|

مذاکرات صلح آمریکا با طالبان با حضور «ملاعمر» در دوحه آغاز شد

برزخ صلح

صلح کلمه‌ای است که این ‌روزها بسیاری از مردم افغانستان با امیدواری اما احتیاط بیشتری آن را به‌ کار می‌برند. اگر جنگ‌های داخلی افغانستان پیش از مداخله نظامی آمریکا در افغانستان را کنار بگذاریم، افغانستان دست‌کم 17 سال است که روی صلح به خود ندیده است، بااین‌حال مذاکرات اخیر آمریکا با طالبان امیدها برای حل‌و‌فصل درگیری‌ها در این کشور را افزایش داده است. روز گذشته پنجمین دور مذاکرات آمریکا و طالبان در دوحه قطر آغاز شد، مذاکره‌ای که با حضور ملاعبدالغنی برادر، یکی از بنیان‌گذاران این گروه، رنگ جدی‌تری به خود گرفت و بسیاری آن را بالاترین سطح مذاکرات دو طرف تاکنون خوانده‌اند. منابع نزدیک به طالبان هم پنجمین دور گفت‌وگوهای خلیل‌زاد با طالبان را سرنوشت‌ساز خوانده‌اند. گرچه پیش‌تر گروه طالبان پیش‌شرط حضور ملابرادر در مذاکرات را حضور وزیر خارجه آمریکا عنوان کرده بود، روز یکشنبه او وارد دوحه شد تا در مذاکرات صلح با زلمی خلیل‌زاد، نماینده آمریکا در امور صلح افغانستان، شرکت کند. ملابرادر که ماه گذشته به‌عنوان رئیس دفتر این گروه در دوحه منصوب شد، یکشنبه‌شب از پاکستان وارد دوحه شد. یکی از منابع طالبان که در مذاکرات صلح حضور دارد، به الجزیره گفته: «مذاکرات از همان جایی شروع می‌شود که در مذاکره قبل پایان یافت و بیش از همه بر خروج نیروهای آمریکایی متمرکز خواهد بود». این در حالی است که در گزارش‌ها خروج سربازان آمریکایی و همکاری طالبان در کار مبارزه با القاعده و داعش در افغانستان از موضوعات عمده نشست قطر عنوان شده است. خلیل‌زاد روز جمعه در صفحه توییتر خود نوشته بود که «هرگونه توافق نهایی باید تضمین کند که گروه‌های تروریستی بین‌المللی هرگز از خاک افغانستان برای حمله به کشورهای دیگر استفاده نمی‌کنند». مذاکرات در ماه‌های اخیر جدی‌تر شده و دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا هم به‌دنبال پایان جنگ 17ساله در این کشور است، جنگی خون‌بار که هزاران کشته بر جای گذاشته است. به گزارش سازمان ملل، در یک دهه گذشته دست‌کم 32 هزار شهروند افغانستانی کشته و حدود 60 هزار نفر هم زخمی شده‌اند. برادر‌ که پیش‌تر از او به‌عنوان فرد شماره دو طالبان یاد می‌کردند، در سال 1994 به‌همراه ملاعمر و دو نفر دیگر گروه طالبان را در افغانستان تأسیس کرد. او پس از مداخله نظامی آمریکا و سرنگونی طالبان در سال 2001 به پاکستان رفت و رهبری شورای کویته، مهم‌ترین تشکیلات طالبان را بر عهده گرفت. او سپس در سال 2010 در یک عملیات امنیتی بازداشت شد. ملاعبدالغنی برادر که حدود چهار ماه پیش از سوی دولت پاکستان‌پس از هشت سال سپری‌کردن زندان رها شد، در دور قبلی این نشست به‌عنوان رئیس دفتر طالبان در قطر تعیین شد. حالا این فرد که در فهرست افراد تحت تعقیب آمریکا قرار دارد، پای میز مذاکره‌ای می‌نشیند که آن سوی آن مقامات آمریکایی قرار دارند. هنوز زمان مشخصی برای خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان یا آتش‌بس طالبان اعلام نشده و همین موضوع بسیاری از افغان‌ها را نگران آینده امنیت در این کشور کرده است. دو مسئله افغان‌ها را بیش از هرچیز نگران کرده است: خروج نیروهای آمریکایی از این کشور و بازگشت طالبان به قدرت. نیزار رحمانی یکی از ساکنان کابل به الجزیره می‌گوید: «ما نمی‌دانیم که بعد از خروج نیروهای آمریکایی چه اتفاقی می‌افتد. هرگونه مذاکره یا توافق‌نامه‌ای باید با هدف برقراری صلح برای همه جوامع افغانستان باشد». با وجود هراس زنان از بازگشت طالبان، حاجی پردیل شهروند 59ساله افغان که پیش‌تر علیه شوروی در این کشور می‌جنگیده، می‌گوید اکنون زمان خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان و بازگشت طالبان به‌عنوان یک حزب سیاسی است. او می‌گوید: «ما نمی‌خواهیم خارجی‌ها به‌عنوان مداخله‌گر در کشورمان حضور داشته باشند، ما می‌خواهیم خارجی‌ها فقط به‌عنوان توریست به کشورمان بیایند». بااین‌حال او می‌گوید بعد از خروج نیروهای آمریکایی، طالبان فقط باید به‌عنوان یک حزب سیاسی بازگردد و نه یک گروه شبه‌نظامی: «در این صورت است که صلح به کشور ما بازمی‌گردد». برخی بر این باورند که به‌تازگی طالبان تلاش کرده موضع مدرن‌تری اتخاذ کند و اوایل ماه جاری میلادی هم این گروه در دیدار با رهبران مخالفان افغان در مسکو رودررو با زنانی مذاکره کرد که برای مطالبه حقوقشان با این گروه صحبت می‌کردند. با وجود حملات بی‌امان طالبان به شهرهای مختلف این کشور، برخی بر این باورند که این گروه از اشتباهات گذشته خود درس گرفته است. با وجود این برخی از شهروندان افغانستان از جمله عبدالوحید صادقی، صاحب یک مغازه آنتیک‌فروشی در کابل، نگران عواقب کنارگذاشته‌شدن مقامات افغانستان در مذاکرات صلح هستند. تاکنون طالبان حاضر نشده با مقامات افغانستان دیدار کند و دولت غنی را دست‌نشانده آمریکا خوانده است، اما مقامات آمریکایی می‌گویند در حال تلاش برای کشاندن این گروه پای میز مذاکره با طرف افغانستانی است. عبدالوحید می‌گوید: «طالبان نمی‌خواهد با دولت افغانستان گفت‌و‌گو کند و فقط به‌دنبال خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان است؛ اما وقتی این اتفاق افتاد، صلح واقعا در افغانستان برقرار می‌شود؟».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.