ورای آن خواهد شد». همان زمان رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه هم در مقاله‌ای در صفحه دیدگاه‌های روزنامه وال‌استریت ژورنال جامعه جهانی را به تلاش برای جلوگیری از عملیات دولت سوریه در ادلب ترغیب کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.