اپليکیشنهاي ايراني در گوشيهاي آيفون دچار مشکل شدهاند
منو تو فروختي به اپل؟
شرق: مسدودسازي اپليکيشنهاي ايراني در گوشيهاي آيفون ساخت شرکت آمريکايي اپل. اين خبري بود که روز پنجشنبه منتشر شد و بلافاصله پس از آن پيامهايي از سوي اين اپليکيشنها که اغلب متعلق به کسبوکارهاي بزرگ و مهمي در ايران هستند براي کاربرانشان ارسال شد و در رابطه با اين اختلال توضيحاتي دادند که در حال تلاش براي حل مشکل هستند. ماجرا از چه قرار بود که برخي آن را به تحريمها ربط دادند و برخي اخبار از نقش يک عضو تلويزيون منوتو در مسدودسازي اين اپليکيشنهاي ايراني حکايت ميکرد. برخي هم البته در ادامه اعلام کردند که اين اتفاق ناشي از يک تصميم شرکت اپل بود که شامل همه جهان ميشد و لزوما ربط مستقيمي به ايران نداشت. اصل داستان و جزئياتش را اينطور ميشود روايت کرد؛ روايتي که نشان ميدهد اگرچه مسدودسازي و اختلال اخير ربط مستقيمي به تحريمها عليه ايران ندارد، اما به صورت غيرمستقيم ردپاي تحريم در ايجاد آن مشهود و مشخص است، چراکه از شهريورماه سال گذشته وقتي اپل اقدام به تحريم ايران کرد و اپليکيشنهاي ايراني را از اپاستور حذف کرد، برخي از اپليکيشنهاي ايراني براي دورزدن اين محدوديت به سراغ استفاده از اکانتهاي اينترپرايز (Enterprise) رفتند. به زبان ساده اين کار را ميتوان اينطور توضيح داد: تا پيش از اعمال تحريمها عليه ايران، توسعهدهندگان و سازندگان اپليکيشنهاي ايراني مثل هرجاي ديگري از دنيا با هماهنگي با اپاستور اپليکيشن موردنظر خود را روي اين بازار اپليکيشن ميگذاشتند، اما پس از آنکه اپل ايران را تحريم کرد و اين راه ساده و معمولي بسته شد و اپليکيشنهاي ايراني از بازار اپل حذف شدند، ايرانيان به سراغ راه دومي براي حل مشکل رفتند. در روش دوم که نهتنها در ايران، بلکه در ساير کشورها نيز مرسوم بوده، به روش اکانت شرکتي (اينترپرايز) معروف است و به توسعهدهندگان اپليکيشن (طراحان اپليکيشن) اين اجازه را ميدهد که اپليکيشن موردنظر را روي سايت قرار داده تا کاربران آيفون با مراجعه به لينک دسترسي در سايت، نرمافزار موردنظر را روي گوشي خود نصب کنند. در اين روش، قبل از نصب اپليکيشن به کاربر IOS هشدار داده ميشود که اين روش نصب، قابل اعتماد و مورد تأييد نيست و اگر مسئوليت آن را ميپذيرد، اجازه نصب را با تأييد روي تنظيمات (ستينگ) گوشي ميدهد. در تصميمي که از روز پنجشنبه از سوي اپل اعلام و اعمال شد، اين راه و روش دوم هم مسدود شده است و حالا اپهاي ايراني و بهخصوص کاربران چندميليوني گوشيهاي آيفون در ايران به اين شکل با محدوديتي بزرگ و مهم مواجه شدهاند. شرکت اپل البته اعلام ميکند دليل اين محدوديت برخي سوءاستفادههاي امنيتي از اين نحوه دسترسي بوده است و اپل به دليل افزايش نرمافزارهاي کرکشده (قفل شکسته) و کپيبرداريشده و نيز عدم رعايت قانون کپيرايت که به ضرر کاربران و توسعهدهندگان بوده، اين تغيير رويه را در پيش گرفته است. حالا و با اين تصميم جديد، ايرانيها که پيش از اين راه قانوني و عاديشان را خود اپل