تجارت غیرقانونی، بلای جان حیات وحش
سپهر سلیمی
در کنار تغییرات آبوهوایی، نابودی زیستگاهها و افزایش جمعیت انسانها، یکی از عواملی که روند انقراض حیات وحش را سرعت بخشیده است، تجارت غیرقانونی حیات وحش است. خرید و فروش حیوانات، شکار و تجارت محصولات حیوانی نظیر عاج فیل و شاخ کرگدن از مهمترین بخشهای این تجارت در جهان است. تجارت غیرقانونی حیات وحش پس از نابودی زیستگاهها به دومین عامل نابودی حیات وحش در دنیا تبدیل شده است. گردش مالی تجارت غیرقانونی حیات وحش (IWT) به رقم غیرقابل باور 23 میلیارد دلار میرسد که باعث شده است به یکی از بزرگترین جرائم سازمانیافته جهان تبدیل شود. این تجارت سیاه پس از مواد مخدر، انسان و اسلحه چهارمین جرم سازمانیافته جهان است. ریسک کم، ارزش افزوده زیاد و عدم حساسیت لازم به این تجارت باعث شده در سالهای اخیر رشد داشته باشد. عمده اثر این تجارت بر حیات وحش بخشهایی از جهان متمرکز است که مردمانش درآمد کمتری دارند و اتفاقا عدد بسیار ناچیزی از سود کلان این تجارت (در حدود 3 درصد) عاید جوامع محلی میشود. برخلاف دیگر جرائم سازمانیافته، تاجران حیات وحش گاهی بهطور خیلی راحت و آزاد در فضای مجازی و اینترنت به عرضه محصولات خود میپردازند. در کالاهای قاچاق، وقتی تقاضای جهانی برای محصولی افزایش مییابد، شاهد تولید محصولات تقلبی از آن جنس هستیم؛ اما این مسئله برای حیات وحش صدق نمیکند و تقاضای بیشتر به انقراض منجر خواهد شد. در سالهای 2002 تا 2014 قیمت یک پوند عاج فیل در کشور چین از 55 دلار به 955 دلار رسیده است. در سال 2015 مجمع عمومی سازمان ملل متحد به اتفاق آرا برای مقابله با این تجارت که بیش از هفت هزار گونه در 120 کشور جهان را تهدید میکند، تأکید کرد. باغوحشها و مراکز نگهداری از حیوانات به دلیل اینکه سالانه هزاران حیوان در آنها متولد میشوند که گاهی از گونههای گرانقیمت هستند، به یکی از حلقههای تجارت حیات وحش تبدیل شدهاند. طبق گزارش دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرائم سازمان ملل که در سال 2016 منتشر شد، باغوحشها یکی از مقاصد تجارت حیات وحش هستند. هرچند قوانین سختگیرانهای دراینباره وجود دارد، اما بررسیها نشان داده این کار در پشت پرده باغوحشها در حال انجام است. قاچاق حیات وحش سبب شده جمعیت فیلها در 50 سال از یک میلیونو 200 هزار به 500 هزار عدد کاهش پیدا کند و جمعیت ببرها نیز در یک قرن 95 درصد کاهش داشته باشد. تقویت قوانین حمایت از حیوانات و تعهد دولتها به مبارزه با قاچاق حیات وحش، آموزش مأموران شاغل در سیستمهای حملونقل و گمرک، نظارت سختگیرانه بر باغوحشها و بهطورکلی مراکز نگهداری از حیوانات مانند باغ پرندگان و دلفیناریومها، حمایت دستگاههای امنیتی، نظامی و قضائی از عواملی است که میتواند به کاهش جرائم سازمانیافته تجارت حیات وحش در کشورها منجر شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.