|

بازگشت توسعه‌پذيرانه ظريف

پس از گذشت يک روز از استعفاي محمد‌جواد ظريف، حسن روحاني با استعفاي ايشان موافقت نکرد و از‌اين‌رو ظريف در مقام وزارت خارجه باقي ماند. افزون بر روحاني، بسياري از مقامات داخلي و چندي از مقامات خارجي نيز از او خواسته بودند تا استعفاي خود را پس بگيرد. با وجود اين رفت‌و‌برگشت سريع، آیا ميزان توسعه‌پذيري کشور تغييري کرده است؟ دامنه چنين تأثيري، در صورت وجود، تا کجا خواهد بود؟ سيگنال توسعه‌پذيرانه: هرچند معاني ضمني استعفاي ظريف در جاي خود باقي هستند و مخالفت با استعفاي ايشان به معناي نفي چنان روابط و مواضعي از قبيل خدشه در تقسيم کار تخصصي سازمان‌هاي حاکميتي (تفکيک قوا) نيست؛ اما حفظ ظريف در مقام وزارت خارجه سه سيگنال مهم توسعه‌پذيرانه دارد: نخست، رئيس‌جمهور نشان مي‌دهد که همچنان به دنبال حفظ نسبت بيشتر کبوترها يا گونه‌هاي متمايل به رفتار گفت‌وگومحور، تنش‌زدا و ديپلماتيک در سياست خارجي خود است. دوم، شهروندان ايراني با اطمينان خاطر درباره ادامه تکثير کبوترها در سياست خارجي، احساس ناامني آتي (به‌ويژه خطر ونزوئلايي‌شدن) را با احساس امنيت فکري پيش از استعفا جايگزين مي‌کنند و سوم، از احتمال تنش در روابط بين‌المللي ايران کاسته مي‌شود. در شرايط تضاد بين نهادهاي رسمي و غيررسمي، دسترسي محدود به حقوق مالکيت، تضعيف کبوترها و توقف تکثير آنها در بازار رقابت سياسي، به روند توسعه‌پذيري کمک نمي‌کند؛ بلکه مانند تجربه دولت نهم و دهم و در دوران شتاب گسترده کشورهاي جهان در افزايش عمق پيوند خود با فضاهاي جريان، عقبگرد تاريخي بيشتري را به دنبال مي‌آورد که نتيجه آن تا چند دهه هم جبران‌پذیر نخواهد بود.پيامد استعفاي ظريف روي شاخص توسعه‌پذيري به اندازه ۲.۱۵- درصد بود؛ اما در‌صورتي‌که بازگشت ايشان به مسندش همراه با کاهش موازي‌کاري در دستگاه سياست خارجي کشور باشد، آن‌گاه هم مقدار منفي ديروز جبران شده و هم احتمال بهبود توسعه‌پذيري از مجراي تنش‌زايي بيشتر در روابط خارجي و کاهش تقابل‌هاي بين‌المللي در آينده نزديک بيشتر مي‌شود. گروه توسعه‌پذيري

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.