پاکستان ۶۸ گروهک واقع در اين کشور را تروريستي و ممنوعه اعلام کرد
«جيشالعدل» در ليست سياه پاکستان
شرق: سهشنبه بود که محمدجواد ظريف درباره مسائل مرزي و عمليات تروريستي اخير در جاده خاش-زاهدان گفته بود: «پاکستانيها گفتهاند همه نوع اقدامي را انجام ميدهند براي اينکه مانع از تکرار مشکلات گذشته شوند»؛ حالا دولت پاکستان براي اولينبار «جيشالعدل» را در فهرست گروههاي تروريستي دولت خود قرار داده است. اين فهرست را دايره مبارزه با تروريسم پاکستان (NACTA) منتشر کرده است؛ 68 گروه و سازماني که ممنوعه و تروريستي هستند. در اين فهرست نام گروههاي متعددي به چشم ميخورد ازجمله «جيش محمد». حوالي روزهايي که سيستانوبلوچستان ايران هدف عمليات تروريستي «جيشالعدل» قرار گرفت، نيروهاي پليس هندي در کشمير هدف حمله گروه تروريستي «جيش محمد» قرار گرفتند که در آن بيش از 40 افسر پليس هندي جان خود را از دست دادند. سازمان مبارزه با تروريسم پاکستان اعلام کرد بهزودي عليه گروههاي ممنوعالفعاليت اقدام خواهد شد و تروريستها نميتوانند از خاک اين کشور بهعنوان مخفيگاه استفاده کنند. بعد از عمليات تروريستي عليه اتوبوس سپاه پاسداران در عصرگاه 24 بهمن، بسياري از حملات تروريستي اخير که در استان سيستانوبلوچستان رخ داده بود، برآشفتند. اگر گروههاي تروريستي واقع در پاکستان در مرزهاي غربي اين کشور ايران را عزادار کرده بودند، گروهي ديگر فرداي عملياتي که در ايران صورت گرفت، در ناحيه هندي کشمير عليه پليس هند دست به اقدام زدند. اين ماجرا آتش بين هند و پاکستان را دوباره شعلهور کرد و از آن روز تاکنون تنش بين اين دو کشور اتمي بسياري را نگران کرده است. در اين وضعيت است که ميتوان پيام فهرست جديد دايره مبارزه با تروريسم پاکستان را متوجه شد. پيرمحمد ملازهي به «شرق» توضيح داد: اين اولينبار است که «جيشالعدل» در اين فهرست قرار گرفته است. او ادامه داد: «قبلا بخشهايي از القاعده و داعش به فهرست تروريستي پاکستان پيوسته بودند، اما اين سابقه نداشت که اين کشور «جيشالعدل» را بهعنوان گروه تروريستي معرفي کند. با توجه به شرايطي که به وجود آمده است و فشارهايي که از سوي ايران و هندوستان وارد ميشود، پاکستان تصميم گرفته اين گروهها را در فهرست گروههاي تروريستي قرار دهد». اين کارشناس حوزه شبهقاره در ادامه قرارگرفتن گروه «جيش محمد» در اين فهرست را نيز براي اولينبار عنوان و در ادامه بیان کرد: اما بين «جيش محمد» و «جيشالعدل» تفاوتي وجود دارد. ملازهي توضيح داد: پاکستان زمان رياستجمهوري پرويز مشرف از سوي آمريکا زير فشار قرار گرفت تا با گروههاي تروريستي پرشماري که در خاک اين کشور واقع شدهاند، برخورد کند. در اين فرايند بود که فهرستي از گروههاي تروريستي اعلام شد و برخي از گروهها نام خود را تغيير دادند. «جيش محمد» از اين دست بود. ملازهي در اين زمينه گفت: «اينها زمان مشرف اسامي ديگري داشتند. آنها که تروريستي اعلام شدند، اجازه داده شد اين گروهها با اسامي جديد به فعاليت خود ادامه دهند؛ اما «جيشالعدل» بعد از تجزيه گروه تروريستي «جندالله» اعلام موجوديت کرد و ربطي به آن تغيير اسامي ندارد». پيش از «جيشالعدل»، شعبه پاکستان «جندالله» در زمان مشرف به فهرست گروههاي تروريستي اضافه شد، برخلاف شعبه ايران که در اين فهرست قرار نگرفت. رويکرد پاکستان در مقابله با گروههاي تروريستي سؤال محوريای که به ذهن هرکس ميرسد، اين است که «چرا تابهحال اين گروهها در فهرست گروههاي تروريستي پاکستان قرار نگرفته بودند»؟ پيرمحمد ملازهي در پاسخ به اين پرسش گفت: «گروههايي که تابهحال پاکستانيها تحت فشار آمريکا در زمان پرويز مشرف مجبور شدند در فهرستي با عنوان گروههاي تروريستي اعلام کنند، عمدتا گروههاي فعال در کشمير هند بودند. آن گروهها را تروريستي اعلام کردند؛ اما آنها با تغيير نام، در ظاهر بهعنوان گروههاي خيريه به فعاليت پرداختند و در باطن ماهیت نظامي خود را ادامه دادند. گروههايي که در ارتباط با ايران بودند، در آن زمان موضوعيت نداشت. جندالله در واقع بخشي از يک گروه در پاکستان است؛ يعني گروهي با عنوان جندالله در پاکستان وجود دارد. آن گروه را چون پاکستاني بود، در فهرست آوردند؛ اما کسي کاري با جندالله ايراني نداشت». با اين توضيحات به نظر ميرسد فهرستي که روز گذشته دايره مبارزه با تروريسم پاکستان اعلام کرد، اتفاق مهم و کمنظيري بود. این کارشناس حوزه شبهقاره اين گمانه را تأييد ميکند و توضيح ميدهد: فهرست گروههاي تروريستي که اولينبار در زمان مشرف اعلام شد، رويه ثابتي ندارد که مثلا هر سال اعلام شود و اعلام شدن آن در اين زمان به دلیل فشار آمريکا، هند و ايران بوده است. اما چرا پاکستان با گروههای تروريستي پرشمار واقع در خاک خود مقابله نميکند؟ ملازهي دراينباره توضيح داد: «شما وقتي ساختار قدرت را در پاکستان در نظر بگيريد بسيار متنوع است؛ بخشي احزاب سياسي هستند. دو حزب اصلي و حزب سوم حزب جديد عمرانخان است که مورد حمايت ارتش است. بخش ديگر احزاب مذهبي هستند که اين دسته بر دو نوع است؛ يکي احزاب ميانهرو است، اما بخش راديکالي نيز وجود دارد. بنابراين بخشي از ساختار قدرت در دست اينهاست و بخش ديگر ارتش و ISI (سازمان اطلاعات) است که هسته مرکزي قدرت را ميسازند. بنابراين هرکدام از اينها در مسيري حرکت ميکنند و خيلي سخت است بگوييم چرا پاکستان در مقاطعي بعضي از گروهها را تروريستي اعلام ميکند و برخي را اعلام نميکند. پاکستان هم در راستاي منافع خود حرکت ميکند». کارشناس مسائل شبهقاره ادامه داد: «ببينيد پاکستان آنقدر تحت فشار است که مجبور است استراتژي حمايت از تروريسم و راديکاليسم را تغيير دهد، چراکه امنيت ملي خودش به خطر افتاده است. با آمريکا به مشکل خورده، با ايران، هند و افغانستان به مشکل خورده است. بنابراين پاکستان بايد انتخاب کند. پاکستانيها آرامآرام به اين نتيجه ميرسند که از تروريسم و راديکاليسم اسلامي نميتوانند بهعنوان ابزار استفاده کنند، چراکه ممکن است اين اسلحه از دست آنها خارج شود و آنها را با کشورهاي همسايه درگير کند». آغاز با جندالله به گزارش «خبرگزاري دانشجو»، گروهک تروريستي جندالله آميخته با نام عبدالمالک ريگي است؛ فردي که گروهک را به وجود آورد و با آن معروف شد؛ عبدالمجيد ريگي با نام مستعار «عبدالمالک»، فرزند چهارم يک سرايدار شرکت ساختماني در زاهدان، مرکز استان سيستانوبلوچستان بود. ماجراي «گدار ناهوک» در سراوان اولين جايي بود که نام جندالله بهعنوان يک گروهک تروريستي سر زبانها افتاد. زماني که يک نفر از افراد اين گروهک براي تهيه غذا و آذوقه به يکي از بخشهاي سراوان مراجعه ميکند، توسط گروهبان شهيد نامجو، رئيس پاسگاه مرزي «گدار ناهوک»، دستگير و تحويل مقامات قضائي ميشود و گروهک براي انتقام، شبانه به پاسگاه حمله کردند. هشتسرباز به همراه شهيد نامجو را گروگان گرفتند و پس از اخاذي از مسئولان، سربازان را آزاد و نامجو را به شهادت رساندند. پس از دستگيري و اعدام عبدالمالک ريگي و برادرش عبدالحميد و کشتهشدن تعدادي از سرکردگان گروهک جندالله در ايران و پاکستان، باقيمانده گروهک تروريستي او از حدود شش سال پيش تاکنون در قالب گروهک جيشالعدل، وابسته به القاعده، در گوشهوکنار سيستانوبلوچستان با استفاده از خاک کشور پاکستان دست به عملياتهاي تروريستي ميزنند. جيشالعدل در مسير جندالله پس از عبدالمالک ريگي و تعدادي از سرکردگان اين گروهک، برادرش، عبدالرئوف ريگي و تعدادي ديگر در تلاش براي ساماندهي باقيمانده گروهک برآمدند، اما خيلي زود به علت اختلافات درونگروهي و تسويهحسابهاي داخلي با يکديگر درگير و به دو شاخه تقسيم شدند و در نهايت گروهي به نام جيشالعدل را راه انداختند. عبدالرئوف ريگي، برادر ديگر مالک، گروه النصره را راه انداخت. گروهک انصارالفرقان، شاخه گروه تروريستي «جبهه النصره» يکي از بزرگترين تشکلهاي تروريستي منطقه بود که در کنار گروهکهايي مانند «جيشالعدل» در سالهاي گذشته براي ايجاد ناامني در سيستانوبلوچستان تلاشهاي گستردهاي داشته است. سرکرده اين گروهک اواخر خردادماه در درگيري با نيروهاي سپاه پاسداران کشته شد و با مرگ او، گروهک انصارالفرقان نيز منهدم شد. تلاش تروريستهاي يادشده پس از دستگيري و اعدام «عبدالمالک ريگي»، سرکرده گروهک تروريستي «جندالله»، در خردادماه ۱۳۸۹ وسعت يافت تا به زعم خودشان و حاميان آنان نمود پابرجايي چالشهاي امنيتي جمهوري اسلامي ايران از جانب مرزهاي شرقي باشد. نقطه آغاز فعاليتهاي جيشالعدل سال ۹۱ بود و پس از يک سال اين فعاليتها اوج گرفت. شهادت ۱۴ مرزبان ايراني در آبانماه ۹۲ و اسارت پنج مرزبان ديگر در بهمنماه همان سال نقطه عطف حملات تروريستي جيشالعدل بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.