انتشار مواضع عجيب رئيس سابق دولت در يك رسانه اصولگرا
احمدينژاد تغيير كرده است؟
شرق: آيا محمود احمدينژاد تغيير كرده است؟ آيا تغييرات مواضع او واقعي و قابلاعتماد است يا مقطعي و صرفا ناشي از كنارماندن او از قدرت و بازداشت نزديكان اوست؟ احمدينژاد كه زماني از شكات روزنامه سلام بود و در دوران رياستش بر دولت هم از گفتمان عدالتطلبي، آن هم با خوانش ويژه خود تأكيد داشت، چه شده كه بهيكباره طرفدار گفتمان آزاديخواهي شده است و شروع به تمجيد از مهندس بازرگان و شهيدناميدن خسرو گلسرخي ميكند؟ آيا مراد و تفسير او از آزادي همان دموكراسي است؟ و آيا او واقعا به بنيادها و بنيانهاي دموكراسي اعتقاد پيدا كرده است؟ فارس گفتوگويش با محمود احمدينژاد را منتشر كرده و سخناني به نقل از او آورده كه اگرچه حامل مواضع جديد و عجيب رئيس سابق دولت است، اما عجيبتر از آن انتشارش از سوي يك خبرگزاري اصولگراست؛ خبرگزارياي كه پيشتر احمدينژاد دربارهاش گفته بود: «متأسفم که [رئيس مجلس] با يک خبرگزاري وابسته به نهاد نظامي [مصاحبه كرده] و همهاش عليه دولت...». انتشار گفتوگوي محمود احمدينژاد از سوي رسانه اصولگرايي كه در اين سالهاي اخير احمدينژاد را بايكوت كرده بود، كمي عجيب است، بهويژه كه سخنان و نقدهايي از زبان احمدينژاد منتشر شده كه تاكنون در خبرگزاري فارس از سوي هيچ فعال سياسي ديگري سابقه نداشته است. نه در خبرگزاري فارس، بلكه در هيچ رسانه ديگري در اين مدت امكان انتشار چنين سخناني از زبان هيچ فرد ديگري ممكن نبوده است. آنطور كه فارس نوشته است، متن و فيلم اين گفتوگو از سوي دفتر احمدينژاد براي آنها ارسال نميشود، براي همين صرفا روايتي از اين گفتوگو را منتشر كردهاند. بنا بر روايت فارس، رئيس سابق دولت در اين گفتوگو گفته است: «گستره برخورد حکومت با آزادي مردم بدتر شده است. يعني در مقايسه با قبل، وضع آزادي بدتر شده است». فارس نوشته است، احمدينژاد معتقد بود: «مخالفان و منتقدان رؤساي سه قوه از برخورد قضائي امان ندارند و زندانها پر از منتقدين به اين سه شخصيت (آقاي روحاني و برادران لاريجاني) است... زمان قبل انقلاب و در دوره طاغوت اقتصاد کشور مردميتر بود و با انقلاب «بنيادها» به بهانه برخورد با سرمايهداري اموال مردم را از آنها گرفتند و همهچيز در اختيار دولت و نهادها و سازمانها قرار گرفت». اميدي به اصلاح نيست آنطور كه فارس نوشته، احمدينژاد توضيح داده است كه «دستگاه قضائي اجازه کمترين نقدي را نميدهد و اگر عليه علي لاريجاني حرف بزنيم، صادق لاريجاني برخورد ميکند و اگر عليه رئيس دستگاه قضا نقد کنيم، دادستان برخورد ميکند و اين «وضعيت ظالمانه» نشاندهنده اين است که نهتنها نميشود به اين ساختار اعتماد کرد، بلکه با روند موجود اميدي به اصلاح هم نميتوان داشت. برخورد قاطع دستگاه قضا با متهمان امنيتي و اقتصادي همواره وجود داشته و مسئله جديدي نيست». احمدينژاد در واكنش به تغيير مواضعش هم گفته است: «من تغيير نکردم. البته برخي موضوعات برايم روشنتر شده است. اما اين چه سؤالي است، چرا تفتيش عقايد ميکنيد؟» به نوشته فارس، احمدينژاد درباره نگراني رهبري از دوقطبيشدن انتخابات در صورت آمدن احمدينژاد هم گفته است: «اتفاقا نظر من اين بود که من بيايم، دوقطبي رفع ميشود. کمااينکه ديديد دوقطبي ايجاد شد. اما اگر من حضور داشتم، دوقطبي ميشد سه قطبي». فارس در ادامه نوشته كه بر سؤال خود اصرار كرده و پرسيده كه رهبري نگران بودند شما بيايید دوقطبي ميشود و احمدينژاد هم در واكنش گفته است: «اين تفتيش عقايد است. شما بازجویيد مگر... اساسا من از ايشان سؤال نکردم که بيايم يا خير. خود رهبر انقلاب در اثناي يک گفتوگو گفتند آمدن شما به صلاح نيست». فارس در ادامه نوشته است: «به نظر رسيد خيلي از اين بخش پرسشها راضي نبودند که پاسخ دهند، چون کار به مختصري محاجه کشيده شد و اينکه شما من را بازجويي ميکنيد و غيره. ادامه دادند که شما اساسا متوجه نيستيد که ولايت فقيه يعني چي. هرکس مخالف رهبري نظري داشت نبايد بگويد؟ من نظرم مخالف ايشان است، چه کنم، ساکت شوم؟» به نوشته فارس، احمدينژاد در پاسخ گفته است: «اينها سؤالات مردم نيست. من که ميگويم شما خبرنگار نيستيد، يعني همين. سؤالات مردم را بپرسيد». فارس هم در پاسخ گفته است: «سؤال کف جامعه و پايگاههاي بسيج و متدينين همين است که احمدينژادي که در سال 84 ديديم چرا اينقدر متفاوت شده است؟ مثالهايي از سخنانش در سالهاي 83 و 84 درباره ولايت فقيه، شخص رهبري، مدل سياستورزي حزبالله و... آورديم و گفتيم سؤال بچههاي پايگاههاي بسيج اين است که گوينده آن حرفها امروز چرا اينقدر تغيير کرده است؟ اصلا اين تغيير را قبول داريد؟» سؤالات بسيج يا كف جامعه؟ فارس نوشته است: «احمدينژاد در پاسخ به ما ابتدا با لبخند پرسيد: کف پايگاه بسيج يا کف جامعه؟ گفتيم اتفاقا يکي از تغييرات همين است. احمدينژاد 84 تفاوتي بين بسيجيان و آحاد مردم نميديد. [احمدينژاد] بسيار از اين حرف ما ناراحت شد و گفت که بسيجيها را با ميليونها شبنامه عليه من بدبين کردهاند. من تغييري نکردهام. همان احمدينژاد 84 و همان احمدينژاد 85 هستم. فداکاريای که من براي رهبري کردهام هيچکس نکرده است. جاي ديگري هم اشاره کردند که رفتاري که رهبري با من داشتند با هيچ رئيسجمهوري نداشتند. معاون قرار ميدادم، برميداشتند. ميخواستم وزير عزل کنم، اجازه نميدادند و مواردي ديگر». فارس در ادامه نوشته است: «آقاي احمدينژاد مجددا گفت: سؤالات مردم را بپرسيد. مثل اينکه الان وضعيت کشور چگونه است؟ مقصر کيست؟ بايد چه کرد؟ ما هم پرسيديم که شما در نامه به رهبر انقلاب گفتيد اين دولت برود کنار. با کدام مبنا به اين رسيديد که از رأي مردم برگرديم؟ گفت: الان همه مردم ميخواهند. گفتيم: بله در نامهتان هم اشاره کرديد که مردم ميخواهند اما از کجا به اين نتيجه رسيديد که نظر مردم برگشته است؟ ضمن اينکه شما براي انتخابات مجدد هم شرط گذاشتيد که شوراي نگهبان انتخابات را مهندسي نکند، مگر اين شوراي نگهبان همان شوراي نگهباني نيست که شما را انتخاب کردند؟ {احمدينژاد} گفت: بله. ولي آيا شوراي نگهبان نميتواند تغيير کند؟ آيا در انتخابات گذشته مهندسي نشد؟ دليلشان براي رد صلاحيت من چه بود؟ چه پاسخي داشتند؟ در تلويزيون آمدند و گفتند نيازي نيست پاسخ بدهيم». اين خبرگزاري نوشته است: «سؤال کرديم که به نظرتان مردم نظرشان درباره اين مواضع شما چيست؟ شما وقتي سراغ انتقاد از قوه قضائيه رفتيد که نزديکانتان را گرفتند. وقتي سراغ شوراي نگهبان رفتيد که ردصلاحيت شديد. آيا مردم نميگويند که اين انتقادها واقعي نيست؟ پاسخ آقاي احمدينژاد اين بود که من در گذشته هم هميشه نقد داشتم و گفتهام. اما خصوصي نقد ميکردم. الان کار به جایي رسيده است که بايد علني بگويم». اين رسانه اصولگرا در انتها هم نوشته است: «پايان جلسه ختم شد به ناگفتههاي ايشان. اينطور شروع کردند. حرفهايي ميخواهم بزنم که تاب شنيدنش را احتمالا نداريد. حرفهاي ايشان درباره حاج قاسم سليماني و رهبر انقلاب و سپاه و... بود در انتها خودشان نظرشان اين بود که منتشر نشود». او عذرخواهي نكرده است اسماعيل گراميمقدم، فعال سياسي اصلاحطلب، درباره مواضع احمدينژاد ميگويد: «مواضعي كه اخيرا آقاي احمدينژاد ميگيرد مسلما مواضعي است كه اصلاحطلبان در اين 20 سال اخير گرفتهاند؛ به ويژه از مجلس پنجم به بعد. اما نبايد از نظر دور داشت كه در آن هشت سالي كه دولت در دست ايشان بود، يكي از موانع اصلاحطلبان در پيشبرد اهدافشان شخص و دولت احمدينژاد بود». او در ادامه