نسل ضربدرخورده
آتوسا راوش
در اولین روزهای اکران «آشغالهای دوستداشتنی» به توصیه یکی از دوستان در مجتمع تجاری ارگ تجریش این فیلم را دیدم. آن فیلم و آن مجتمع حالم را بهشدت دگرگون کرد. من که با دیدن فیلم به سالهای دور زندگیام پرتاب شده بودم و چشمانم از یاد آن خاطرات تر بود، وقتی از سالن سینما خارج و در فضای سوپرلوکس مجتمع تجاری قرار گرفتم، دگرگون شدم. این دلنوشتهای از آن دگرگونی است. دیدن فیلم «آشغالهای دوستداشتنی» به خودیخود حال آدم را دگرگون میکند، چه برسد به اینکه این فیلم را در مجتمع تجاری ارگ تجریش تماشا کنی؛ یکی از سوپرلوکسترين مجتمعهای تجاری تهران با حضور دهها و صدها برند درجهیک و فشن خارجی و قابهای سوپراترکشن. آشغالهای دوستداشتنی خیلی هم اسم بامسمایی است. همه آن هویتها و دلبستگیهایی را که نسل من با آن شکل گرفت میتوان در یک پلاستیک سیاه ریخت و در سطل زباله انداخت. چراکه نه؟ میشود باور کرد نسلی داشتههایش را به همین آسانی ريخت دور. چراکه نه؟ بالاخره آن چهار درصد کار خودش را خوب بلد است. آن چهار درصد میتواند برایت برج تجاری و مجتمعهای سوپرلوکس بسازد. تو هم میتوانی داشتههای یک نسلت را بریزی توی کیسه نایلون سیاه و بیخیال در مجتمعها و مالها قدم بزنی. آشغالهای دوستداشتنی حکایت نسل ماست؛ نسلی که حالا دیگر تنها باید سراغش را در قابهای سر طاقچه گرفت. نسل آرمانخواهی که کل دلخوشیهایش کتابهایش بود، سرودهایش و البته اسلحه دستهاستخوانیاش. نهتنها آن داشتهها که حتی جنگ و جبهه هم در قابهای ساده چوبی قرار گرفته که تنها دلخوشی مادران و همسران هستند. نسل من و تو که انقلاب کرد و جنگید و جان داد، سهمش همان قابهایی است که حتی نمیدانند مردهاند یا زنده؟! ساختار هنرمندانه فیلم میتواند بهخوبی از لابهلای قابها روی طاقچه منزل یک مادربزرگ؛ خانه همان مادربزرگی که نسل من با داستانهایش عشق میکردند، چهره و نقش مادربزرگهایی را که خونجگر خوردند، دوری و غم نداشتههایشان تنها داشتههای زندگیشان بود به تصویر بکشد. برای آن چهاردرصدیها البته همان مادربزرگ که حالا فقط با قابهایش زندگی میکند هم تحملپذیر نیست؛ مادربزرگی که غم پدر، غم فرزند، غم همسر و غم برادر را با هم داشته و حالا غم آشغالهایی که دوستشان دارد، اما باید با دست خود به سر کوچه ببرد و در سطلهای برافروخته زباله قرار دهد. همان مادربزرگی که درِ خانهاش علامت ضربدر دارد؛ ضربدری که نزدیک به بیش از صد سال است که به در خونه مادربزرگه خورده تا داشتههایش را از او بگیرند. تا نتواند حتی خاطرههایش را با خودش داشته باشد. علامت میخوری که نتوانی دیگر حتی با قابهایت هم سخن بگویی. ما نسل ضربدرخوردهایم تا نسل امروز نداند که چه کشیدیم. اصلا چرا باید نسل امروز از قاب ما به تاریخ نگاه کند، وقتی قابهای رنگارنگ مجتمعهای تجاری هست؛ وقتی میتوانی بروی و آشغالهای دوستداشتنیات را در مجتمع رنگارنگ تجریش با دهها و صدها قاب رنگارنگ دیگر نگاه کنی؛ قابهای خوشگلی که چهاردرصدیها برایت درست کردهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.