|

بزنگاه‌هاي آيت‌الله

آيت‌الله عبدالله جوادي‌آملي در همايش بين‌المللي «امام علي (ع) الگوي عدالت و معنويت براي جهان امروز» سخنان مهمي را درباره عدالت و تحقق آن مطرح کرد؟!». آيت‌الله جوادي‌آملي در اين همايش، درباره آثار بي‌عدالتي ابراز کرد: اين را هم عقل و هم نقل تأييد مي‌کنند که چون خداوند مهندس است و همه جهان را با نظم رياضي‌گونه آفريده، همه عالم از صدر تا ذيل در جاي خود قرار گرفته است، اگر شما عدد 5 را از بين 4 و 6 برداريد، آن را کجاي ديگر مي‌توانيد بگذاريد؟! اختلاس نجومي و تهمت هم اين‌گونه است، بالاخره انسان رسوا مي‌شود، اگر کسي امروز اختلاس کرد، اين مال را کجاي ديگر مي‌تواند بگذارد؟! بالاخره رسوايي در پي دارد، عالم اين‌گونه خلق شده که حداقل نتيجه بي‌عدالتي، آبروريزي و بي‌حيثيتي است. آيت‌الله جوادي‌آملي در ادامه به گام دوم انقلاب اشاره و بيان کرد: ما در گام دوم و در گام‌هاي بعدي انقلاب، وظيفه داريم خطرهايي را که متوجه نظام و انقلاب است بررسي کنيم؛ مثل اينکه چگونه عدل علوي به ظلم اموي تبديل مي‌شود؟! حضرت در نامه به مالک دو مطلب را در ريشه‌يابي اين موضوع بيان مي‌کند. فرمود اولين کاري که دشمن کرد اين بود که آنها مکتب را عوض کردند؛ يعني دين و قرآن را به اسارت گرفتند و آن را به ميل خود تفسير و ارائه کردند و در مرحله بعد به سراغ مردم رفتند و مردم را از ما اهل‌بيت جدا کردند. او ادامه داد: داشتن رهبر خوب يک طرف قضيه است، رهبر ولو علي ابن ابيطالب(ع) باشد، مادامي که مردم در صحنه نباشند شکست قطعي است، لذا با تأكيد «انما» مي‌فرمايد: «إِنَّمَا عِمَادُ الدِّينِ وَ جِمَاعُ الْمُسْلِمِين وَ الْعُدَّةُ للْأَعْدَاءِ الْعَامَّةُ مِنَ الْأُمَّة»، در نتيجه با همه وجود بايد تلاش کنيم اولا دين به اسارت نرود و ثانيا مردم از دين جدا نشوند تا عدالت علوي محقق شود. آيت‌الله جوادي‌آملي کيست آيت‌الله را احتمالا علاقه‌مندان به فلسفه و درس‌هاي اخلاق بشناسند؛ جلساتي که گاه صوت و تصوير آن از صداوسيما، به‌خصوص شبکه چهارم پخش مي‌شود. کمتر وارد موضع‌گيري‌هاي سياسي مي‌شود و اگر هم بشود، آن را در قالب مباني فقهي مطرح مي‌کند. بااين‌حال او عموما در بزنگاه‌هايي نکاتي را مطرح مي‌کند که شايد کمتر مورد توجه قرار گرفته باشد. بااين‌حال در سال‌هاي گذشته، به‌ويژه کناره‌گيري‌اش از امامت جمعه قم، گاه در ديدارهايي که به مناسبت‌هاي مختلف و با مقامات مسئول داشته، هشدارهايي را مطرح کرده است. عبدالله جوادي‌آملي،‌ زاده ۱۳۱۲ در شهر آمل است و در ميان مراجع، سبقه فلسفي‌اش بر بُعد فقاهتي او پيشي گرفته است. از شاگردان معروف او مثلا مي‌توان به مصطفي ملکيان اشاره کرد. او همچنين خود از شاگردان سيدمحمدحسين طباطبايي، معروف به علامه طباطبايي است. او مؤسسه تحقيقاتي و نشر اسراء را به منظور پژوهش در رشته‌هاي مختلف علوم اسلامي و پاسخ‌گويي به شبهات موجود در اسلام در سال ۱۳۷۲ تأسيس کرده ‌است. پورتال اين مؤسسه هم اخبار، سخنراني‌ها، استفتائات و جلسات درس اخلاق آيت‌الله را پوشش مي‌دهد و البته داراي يک تلويزيون اينترنتي هم هست که کلاس‌هاي درس آيت‌الله را پوشش مي‌دهد. اين کلاس‌ها پنجشنبه هر هفته، در محل نمازخانه بنياد بين‌المللي علوم وحياني اسراء برگزار مي‌شود. استعفا از امامت جمعه در سال 88 شايد يکي از مهم‌ترين تحرکات آيت‌الله در سال‌هاي گذشته، کناره‌گيري‌اش از امامت جمعه شهر قم بود. او به تاريخ آذرماه سال 88 از امامت جمعه کناره‌گيري کرد و علت آن را مسئول دفترش، حجت‌الاسلام رضوي، مشغله زياد و ضعف جسماني توصيف کرد و البته هرگونه فرضيه سياسي‌بودن اين اقدام را رد کرده و گفته بود: «پس از مسائل سياسي اخير براي اينکه چنين شائبه‌اي ايجاد نشود، آيت‌الله جوادي چند ماه تصميم خود را به تأخير انداخت». آخرين خطبه جوادي‌آملي در آخرين خطبه خود در انتهاي خطبه دوم نماز جمعه قم به تاريخ هفتم آذر 88، با اعلام اينکه «در انتها بنده بايد غزل خداحافظي را بخوانم» از