|

مترادفِ جشنواره‌اي برلين!

مجيد موثقي

‌«شصت‌ونهمين دوره جشنواره فيلم برلين» به پايان رسيد و فيلم «مترادف‌ها» (Synonyms) ساخته «نادوا لاپيد» برنده خرس طلاي اين دوره از جشنواره شد! فيلم، ترک ديار فردي براي فراموشي هويت خويش است! تجربه‌اي که در گذشته براي کارگردان اين اثر اتفاق افتاده است! فيلمي که به‌زودي جنجال زيادي در زادگاه اين کارگردان برپا خواهد کرد! فيلم از يک زيرمتن انتقادي و سياسي مؤثري برخوردار است و گرفتن «جايزه خرس طلايي» براي اين فيلم جنجالي در اين دوره کاملا قابل حدس بود! زيرا بقيه آثار نمايش‌داده‌شده به‌جز تعداد معدودي حرف تازه‌اي براي گفتن نداشتند! اما يکي از فيلم‌هاي خوبي که مي‌توان از آن به‌عنوان يک تجربه نو در ميان 17 فيلم مسابقه نام برد، فيلم «من در خانه بودم اما» (I was at Home but)، ساخته «آنگلا شانلک» است که بحق برنده جايزه «خرس نقره‌اي بهترين کارگرداني» شد! «شانلک» از فيلم‌سازان مکتب برلين است که کارگردانان اين مکتب از شيوه سنتي دکوپاژ و ميزانسن‌دادن تبعيت نمي‌کنند و گاه پلان‌هايي طولاني و ثابت در آثار آنها مشاهده مي‌شود! مشخص است که در فيلم «من در خانه بودم اما» اتفاقات پيرامون زندگي شهري، گفت‌وگوهاي روزمره و تنش والدين در تربيت کودکان، توسط کارگردان به خوبي مشاهده شده است! فيلم «ضدسيستم» (Systemcrashe»)، ساخته «نورا فينگشيت» ديگر فيلم خوبي بود که بوي «خرس طلايي» مي‌داد؛ اما برنده جايزه «آلفرد بائر» شد که اين نشان هرساله به فيلمي تعلق مي‌گيرد که قادر است دريچه تازه‌اي به سوي هنر سينما بگشايد! «ضدسيستم» فيلمي است که نقد نظام تربيتي اروپايي را هدف قرار داده و بازي درخشان «هلنا زنگل» در نقش دختربچه‌اي پرخاشگر يکي از نقاط قوت اين اثر است! اما جنجالي‌ترين فيلم اين دوره فيلم «به لطف خدا بود» (By the grace of God) که به نام «فرانسوا اوزون» رقم خورد؛ اين فيلم مخفيانه و تدريجا توسط اين کارگردان فرانسوي فيلم‌برداري شد! ستيز فيلم مبتني‌بر آزار جنسي کودکاني است که توسط کشيشي در يک کليساي کاتوليک مورد تجاوز قرار گرفته‌اند! گفته مي‌شود کشيش مذکور که «برنار پرينات» نام دارد، سعي در توقيف نمايش اين فيلم را داشت که تلاش او راه به جايي نبرد! جنجال اين فيلم اين روزها پاپ و دستياران او را براي يافتن راه‌حلي مناسب درگير کرده است! ریاست هيئت داوران اين دوره برعهده هنرپيشه شهير فرانسوي «ژوليت بينوش» بود که همراه چهره‌هايي مانند «جاستين چانگ» و «ساندرا هولر» قضاوت خوبي را از خود‌ نشان دادند! اما کيفيت آثار نمايش‌داده‌شده در «شصت‌ونهمين جشنواره فيلم برلين» خبر از عدم يک هيئت انتخاب درست در اين جشنواره را مي‌دهد! «برليناله» با گذشته درخشان خود فاصله زيادي دارد؛ البته اين به آن معنا نيست که جشنواره‌هاي ديگري مانند کن، ونيز و لوکارنو بهتر عمل مي‌کنند! وقتي در جهان امروز تکنولوژي و بيماري «نوموفوبيا» (Nomophobia) يا همان «بي‌‌گوشي‌هراسي» فرصت ارتباط رودررو با انسان‌ها را کمتر کرده، توقعي هم از هنر سينما براي بهترشدن آن نمي‌رود، زيرا هنر آينه‌ای در برابر زندگي انسان ‌است! نقدي که اين روزها به ضعيف‌شدن هنر سينما و جشنواره‌هاي فيلم هست، به انسان و کيفيت زندگي او برمي‌گردد که چقدر توانايي خروج از لاک دنياي مجازي را دارد!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.