کار در کویت در دوران جنگ
خلیج فارس در اتاق کار وزیر خارجه کویت
روزی در دفتر کار شیخ صباح (امیر فعلی کویت) چشمم به نقشه بزرگ روی دیوار افتاد که نام زیبای خلیج فارس زینتبخش آن بود. با تعجب چشمهایم را مالیدم و دوباره نگاه کردم، واقعا درست میبینم؟ عربها بهویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس اصرار دارند که نام واقعی خلیج فارس را ذکر نکنند و گاهی در ملاقاتها بهدلیل رعایت حال ما از نام ناقص «خلیج» نیز استفاده میکنند.بههمیندلیل متعجب شدم که چگونه ممکن است در اتاق وزیر امور خارجه یک کشور عربی حاشیه خلیج فارس، نقشهای با نام خلیج فارس نصب شده باشد. آن زمان چیزی نگفتم و بعد از ملاقات خداحافظی کردم. حدود یک ماه بعد در ملاقات بعدی، باز هم دیدن نقشه روی دیوار بر تعجبم افزود. نمیدانستم عمدی است یا اشتباهی شده؛ باز هم سکوت کردم و پس از انجام دیدار رفتم. هنگام ملاقات سوم که مجددا یک ماه بعد انجام شد، پس از مذاکرهای طولانی (در رابطه با کمکهای کویت به صدام) به ایشان گفتم: «جناب وزیر! اگر اَمان میدهید مایلم مطلبی را بگویم». شیخ صباح با تعجب پرسید: «امان برای چه؟ تو میهمان و عزیز ما هستی و کاملا در اَمانی». گفتم: «میدانم، ولی باید امان بدهی که پس از شنیدن موضوع کاری
برخلاف خواسته من انجام ندهی». قول داد و من نیز گفتم: «نقشه نصبشده روی دیوار اتاق رئیس دیپلماسی کویت و ذکر نام صحیح خلیج فارس در آن برایم قابل توجه است. میخواهم به شما تبریک بگویم، ولی میترسیدم که این کار موجب شود تا شما نقشه را بردارید».شیخ صباح لبخندی زد و گفت: «بنشین تا برایت بگویم. نام خلیج فارس همیشه خلیج فارس بوده است و من در کتاب جغرافیای مدرسه نیز خلیج فارس خواندهام؛ ولی 24 سال پیش در اجلاس جامعه عرب در قاهره، جمال عبدالناصر از همه سران و وزرای خارجه کشورهای عضو خواست که آن را خلیج عربی بنامند». او ادامه داد: «مصرانه از شما میخواهم تا این گفتوگو را جایی بازگو نکنی». من نیز به غیر از گزارش ویژهای که برای وزیر امور خارجه وقت ارسال کردم، مدتها درخواست او را اجابت کردم...
اما بعد از مدتی او نقشه را از اتاقش برداشت و من هم این قضیه را چند جا بازگو کردم.
کمکهای دولت کویت به رژیم صدام حسین
کویتیها مجبور شده بودند بیشترین کمکها را به رژیم عراق انجام دهند. آنها مبالغ نقدی به بعثیها داده و بنادر و کشتیهایشان را در اختیار متجاوزان میگذاشتند. همچنین رسانههای کویتی تماما در خدمت تبلیغات به نفع صدام بود. آنها همچنین با عدم اعطای اقامت به ایرانیان یا اخراج آنها از کویت، موجبات رنجش ایرانیان مقیم را ایجاد کرده بودند.
در این چارچوب با شیخ صباح الاحمد، وزیر امور خارجه و ماجد شاهین، قائممقام وزارت امور خارجه، ملاقاتهای مکرر به عمل آورده و آنها را نصیحت میکردم که به صدام و بعثیها کمک نکنند؛ اما آنها همواره در پاسخ به مطالبات من میگفتند: «ما عربیم، کوچکیم، ضعیفیم، همسایهایم و تحتفشاریم.» من نیز میگفتم: «شما که چنین هستید، به ما سنگ کوچک پرتاب کنید، ما تحمل میکنیم، اما اگر سنگ بزرگ پرت کنید، ممکن است زیرش بمانید». ماجد شاهین بارها این جمله را تکرار میکرد که ما (کویت) مانند کوخی در میان دو کاخ آتشگرفته هستیم. خاطرات دیدارهایم با شیخ صباح، وزیر امور خارجه خواندنی است.
موشکهای سرگردان
اصابت چند موشک در مرداد و شهریور 1366 به کویت، مسئلهای جدی در روابط دوجانبه به وجود آورد. خاطرم هست روزی گفتند بهدلیل اصابت موشک به کویت، وزیر خارجه خواهان دیدار با من است. به دیدار شیخ صباح رفتم و برخلاف همیشه که استقبال خوبی میکرد، اینبار عصبانی به نظر میرسید. بدون مقدمه گفت: «ببین با ما چه میکنید؟ ما طرف جنگ با شما نیستیم، ولی شما ما را هدف موشک قرار میدهید». او همچنین اضافه کرد که موشک ایرانی به منطقهای غیرمسکونی اصابت کرده که این اقدام شما را محکوم میکنیم. طبیعی بود که اصل اقدام را نپذیرم و خواستار اطلاعات بیشتر شوم. چند روزی از این ماجرا نگذشته بود که دومین موشک نیز به بخش دیگری از کویت اصابت کرد. باز هم به وزارت امور خارجه احضار شده و با اعتراض وزیر روبهرو شدم. طبیعتا عدم پذیرش موضوع از سوی من تکرار شد، اما به شیخ صباح گفتم: «این همه کشتی جنگی (آمریکایی و غربی) به آبهای منطقه آوردهاند، از کجا معلوم که از آنجا شلیک نشده باشد. حضور نیروهای نظامی اجنبی در منطقه به مصلحت هیچیک از کشورهای منطقه نیست». بعدها مرحوم آیتالله هاشمیرفسنجانی در یکی از خطبههای نماز جمعه این نوع موشکها
را «موشکهای سرگردان» نامید.
منبع: برشهایی از خاطرات محمدرضا باقری
در کتاب «از طرابلس تا دمشق»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.