در نقد دوستی با مواد مخدر
اسدالله افشار
مصرف مواد مخدر در سالهای اخیر به طرز چشمگیری در حال عادیشدن بوده و حتی صنعت فیلم نیز تحت عنوان «افسانه هروئین» ایجاد شده و بسیاری در عرصه موسیقی و سینما دراینباره بیپرده سخن گفته و استفاده تفریحی از مواد مخدر را امری طبیعی در زندگی افراد قلمداد کردهاند. بهتصویرکشیدن مسائل مربوط به مصرف مواد مخدر در رسانههای جهان، بهویژه مصرف ماریجوانا، آزادسازی و قانونیکردن، نهتنها مانع مصرف مواد نشده بلکه بر این معضل اجتماعی در سطح دنیا نیز دامن زده است.
سود سرشار قاچاق بر همگان روشن است که قاچاق بینالمللی مواد مخدر و روانگردان، منفعت زیاد و سود سرشاری برای سازمانها، گردانندگان اصلی و باندهای مافیایی به همراه داشته و دارد. این فعالیتهای غیرقانونی، سرمایه و سود تولید کرده و درآمد حاصل از آن نیز اغلب در اقتصاد قانونی گنجانده شده یا در زمینه رشوهخواری و اعمال مجرمانه به کار میرود. تمام این امور موجب شده است فعالیتها و پیگردهای قانونی و بینالمللی در این زمینه افزایش یابد. نواقص سیستم کنترل از سوی دیگر، باید اذعان کرد با توجه به برخی نواقص سیستم کنترل بینالمللی مواد مخدر، کنوانسیونهای موجود که عنوان جهانیبودن را یدک میکشند، تاکنون نتوانستهاند با شرایط جهانی تطبیق یافته و کاربردی شوند. مفهوم این سخن آن است که نظام بینالمللی مقابله با مواد مخدر، بنا بر برخی ملاحظات فنی و سیاسی، هنوز فرصت فعالیت با همه ظرفیت خود را به دست نیاورده است. صاحبنظران معتقدند تبعیت و تعهد جهانی، پیششرطهای کلیدی اثربخشی نظام بینالمللی کنترل مواد مخدر هستند. برای کارایی بیشتر، نظام بینالمللی مقابله با مواد مخدر باید توان انطباقپذیری سریع با شرایط درحالتغییر مصرف و قاچاق مواد مخدر را داشته باشد. تعهد دولتها دولتها به صورت اخلاقی و قانونی باید تعهدات قانونی کنوانسیون کنترل بینالمللی مواد مخدر را رعایت کرده و با همه اشکال «تحریک عمومی» نسبت به ترغیب مصرف مواد مخدر و روانگردانها مقابله کنند. دولتها باید اقدامات لازم را در این زمینه انجام داده و با افرادی که قصد تغییر نگرش جامعه به مصرف مواد مخدر را دارند، مقابله کنند. دولتها به استراتژیهای نوینی نیاز دارند و باید از تأثیرگذارترین ابزارهای موجود مانند صنعت رسانه، ورزش و سرگرمی بهره بگیرند. همچنین رهبران جامعه، سیاستمداران، روشنفکران، صاحبان فکر و خرد و معلمان، نقش مهمی در فرهنگ مقابله با «دوستی با مواد مخدر» ایفا میکنند. همه تأثیرگذاران باید در موضوع پیشگیری از مصرف مواد مخدر و نیز حل معضلات، آسیبها و انحرافهای اجتماعی و بهداشتی وابسته به آن، از دولتهایشان حمایت کنند. حذف طلایی نکتهای که دراینباره مهم است و باید به آن توجه کرد، این است که فرهنگسازی در راستای برخورد با مصرف مواد مخدر که در بلندمدت ایجاد میشود، قویترین شکل پیشگیری از مصرف مواد مخدر و تغییر نگرش افکار عمومی محسوب میشود که در زمینه پیشگیری از مصرف سیگار نیز مؤثر بوده است. تغییر نگرش در مصرف سیگار که به کاهش مصرف تنباکو منجر شده، مدت زمان مدیدی به درازا کشیده است. جان کلام اینکه اگر دولتها به اجرای سیاستهای ملی متعهد باشند و در کنترل مواد مخدر سرمایهگذاری کنند، جهان به موقعیت حذف طلایی سوءمصرف مواد مخدر و قاچاق غیرقانونی نزدیکتر میشود. اساسا نمیتوان بدون بیان شفاف مشکلات به امنیت جهانی، صلح و توسعه در حوزه مواد مخدر دست یافت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.