بسته بود، راه دوم دسترسيشان هم مسدود شده است و به اين شکل اين اعمال محدوديت جديد، سبب بهوجودآمدن مشکلاتي براي کاربران شده است. البته آنطور که در خبرها آمده است، توسعهدهندگان اپليکيشنهاي ايراني در حال بررسي راهحلي براي رفع اين مشکل و امکان دسترسي مجدد کاربران ايراني به اپليکيشنها روي سيستم عامل IOS هستند. پس از اين اتفاق و انتشار اين خبر، برخي از کاربران شبکههاي اجتماعي انگشت اتهام را به سمت يکي از کارکنان شبکه ماهوارهاي منوتو گرفتند. او چندي پيش با انتشار مطلبي به زبان انگليسي در وبسايت مديوم درباره اپليکيشنهاي مهم و پراستفاده ايراني که به همين شيوه روي اپاستور فعاليت ميکنند نوشته بود. همين موضوع واکنش جمعي تعداد زيادي از کاربران شبکههاي اجتماعي را در پي داشت. آنها با انتشار توييتهاي زيادي با هشتگ #منوتوفروختي که تلفيقي از اسم شبکه ماهوارهاي منوتو و فروختن بود، به اين موضوع اشاره کردند که او باعث مسدودشدن اپليکيشنهاي ايراني در اپاستور شده است. در دو روز گذشته با اين هشتگ توييتهاي بسياري منتشر شد. در ادامه برخي از اين توييتها آمده است. امير سيدين، روزنامهنگار، در توييتي با همين هشتگ نوشت: «ما فقط مصرفکننده آن اپها بوديم. اما وطنفروشي کارمندان#منوتو توي اين شب عيدي، نان ضعفايي را بريد که نان زن و بچههايشان را از اپهايي مثل اسنپ و تپسي درميآوردند. اشک تمساحشان اما از معيشت همين مردم دم مشکشان است؛ جلوي دوربين البته!» کاربري به نام ندات هم با همين هشتگ نوشت: «دوستي که از مشکلات فيلم ميگيري، واسه منوتو ميفرستي؛ هرجا کمبود و کاستي ببيني، ميشي گزارشگر منوتو؛ فکر کردي اونا واسه حل مشکل، گزارشت رو پخش ميکنن؟ نه عزيزم، اوني که طرفدار تحريمه، تلاشش تنگترکردن عرصه زندگي به مردمه، پخش ميکنه تا به رئيسش بگه دارم مأموريتمو درست انجام ميدم». علي هنري هم در توييت خود اينطور نوشت: اگر همراه با تحريم چوب لاي چرخ کسبوکارها ميگذارند، به کسبوکارهاي مردم کمک کنيم. اگر ميگويند دوربين/ اسلحه به سمت ديگري بگيريم، گل و شيريني به همديگر تعارف کنيم. جاي نزاع، گفتوگو کنيم. عليه «سياستِ نفرت» که يکپارچگي ايران و همزيستي ايرانيان را هدف گرفته بايستيم. کاربري به نام فرشاد هم چنين توييتي پست کرد: مفهوم جالب و رذيلانهاي است؛ مطلب مينويسيد، لابي ميکنيد و تشويش تا تحريم کنند، بعد که تحريم کردند ربطش ميدهيد به ناکارايي نظام تا ايجاد نارضايتي و نااميدي کنيد. رضا رمضاننژاد هم نوشت: پشت هشتگ #منوتوفروختي تجربه گرانبهايي نشسته! تجربه لمس اثر تحريم توسط بخش قابل توجهي از جامعه، تجربه بيربطبودن تحريم به هر پديده سياسي و نظامي و ارتباط مستقيم با زندگي و معيشت مردم و تجربه آشکاربودن نقش مزدوران وطنفروش در بنيانگذاري آن. امير تنها هم چنين توييتي داشت: آمريکا و ترامپ ميگن تحريمها و فشارهاي ما فقط براي حکومت ايران است، تو با اين اقدامات جديد و مشکلاتي که داري پيش مياري فقط و فقط #مردم_ايران رو هدف گرفتي، همون مردمي که بهشون گفتي تروريست، تو داري کسبوکار