وسواس ترامپ روی ایران چک سفید سعودیهاست
ترجمه روح اله نخعی
کنگره مشغول بازپسگرفتن حمایت ایالات متحده از جنگی وحشیانه است که عربستان سعودی و متحدانش علیه یمن آغاز کردهاند و دهها هزار غیرنظامی را به کشتن داده است. چهارشنبه هفته گذشته، 248 نفر از نمايندگان مجلس نمایندگان رأي دادند تا تحت مصوبه قدرتهای جنگی ۱۹۷۳، از اختیارات خود استفاده کند و نیروهای ایالات متحده را از هر گونه مشارکت در منازعه یمن عقب بکشد.
حتی اگر سنا هم کار مجلس نمایندگان را دنبال کند، احتمالا دونالد ترامپ قطعنامه را وتو خواهد کرد. استدلال کاخ سفید این است که چون نیروهای ایالات متحده در «درگیریها» در یمن حضور ندارند قطعنامه قدرتهای جنگی در اینجا کارایی ندارد. عربستان سعودی و متحدانش به نیابت از دولت مستعفی یمن که به رسمیت بینالمللی شناخته شده، علیه حوثیها با حمایت ایران میجنگند. نقش آمریکا محدود به ارائه اطلاعات و تأمین تسلیحات است. (در گذشته، ایالات متحده به هواپیماهای جنگی سعودی نیز سوخترسانی میکرد). با این حال، جناح مخالف در کنگره ممکن است فشار مضاعفی بر سعودیها اعمال کند تا آتشبس متزلزل موجود را رعایت و از مذاکرات برای حل اختلافی سیاسی حمایت کند. متأسفانه، عربستان سعودی تحت رهبری محمد بنسلمان، ولیعهد این کشور فکر میکند این دولت در یمن همچنان با او مسامحه خواهد کرد و دلایل خوبی هم برای این تفکر دارد. بخشی از مسئله این است که ترامپ، معاملهگرترین رئیسجمهور آمریکا، روابط اقتصادی بین ایالات متحده و عربستان سعودی را توافق خوبی میبیند؛ آنقدر خوب که این موضوع را بر زبان آورده که پولهای سعودیها برای خرید سلاحها و دیگر کالاهای ایالات متحده دلیلی برای نادیدهگرفتن شراکت احتمالی ولیعهد در قتل روزنامهنگار سعودی، جمال خاشقجی است. البته ترامپ در بیتوجهی در مواجهه با سؤال مجرمبودن ولیعهد عربستان تنها نیست. روز چهارشنبه، مایک پمپئو، وزیر خارجه هم وقتی خبرنگاری از او درباره ارزیابی سیا مبنی بر نقشآفرینی احتمالی ولیعهد در کشتن خاشقجی پرسید، آزرده شد. پمپئو این سؤال را «سؤالی مسخره» خواند و مدعی شد «همچنان که حقایق مشخص میشوند، همچنان که ما بیشتر درباره ماجرا میفهمیم، از همه کسانی که مسئول قتل جمال خاشقجی بودهاند پاسخ خواهیم خواست». باورکردن چنین حرفی سخت است. کنگره بر اساس «قانون مگنیتسکی مسئولیتپذیری حقوق بشر جهانی» از دولت درباره اینکه آیا ولیعهد شخصا مسئول مرگ خاشقجی بوده یا نه گزارش خواست اما دولت در پاسخ به چنین خواستهای ناکام بود. گشادهدستی دولت در مقابل عربستان سعودی، فقط مسئله حسابوکتاب دلار و سنت نیست. این رویکرد میتواند بازتابی از ترس و نفرتی که دولت آمریکا از جمهوری اسلامی ایران دارد هم باشد. (در واقع، ترامپ در بیانیهای که بعد از کشتن خاشقجی منتشر کرد، پیش از اینکه به ذکر بحث مرگ آن روزنامهنگار بپردازد، از «جنگ نیابتی خونین» ایران «علیه عربستان سعودی در یمن» انتقاد کرده بود.) به نظر میرسد دولت آمریکا فکر میکند اگر بناست با ایران مقابله شود، پس باید به عربستان سعودی، رقیب منطقهای ایران، صرفنظر از بدکاریهایش، روی خوش نشان بدهد.اما دولت ترامپ به شکل بیمارگونهای روی ایران متمرکز است. مایک پنس، معاون اول رئیسجمهور، در سخنرانیای که پنجشنبه هفته گذشته در ورشو داشت، ادعا کرد که ایران «علنا خواهان یک هولوکاست دیگر و به دنبال ابزارهای دستیابی به آن است». او در عبارتی که به نظر میرسید برای خوشآمدن به مذاق ملل عربی طراحی شده بود، اضافه کرد: «ایران به دنبال این است که امپراتوری باستانی پارسی را بازآفرینی کند». برای متوجهشدن اینکه این نگاهی یکطرفه است که نفوذ ایالات متحده در منطقه را محدود میکند، نیازی به نادیدهگرفتن تحریکات ایران نیست؛ برای مثال، در حالی که پنس عراق را به عنوان محلی مثال زد که ایران از طریق شبهنظامیان خارج از کنترل دولت عراق، در حال اعمال نفوذ شرورانهاش است، توصیف ایران به عنوان نیروی پلید توسط ایالات متحده بسیاری از مسلمانان شیعه در عراق را از آمریکا بیگانه خواهد کرد.وسواس دولت آمریکا درباره ایران در روابط با متحدان اروپایی آمریکا نیز تنش ایجاد کرده است. بعد از اینکه ترامپ ایالات متحده را از توافقی بینالمللی (برجام) بیرون کشید که روی برنامه هستهای ایران محدودیت اعمال میکرد، ملل اروپایی به دلیل اینکه ایران به ملزوماتش پایبند بوده، قدمهایی برداشتند تا به توافق وفادار بمانند. پاداش آنها از طرف ایالات متحده بابت این وفاداری به توافقی بینالمللی، سرزنش شدید از سوی پنس بود، بابت تلاش برای آنچه او «شکستن تحریمهای آمریکایی علیه دولت انقلابی ایران» میدانست.سواری رایگان عربستان سعودی شاید انگشتنماترین پیامد وسواس دولت آمریکا درباره ایران باشد، اما تنها پیامد نیست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.