مردم نمازگزار جمعه قم خداحافظي کرد. او در‌اين‌باره گفته بود: «امام جمعه دو وظيفه بر عهده دارد: يکي رهبري و هدايت مردم در سير من الخلق الي الحق و ديگري رساندن پيام‌هاي خداوند در سير من الحق الي الخلق؛ و اگر در اين دو زمينه کوتاهي کند، بايد از مردم عذرخواهي کند. در نماز جمعه مردم همه ساکت‌اند و اين امام جمعه است که رهبري مردم را به عهده گرفته و بايد تمام سعي‌اش را انجام دهد؛ پس اگر نتواند ارتباط خوبي برقرار کند، اينجاست که وظيفه ما عذرخواهي است. خطبه‌ها نيز بايد عالمانه باشد. اگر خطبه‌ها عالمانه نباشد، آيات و روايات در مردم تأثير نمي‌گذارد... . اگر در هرکدام از اين موارد قصوري از بنده بوده است، از تمام مردم بالاخص مردم قم عذرخواهي مي‌کنم». از هاله نور تا اعتراضات 88 آيت‌الله درباره اعتراض‌هاي بعد از انتخابات 88 هم گفته بود: «اگر عده‌اي به خيابان‌ها بريزند، فضا ملتهب مي‌شود و كنترل آن از دست همگان خارج خواهد شد و معلوم نيست كه چه كسي زد، چرا زد و به چه كسي زد؟». درباره استعفاي آيت‌الله تحليل‌هاي زيادي بود؛ اگرچه در نهايت منبع رسمي دفتر او آن را غير‌سياسي اعلام کرد؛ با‌اين‌حال پيش‌تر آيت‌الله انتقاداتي را به عملکرد اقتصادي دولت دهم اعلام کرده بود. اين در حالي بود که محمود احمدي‌نژاد بعد از اولين حضورش در نيويورک و سخنراني در مجمع عمومي سازمان ملل، در ديداري که با آيت‌الله جوادي‌آملي داشت، گفته بود هنگام سخنراني او کسي گفته بوده هاله نور دور سرش ديده است. اگرچه دفتر آيت‌الله خبر ديدار محمود احمدي‌نژاد با آيت‌الله را تأييد کرده بود؛ اما در آن جلسه آيت‌الله جوادي‌آملي حرفی در نفي يا تأييد محمود احمدي‌نژاد نزده بود. مروري بر برخي مواضع آيت‌الله يکي از حاشيه‌اي‌ترين ديدارهاي آيت‌الله، ديدارش با محمدرضا عارف بود که در سال 95 انجام گرفت و آنجا از لفظي استفاده کرد که بعدا منتقدان اصلاح‌طلبان بسيار از آن بهره جستند و آن هم اين بود: «ديوث سياسي». او در ديدار با عارف که بعد از انتخابات مجلس انجام مي‌شد، گفته بود: «کساني که راه نفوذ بيگانگان را در فضاي اقتصادي يا سياسي به روي کشور مي‌گشايند، از غيرت اقتصادي يا سياسي برخوردار نبوده و ديوث هستند». دفتر او بعدا در توضيحي در‌اين‌باره گفته بود: «در فرهنگ قرآني، غيرت را معرفت هويت و غيرزدايي تشکيل مي‌دهد و غيرزدايي هم به اين معنا است که اولا اجازه ندهيم بيگانه به حريم ما نفوذ کند و ثانيا خودمان هم در کار ديگران تجسس نکنيم. بيگانه را در حريم خود راه‌دادن و وارد حريم غير شدن با غيرت سازگار نيست. براساس چنين معناي فقهي و اخلاقي معظم‌له با بيان اينکه کشور ما، کشوري غني و برخوردار از نعمات و مواهب الهي است، اظهار کردند: «با وجود اين‌همه منابع غني در داخل کشور، واردات برخي کالاها که در کشور امکان توليد آن وجود دارد، دليلي جز سوءمديريت و در برخي موارد بي‌غيرتي ندارد. حضرت استاد (دام‌ظله) در چنين فضايي، بحث غيرت ديني را مطرح کرده و با توسعه مفهومي درباره کلمه دياثت و ديوث فرمودند کساني که راه نفوذ بيگانگان را در فضاي اقتصادي يا سياسي به روي کشور مي‌گشايند، از غيرت اقتصادي يا سياسي برخوردار نبوده و ديوث هستند». آيت‌الله در ابتداي سال جاري هم در ديداري با علي لاريجاني، رئيس مجلس، تلويحا به موضوع برداشتن روسري از سوي برخي دختران و زنان اشاره کرده بود و درباره دليل اين رويداد هم گفته بود: طبق فرموده پيامبر (ص)، کشوري که مشکل مالي داشته باشد، دينش در خطر است .آنکه روسري خود را بر سر چوب مي‌کند، با قرآن مخالف نيست؛ بلکه با اين شرايط کشور مخالف است. اين را پيغمبري مي‌فرمايد که سه سال را در شعب ابيطالب گذرانده است؛ لذا اگر سهل‌انگاري در بخش‌هاي مديريتي و اقتصادي کشور صورت بگيرد، آسيب‌ديدن دين مردم قطعي است». انتقاد از بانکداري ربوي و البته نقد به موضوع برجام و اعتماد به دشمنان هم از ديگر مواضع آيت‌الله بوده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.