|

حوالي محله شيخ‌هادي

هرکدام از ما دل‌مشغولي‌هايي در زندگي داريم. واضح‌تر بگويم يعني يک خلوتي، کاري که آن را فقط براي دل خودمان انجام مي‌دهيم، به سراغش مي‌رويم که حال خودمان را خوش کنيم، مثل جمع‌کردن آلبوم تمبر، مثل نقاشي‌کشيدن، مثل شعرخواندن يا خيره‌شدن به افق روبه‌رو از روي صندلي ننويي. بعضي کارها، هم حال خودمان را خوش مي‌کند، هم حال ديگران را. به اينها مي‌گويند احسن‌الحال خوش! در اين سال‌ها ماجراي بازسازي خانه‌هاي قديمي شکل تازه‌اي پيدا کرده. اين خانه‌ها نه براي استفاده شخصي، بلکه براي تبديل‌شدن به يک مکان عمومي مورد توجه قرار گرفته‌اند. اين خانه‌ها ممکن است متعلق به آدم‌هاي گمنام يا معروف باشند و سابقه تاريخي خاص داشته يا نداشته باشند، با دستي به سروگوش‌کشيدن زنده شوند يا ويرانه‌هايي باشند که بايد از نو کار اساسي رويشان انجام داد. خانه مهين‌الملک از دسته دوم بود؛ خانه‌اي در يکي از کوچه‌هاي محله قديمي و معروف شيخ‌هادي که داشت حسابي خاک مي‌خورد و يک نفر تصميم گرفت با خريدن و بازسازي آن حال خودش و البته بقيه را خوش کند. مهين‌الملک لقب محمدرضا نائيني، داماد مظفرالدين‌شاه بوده که البته روزگار خيلي به او و خانواده وفا نکرد. از اينجا به‌بعد نقش خاطره است که اين بنا را تبديل مي‌کند به دارالخلافه. هرکدام از اتاق‌ها به نام يکي از پنج محله اصلي تهران قديم (بازار، چاله‌ميدان، ارگ، عودلاجان و سنگلج) نام‌گذاري مي‌شود و داخل هر اتاق عکس‌ها و اسنادي مربوط به آن محله، همراه با اشياي قديمي و فضايي خاطره‌انگيز بازسازي و تزئين مي‌شود. خوب که گوش کنيد، آواي حنجره‌هاي قديمي هم برايتان خاطره‌بازي مي‌کند. حالا کافي است پشت يکي از ميزها بنشينيد و خيال کنيد که در گذشته هستيد. اگر هم دوست داشتيد از محلات خارج شويد، برويد داخل حياط و کنار حوض قديمي و خمره‌هاي رنگي و چرخ‌هاي چوبي خاطره‌بازي کنيد. اين همه ماجرا نيست. همان ابتدا که وارد دارالخلافه مي‌شويد، قبل از اينکه پا به محلات يا حتي حياط بگذاريد، يک کتابخانه در انتظار شماست؛ کتابخانه‌اي با کتاب‌هايي درباره تهران يا با رنگ‌وبوي گذشته؛ از اولين چاپ لغت‌نامه دهخدا گرفته تا دوره نشريات قديمي. مي‌توانيد لابه‌لاي قفسه‌هاي چوبي چرخ بخوريد، کتابي انتخاب کنيد و آنگاه در گوشه‌اي از خانه خود را در دنياي کلک خيال‌انگيز غرق کنيد. پاي هر تابلو و تصوير که در اين مکان بايستيد، خاطره و حکايتي دارد؛ از اسناد قديمي گرفته تا چهره‌هاي ماندگار، نقشه شهر تا کاسب‌هاي قديمي. اگر آن‌قدر خوش‌شانس نبوديد که در اين گشت‌وگذار همراه کسي باشيد که حکايت هر يک را برايتان نقل کند، نگران نباشيد، به زودي به مدد تکنولوژي يک راوي سيار همراهتان خواهيد داشت. کافي است چندثانيه گوشي موبايلتان را روي بارکد نصب‌شده روي هر تابلو بگيريد و سوار بر امواج به گذشته برويد؛ جايي كه پيش‌تر به نام محله دولت شناخته مي‌شد. داخل خياباني به اسم شيخ‌هادي که از روحانيون خوشنام و برجسته زمان خودش بود و آن روزهايي که هنوز ديدارهاي مردمي باب نشده بود، پاي ديوار گلي خانه‌اش مي‌نشست و از مردم عادي تا وکيل و وزير را ملاقات و مشکلشان را حل مي‌کرد. بنابراين اگر به ديدار اين خانه رفتيد، گشت‌وگذار در بيرون خانه را هم از دست ندهيد. کافي است چندصدمتري بالاتر برويد تا به مقبره آقاشيخ‌هادي برسيد که هنوز با مسجد و کتابخانه کوچکي در آن محل حضور دارد. کمي بالاتر از آن مدرسه فيروزکوهي است که زماني سردار فيروزکوهي براي ايتام وقف کرده بود. در همان حوالي باقي‌مانده‌اي از بيمارستان نجم‌آبادي هم وجود دارد که زماني حمام و مدرسه‌اي هم داشت و همگي اينها يادگاري از توانمندي و ساماندهي آيت‌الله شيخ‌هادي هستند. کمي پايين‌تر نيز يکي از سقاخانه‌هاي معروف تهران قرار دارد که روزگاري ماجراي قتل مشکوک کنسول سفارت آمريکا از آنجا شروع شد و فعلا روشن‌کردن شمع در آن ممنوع است. تا اطلاع ثانوي از هرآنچه ممنوع نيست لذت ببريد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.