جنگ و صلح در دنیای مدرن
حسن هادی . کارشناس روابط بینالملل
تصور کنید در آمریکا افرادی زمام امور را دارند که به دنبال ابرقدرتبودن نیستند و کسانی در رأس امورند که داعیه استقرار و حفاظت از صلح جهانی را ندارند. اگر آمریکا کشوری بود که تمایلی به دخالت در امور کشورها نداشت و از اینسوی دنیا به آنسوی دنیا لشکرکشی نمیکرد، چه اتفاقی در دنیا رخ میداد؟ جهانی خالی از جنگ، جهانی بدون ابرقدرت چگونه جهانی خواهد بود؟ به نظر مارکس قدرت یعنی «فرصتی که یک انسان یا شماری از انسانها دارند تا ارادهشان را حتی با وجود مقاومت دیگران، بر کنش جمعی تحمیل کنند». تحمیل در دنیا درست نقطه مقابل آزادی در ایجاد صلح و احترام به دموکراسی است. چرا جنگ به مذاق عدهای که جنسشان مانند همه انسانها از گوشت و پوست و استخوان است و خود و خانوادهشان چهبسا در این آتش خواهند سوخت، اینچنین گواراست؟ آیا این همان قوه سحرآمیز قدرت است که زمامداران را مسخ و مسحور خود میکند؟ حتی به قیمت جان خودشان؟ سرنوشت شاهزاده رستوف در رمان مشهور جنگوصلح تولستوی، بیانگر این واقعیت تلخ است که انسان همواره از بدو خلقت بهدنبال حتی لحظهای بدون تنش بوده است؛ از آن زمانی که قابیل به دستور شیطان برادرش را کشت تا زمان ظهور خونخوارانی مانند آتیلا و هیتلر. همیشه در طول تاریخ انسانهایی بودهاند که با تأسی از هواهای نفسانی و مکاتب شیطانی خود، آرامش را از جهان زدودهاند. آمریکا در اتاقهای متعدد فکری که برای خود ساخته، به دنبال برقراری امپراتوری بزرگ دنیاست. نقشههای بهاصطلاح پیچیده و جورواجور سناریوسازان این دستگاههای عریضوطویل مدام درحال برهمزدن آرامشی هستند که بشریت بعد از آخرین جنگ جهانسوز دوم جهانی به دنبال آن میگردد. صلح جهانی در گرو عدم مداخله قدرتهای بزرگ در امور داخلی کشوهای کوچکتر است. باید در آمریکا تحولات اساسی در نحوه تعامل با دنیا صورت پذیرد. دنیا در حال گذار به سوی یکپارچگی و صلح است. دهکده جهانی گنجایش بلندپروازیها و خودمحوریهای یک یا چند ابرقدرت مدعی را ندارد. باید پذیرفت با گسترش ارتباطات و استیلای شبکههای مجازی بر تصمیمسازیهای فرامرزی، پوپولیسم نوین جهانی در حال رخنمودن است. مرز در دنیای مجازی معنی ندارد. جهان دنیای مجازی جهانی بدون زمامدار و بدون حاکم است. مردم دنیا آرامش خود را در دنیای مجازی جستوجو میکنند و سعی در انطباق آن با دنیای واقعی دارند. جنبش جلیقهزردها در فرانسه یکی از این تلاشهاست. هدایت و سازماندهی این جنبش از طریق دنیای مجازی و کشاندن آن به دنیای واقعی نمونه عینی جدال برای دستیابی به آرامش است. کشورها باید به این واقعیت بزرگ و آشکار برسند که جهان در مدار صلح قرار گرفته است و هیچ قدرتی با هیچ نیرویی نمیتواند در این گذار مواج و خروشان که تودهها و ملت واحد جهانی آن را هدایت میکنند مقاومت کند. سردمداران آمریکا و کشورهای همخط آنها که هنوز هم داعیه امپریالیستی در سر دارند باید بپذیرند چارهای جز تغییر رویه و استراتژی ندارند. راههای کسب سود و مشی اقتصادیشان را باید تغییر دهند، استعمار نو در حال افول است و کسب سود و تجارت باید در دنیایی خالی از زور و قدرت انجام پذیرد. اکنون کنش جمعی دنیا، تحمیل را نمیپذیرد، تعبیر مارکس از قدرت دیگر مفهوم عینی در دنیای مجازی جهانی ندارد. حاکمیت پایدار آینده در دستان کسانی است که با درک واقعیت قدرت نوین، فقط به صلح میاندیشند و پولشان را تنها در راه استقرار آرامش ملتها خرج میکنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.