ملت رو تهديد ميکني و اين نه به سپاه ربط داره و نه به حکومت. احسان بداغي هم در اينباره نوشت: بابت ارتباط محدوديتهاي اپل با اقدام خبرنگار منوتو از چند متخصص پرسيدم، توضيح دادند اقدام او اهميتي نداشته که اپل بر اساس آن تصميم بگيرد. اما به نظرم از يک جنبه ديگر خيلي هم مهم است؛ چون نشان ميدهد براي دلباختگان تحريم، چقدر منافع مردم و حقوق اساسي آنها ارزش دارد. علي قليزاده هم چنين توييتي در صفحه خود پست کرد: «هدف تحريمها و تحريمطلبان در همين نمونه درخواست از اپل براي تحريم استارتآپهاي ايراني مشهود است. ايجاد اختلال در زندگي مردم و فعالان اقتصادي با هدف افزايش نارضايتي و نهايتا بهراهافتادن اعتراضات کور و خشن اجتماعي براي موجسواري اپوزیسيون وابسته. در اينباره امير ناظمي، معاون وزير ارتباطات و رئيس سازمان فناوري اطلاعات ايران، نيز با انتشار مطلبي در صفحه خود با تيتر داستان يک مسدودسازي در ويرگول به مسدودشدن اپهاي ايراني پرداخت. اين بخشهايي از نوشته اوست: «به زبان ساده يک کاربر براي نصب اپها روي گوشي هوشمند اپل خود سه روش عملي دارد: اول آنکه به بازار بزرگ براي خريد اپها مراجعه کند؛ نام اين بازار App Store است. اما عرضه اپليکيشن در اين بازار براي ايرانيان مسدود شد. راه دوم آن است که اپ در يک سايت عرضه شود (مانند اپبانکها در سايتشان). در اين روش عرضهکننده اپ از يک امکان شرکت اپل که براي کدنويسان ايجاد شده است، استفاده ميکند. راه سوم نيز تشکيل يک بازارچه محلي است. مثلا سيباپ يا سيبچه نمونههايي از اين بازارچههاي محلي بودند که ايرانيان براي خود تشکيل داده بودند. به اين ترتيب تحريمها امکان عرضه در بازار بزرگ را از ايرانيان گرفته بود و آنان در عمل مجبور به انتخاب روش دو يا سه شده بودند. ناظمي همچنين درباره اين عضو تلويزيون منوتو هم با توضيح «گرادادن» اينطور نوشت: در اين مدت پس از تحريم با آنکه شرکت اپل تغيير سياست خود را اعلام و اعمال کرده بود، همچنان اپهای ايراني مشغول کار بودند. يک عضو شبکه ماهوارهاي که طرفدار تحريم عليه ايران است، يادداشتي خطاب به شرکت اپل تهيه ميکند و در آن فهرستي از اپهاي ايراني که عليرغم سياست اپل مشغول فعاليت هستند را معرفي و اين پرسش را طرح ميکند که چرا اپل آنها را مسدود نکرده است! چند روز بعد، شرکت اپل اقدام به مسدودسازي اپهاي آن فهرست ميکند و اپهاي خارج از فهرست همچنان به فعاليت ادامه ميدهند. حالا تحريمها زندگي ايرانيان را هدف قرار ميدهند و من هنوز در اين فکرم که چگونه يک ايراني ميتواند بخشي از پازل تحريم عليه هموطنانش باشد؟!». ناظمي همچنين در بخش ديگري از مطلب خود به شيوه پوشش همين خبر در صداوسيما اشاره کرد و نوشت: «در اين ميان صداوسيما شايد غيرمليترين روايت را داشت: تأکيد بر ناکارآمدي دولت! صداوسيمايي که شايد انتظار ميرود داستان را روايت کند، بر خلاف انتظار بر هيچکدام از سه بخش داستان تأکيد نکرد. صداوسيما يک روايت داشت: دولت ناکارآمد است!».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.