با اشاره به اينكه قطعا مواضع محمود احمدينژاد در يكي، دو سال اخير تغيير كرده است، ميگويد: «اما در پاسخ به اين سؤال كه چرا امروز احمدينژاد موافق با همان طيفي شده كه روزي با آنها مخالفت ميكرد و اينكه آيا اين تغييرات قابل اعتماد هست يا نيست پاسخ مشخص و صريحي ندارد. ما نميتوانيم بگوييم كه او واقعا تغيير كرده يا خير و اگر روزي مجدد به قدرت بازگردد، مسير ديگري خواهد پيمود يا خير. بنابراين ما بدون اينكه بخواهيم نيتخواني كنيم بايد بگوييم كه اول از همه از هر كسي كه رويكرد اصلاحطلبانه اتخاذ كند، قطعا استقبال ميكنيم. حالا ميخواهد محمود احمدينژاد باشد يا جناح جبهه پايداري». گراميمقدم در پاسخ به اين سؤال كه پس در اين صورت آيا تنها راه محك مواضع احمدينژاد و اينكه متوجه شويم او هنگام حضور در قدرت هم همين مواضع را خواهد داشت يا خير، بازگشت او به قدرت است، ميگويد: «اين يك راهش است اما يك راه ديگر تداوم اين مواضع است. اما واقعيت اين است كه احمدينژاد خودش زماني رياست دستگاهي را بر عهده داشت كه در عمل خلاف مواضع امروزش عمل ميكرد. براي همين اين سؤال پيش ميآيد كه چه شده كه او حالا تغيير كرده است؟ اظهر من الشمس است كه او زماني به صرافت بازديد و سركشي از اوين افتاد كه يكي از نزديكانش به زندان افتاد. زماني شروع به نقد قوه قضائيه كرد كه دو نفر از يارانش به اتهامات مالي بازداشت شدند. بعد از همه اينها بود كه محمود احمدينژاد يكباره پرچم آزاديخواهي را بالا برد. درحاليكه قاعدتا ايشان بايد ابتدا بابت عملكرد گذشته خودش از مردم عذرخواهي ميكرد تا حداقل رفتارهاي امروزش تا حد زيادي باورپذير شود». گراميمقدم در پاسخ به اين سؤال كه بسياري معتقدند اصلاحطلبان هم در دهه 60 رفتارهاي ديگري داشتند و برخيشان اهل تندروي بودند و بعد تغيير كردند، چرا تغيير اصلاحطلبان را ميشود پذيرفت اما احمدينژاد را خير، ميگويد: «اولا فاصله زماني بين تغيير اصلاحطلبان زياد است. آنها در طول يك دوره زماني دچار تغيير گفتماني و بعد رفتاري شدند. عملكرد دولت اصلاحات نماد واقعي اين تغيير است. اما ما هنوز نمود عملي از تغيير در رئيس سابق دولت نديدهايم». اين اصلاحطلب ميگويد: «هر كسي مخالف آزادي و اهل تندروي بوده بايد بعد از تغيير شيوه ابتدا بابت گذشتهاش از مردم عذرخواهي كند. چه اصلاحطلب چه اصولگرا كما اينكه ما شاهد بوديم كه برخي از اصلاحطلبان هم بابت آن تندرويها از مردم عذرخواهي كردهاند». آتشي براي يك ماجرا علي تاجرنيا هم در واكنش به مواضع عجيب اين روزهاي احمدينژاد به «شرق» ميگويد: «من فكر ميكنم اگر هر كسي متناسب با شرايط زمان، تغيير و تحولي در نگرشهايش ايجاد شود، بايد از او استقبال كرد اما به اين شرط كه به معني واقعي، مشي و منش او هم تغيير كند. اگر اصلاحطلبان در مقاطعي از آن منش چپ سنتي فاصله گرفتند و از دموكراسيخواهي و جامعه مدني سخن گفتهاند، متناسب با آن، اين را در رفتارها و منش و گفتار خودشان نشان دادند و خيلي صريح نسبت به گذشته خودشان نقد وارد كردند و اظهار پشيماني كردند اما وقتي ما به آقاي احمدينژاد نگاه ميكنيم ميبينيم كه از گذشته خودش ابراز پشيماني نميكند. به حلقه افرداي كه كنارش هستند هم نگاه ميكنيم ميبينيم كه طبيعتا معتقد به اين نگاهها نيستند. آن وقت است كه بايد با ترديد به اين مسائل نگاه كرد. من بشخصه معتقدم كه كشور ما طي ماهها و حتي يكي، دو سال آينده آبستن يكسري حوادث بسيار سرنوشتساز خواهد شد. احساس من اين است كه آقاي احمدينژاد و سخنان تندي كه اين روزها مطرح ميكند، بخشي از پروژهاي است كه طراحانش درحال برنامهريزي براي آن هستند. احمدينژاد با اين حرفهايش گويا قرار است آتش پشت سرش را تهيه ببيند».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.