آدم پشت صحنه
گروهي از نويسندگان، شاعران، ناشران و مروجان كتاب كودك و نوجوان دور هم جمع شدند تا بزرگداشتي براي «علياصغر سيدآبادي» برگزار كنند. سيدآبادي كه نويسنده بيش از 60 كتاب كودك و نوجوان است، به دليل مجموعه فعاليتهايش در گسترش كتابخواني و نهادسازي در اين زمينه از سوي انجمن نويسندگان كودك و نوجوان به دبيرخانه اين جايزه معرفي شده است. آنچه در اين مراسم مشهود بود، تنوع حاضران از ناشر تا روزنامهنگار، از مربيان كانون پرورش فكري تا نويسنده و شاعر و مروج كتاب بود كه در كنار هم گردآمده بودند. اما شايد جالبترین بخش این مراسم تقدیر روستاییان حاضر در مراسم از سیدآبادی بود. اگرچه یکی از آنها، یعنی عبدالحکیم بهار، در سخنانی گزارشی از فعالیتهای کتابخانه رمین ارائه و از پشتیبانی سیدآبادی تشکر کرده بود، اما وقتی از دبیر شورای هماهنگی شبکه روستاها و عشایر دوستدار کتاب برای اهدای لوح تقدیر دعوت شد، پنج نفر از دهیاران و کتابداران روستایی که شورای هماهنگی این شبکه را تشکیل میدهند، روی صحنه آمدند و نکاتی درباره فعالیت سیدآبادی در روستاها گفتند که برای جمع تازگی داشت. اما شروع مراسم با سخنان سودابه اميني و افسون اميني، دو نفر از مديران كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان بود كه ضمن معرفي برنامه مهرآيين، اينگونه برنامهها را جزء سياستهاي جديد كانون پرورش فكري دانستند كه با هدف آشتي با نويسندگان برگزار خواهد شد. افسون اميني همچنين با اشاره به آشنايي ديرينه با سيدآبادي او را فردي دانست كه «به یک نفر بودن خود بسنده نکرده است. به همین دلیل توانسته فعالیتهای فردی خود را در حوزه کودک و نوجوان گسترش دهد و فعالیتهای گروهی را در زمینه ترویج کتاب ایجاد کند. بیشک او سزاوار جایزهای است که به عنوان نامزد آن جایزه انتخاب شده است». فريدون عموزادهخليلي به عنوان نويسنده و رئيس هيئتمديره انجمن نويسندگان كودك و نوجوان سخنران اصلي اين مراسم بود كه درباره دلايل انتخاب سيدآبادي از طرف اين نهاد به مؤسسه آستريد ليندگرن سخن گفت. او ابتدا درباره ويژگيهاي برگزيده ترويج كتابخواني گفت كه ترويج كتابخواني يك فرايند است نه يك فعاليت مقطعي، وقتي كسي را به عنوان فعال ترويج كتابخواني معرفي ميكنيم، بايد كل اين فرايند را ببينيم. او افزود: «ممكن است كسي يك برنامه تلويزيوني موفق داشته باشد كه سبب فروش برخي كتابها هم بشود، اما آيا او يك مروج كتاب است؟ نه! مروج كتابخواني در يك فرايند طولاني و با تأثير درازمدت و همهجانبه معلوم ميشود». او سپس درباره دلايل انتخاب سيدآبادي گفت: «ما وقتي در انجمن با چنين نگاهي درباره افراد مختلف صحبت كرديم، ديديم سيدآبادي با همه تفاوت دارد و كارش به نسبت ديگران برجسته است. او در مقام كتابفروش، در مقام روزنامهنگار، در مقام همكاري با مؤسسات نشر، در مقام نويسنده، پژوهشگر و در مقام مدير فرهنگي و در مقام كسي كه نهادهاي مختلفي را راهاندازي كرده، همواره مروج كتابخواني بوده و با نگاهي همهجانبه به اين موضوع پرداخته و به همين دليل توانسته است ايدههاي تأثيرگذاري طرح و اجرا كند. خليلي همچنين درباره تأثیر سیدآبادی به عنوان یک مدیر فرهنگی گفت: «او از ظرفیت عمومی برای نهادسازی استفاده کرده است. مگر پیش از این بودجه برای ترویج کتابخوانی تعریف نشده بود؟ مسئولان تا کنون چه کاری در این زمینه انجام دادهاند؟ اما او در میان مسئولان شهرهای مختلف از شهردار تا كارخانهدار، دغدغه کتابخوانی را ایجاد کرده است. پشت صحنه فعالیتهای او زیباتر از ظاهر فعالیتهای او است». او سپس افزود: «امیدوارم که یکی از چهار دوستی که برای دریافت جایزه انتخاب شدهاند، برگزیده جایزه شوند. اگر هم نبرند، باز هم برای ما برنده هستند، زیرا چهار نویسنده جدی ادبیات کودک را به جهان معرفی کرده است». لبخند در شرایط سخت حسین شیخالاسلامی، پژوهشگر ادبیات کودک، در سخنانی کوتاه که چند بار به دلیل احساساتیشدن قطع شد، گفت: «شاید کمتر کسی مانند من، سیدآبادی را دوست داشته باشد و شاید کمتر کسی مانند من مخالف او باشد. او در 10 سالی که له و فراموش شده بودیم به ما امیدواری داد و ما را زنده نگه داشت. او در بدترین شرایط میتواند، لبخند بزند». سیدعلی کاشفیخوانساری بزرگبودن را از ویژگیهای این نویسنده برشمرد كه «حواسش به بقیه است». مهدی حجوانی هم که سخنانش را با اشاره به حوادث ۸۸ شروع کرده بود، با بیان اینکه: «سیدآبادي از پیشرفت دیگران ناراحت نمیشود، بلكه خوشحال هم ميشود»، گفت: «او آدم پشت صحنه است و ميدانم اين لحظات برايش سخت ميگذرد». سیدآبادی که سخنانش با مطایبه و طنز همراه بود، با تشکر از حاضران و بیان خاطراتی از مقاطع مختلف زندگیاش گفت: «من آدم خوششانسی هستم، از خانواده و دوستان شانس آوردم» و ادامه داد: «تقریبا در هیچکدام از کارهایی که احتمالا بهدلیل آنها انتخابم کردهاند، تنها نبودم و اگر هنری داشته باشم این است که اهل گفتوگو و کار گروهیام». او سپس درباره فعالیتهای سالهای اخیرش گفت: «در این چند سال همیشه با وجدان معذب و تردید کار کردهام. حتی یک روز هم بدون عذاب وجدان کار نکردهام و این سبب شده کارهای خود را هر روز مرور کنم و مواظب باشم که بیراهه نروم». او در بخشي از خاطراتش به همكاري با مرحوم محمدرضا رستمي در كتابفروشي اگر هم اشاره كرد. اين اولين نكوداشت در چارچوب برنامه مهرآيين براي تقدير از نامزدهاي ايراني جايزه آستريد ليندگرن است. بزرگداشت فرهاد حسنزاده، هوشنگ مراديكرماني و جمشيد خانيان، ديگر نامزدهاي ايراني اين جايزه، نيز در اين هفته برگزار ميشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.