كوپن ، نوستالژي غمگين دهه60
چند روزي از تصويب عرضه كوپن (الكترونيك) براي دريافت اقلام ضروري در مجلس شوراي اسلامي گذشته است. طبق مصوبه مجلس، دولت باید در سال ۹۸ مبلغ ۱۴میلیارد دلار از سهم خود را از منابع حاصل از صدور نفت، صرف حمایت از معیشت مردم و تأمین مابهالتفاوت ارز برای تولید داخل کرده و به این منظور از کالابرگ الکترونیکی برای توزیع کالاهای اساسی مورد نیاز مردم استفاده کند. اين خبر بهجاي آنكه سبب شود بسياري از مردم به تأمين مايحتاج ضروري و مورد نياز خود دلگرم شوند، باعث هراس و نگراني شده است. اين تصميمگيري براي بسياري آغاز مجموعه شرايطي است كه به آن علاقهای ندارند. كوپن در خاطره بسياري از پدر و مادرهاي امروز، يادآور دهه 60، دوران جنگ و كمبودهاست؛ دوراني كه با صفهاي طولاني براي خريدن شير، نفت، اقلامي كه تعاوني مسجد ميآورد و... همراه بود. دوراني كه اعلام كوپنهاي قند، شكر، روغن و... بخشي از اخبار بود. دوراني كه كوپنهاي مخصوص رمضان و عيدهاي خاص، سبب خوشحالي مردم ميشد. حتي براي سيگار نيز سهميهبندي شده بود. شايد همانطور كه برخي در شبكههاي اجتماعي به آن اشاره كردهاند، تنها تفاوت دههشصتيها با دهههاي بعد همين تجربه كوپن بود و جنگ كه حالا يكي از اين تفاوتها از انحصار آنها درآمده است. كاربران شبكههاي اجتماعي با انتشار عكسهايي از دهه 60 و البته تصاويري از شعارهايي كه حسن روحاني در زمان انتخابات ميداد، به بيان ترسها، احساسات و همينطور خواستههاي برآوردهنشده خود پرداختهاند. يكي از هشتگهايي كه بهشدت از آن استفاده شده، «به عقب برنميگرديم» است كه اشاره به شعار روحاني در انتخابات 96 داشت. جوانترها در شبكه اجتماعي نوشتهاند: «همينطور كه به عقب برميگرديم، آيا به دوران جنگ هم برميگرديم؟» و مطرح كردهاند: «زندگی در دوران جنگ را شاید من و امثال من هشت سال تجربه نکردیم، ولی خیلی عالی فقر و از سال دیگه کوپن را تجربه میکنیم. بزرگترها دیگر نمیتوانند بگويند شما آن دوران نبودید، ندیدید ما چی کشیدیم. شاید ترس و بمب را تجربه نمیکنیم، ولی بدبختی را چرا». برخي نيز آمدن كوپن را نشانه بربادرفتن حداقلهاي زندگي دانستهاند: «یعنی سال بعد سفرهها از این که هست خالیتر و بیرنگوبوتر خواهند شد». با يادآوري آن دوران كه براي خريد هر محصولي از پتو گرفته تا چراغ والور بايد در مسجد محل و تعاوني ثبتنام كرد، پرسيدهاند: «آيا قرار است همه اتفاقات آن دوران، همه آن صفها و سختيها دوباره رخ دهد؟». يكي از كاربران نيز بازگشت دوران صفويان را تبريك گفته است و محسن جلالپور كه زماني رئيس اتاق بازرگاني بود، از منظر اقتصادي به بازگشت كوپن پرداخته و نوشته است: «ذهنیت سیاستگذار این است که دهه 60 از نظر سیاستگذاری اقتصادی دهه خوبی بوده و در شرایط اضطرار باید به همان سیاستها بازگردیم؛ درحالیکه باید اعتراف کنیم اداره اقتصاد کشور در دهه 60 نتایج زیانباری داشته که هنوز با آن درگیر است». براي بسياري از كاربران در شبكههاي اجتماعي، با احیاي کوپن، نوستالژی دههشصتیها برای نسلهای بعدی زنده میشود و اعتراض به اينكه انگار مسئولان نميدانند «رانتی که در کوپنبازی است، چه بلايي بر تن رنجور #اقتصاد ميآورد». بسياري از تجربههاي تقلب و پارتيبازيهاي بقالهاي محل خود در آن زمان نوشتهاند كه به نظر ميرسد در همين چند ماه پيش به گونههاي مختلفی در صفهاي گوشت و... تجربه و مطرح شد. در نهايت، يكي از سؤالهای مطرحشده اين بود كه «بازگشت كوپن عقبگرد به دهه 60 بود. آنموقع کشور بهخاطر نوپابودن انقلاب و جنگ با عراق دچار بحران شد، ولي باوركردني نیست كه الان و در40سالگي انقلاب چرا کشور دچار همان شرایط دهه 60 و کوپنیشدن شده است؟».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.