ترامپ برای تأمین بودجه دیوار مرزی وضعیت اضطراری اعلام کرد
دیوار آهنین اختلاف
پس از فراز و فرودهای بسیار، بالاخره دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا تهدید خود را عملی کرد. ترامپ جمعهشب با بحرانیخواندن وضعیت مرزهای جنوبی این کشور با مکزیک، وضعیت اضطراری اعلام کرد تا از این طریق میلیاردها دلار بودجه لازم برای ساخت دیوار مرزی را به دست آورد که کنگره از دادن آن سر باز زده بود. حالا و با اعلام وضعیت اضطراری، تنها چیزی که بین دونالد ترامپ و بودجه لازم برای این دیوار مرزی جنجالی قرار دارد، سیستم قضائی آمریکاست. تمام تلاشهای چند ماه اخیر دونالد ترامپ برای متقاعدکردن کنگره و دولت مکزیک برای پرداخت هزینه این دیوار مرزی، به بنبست خورد و حتی تعطیلی 35روزه دولت آمریکا نیز این گره را باز نکرد. توافق با کنگره برای پایان تعطیلی هم نتوانست چیزی بیشتر از آنچه قبلا برای ساخت این دیوار پیشنهاد شده بود، به دولت ترامپ ارزانی کند. دوشنبه گذشته هیئتی متشکل از اعضای دو حزب دموکرات و جمهوریخواه در کنگره اعلام کرد بر سر اصولی در زمینه توافقی برای جلوگیری از تعطیلشدن مجدد ادارات دولتی به توافق رسیده است، ولی بودجه مربوط به امنیت مرزی شامل احداث دیوار نمیشود. بر اساس این توافق، یکمیلیاردو 400 میلیون دلار به ایجاد حصارهای مرزی اختصاص یافته و بودجهای هم کموبیش به همین میزان برای تقویت مرزبانی در نظر گرفته شده است. رئیسجمهوری آمریکا، اما تنها چهار روز بعد، این توافق را نقض کرد. محل تأمین هزینه دیوار ترامپ و تیمش سرخورده از این شکستها، وضعیت اضطراری غیراضطراری اعلام کردند تا بودجه لازم برای این دیوار را فراهم کنند. پیش از اعلام وضعیت اضطراری از سوی ترامپ، یکی از مقامات ارشد دولتی از جزئیات نحوه فراهمآمدن بودجه هشتمیلیاردی برای ساخت این دیوار مرزی خبر داد. به گزارش نیویورکتایمز، به نقل از این مقام آمریکایی، دومیلیاردو 500 میلیون دلار از بودجه این برنامه از طریق برنامه مبارزه با مواد مخدر ارتش فراهم میشود، سهمیلیاردو 600 میلیون دلار از طریق بودجه ساختوساز ارتش به دست میآید و 600 میلیون دلار نیز از بودجه جریمه مواد مخدر وزارت خزانهداری برای ساخت این دیوار اختصاص داده میشود. کاخ سفید قصد دارد پولی را که از بودجه وزارت دفاع آمریکا برمیدارد، در بودجه آینده پرداخت کند. میک مولوانی، مدیر بخش بودجهبندی کاخ سفید، به خبرنگاران گفت: «با این پول میتوانیم هر کاری که دوست داریم، بکنیم». این سخن به معنای این است که در وهله نخست، دیوار حائل به طول 234 مایل احداث میشود. رویکرد تجاری ترامپ به باور تحلیلگران، کاخ سفید با اعلام وضعیت اضطراری، در واقع تفکیک قوا را نادیده گرفته و به کنگره، قانون اساسی و مردم آمریکا بیاحترامی کرده است؛ مردمی که بر اساس آمارهای اخیر، اکثریت آنها مخالف ساخت دیوار مکزیک بودهاند. دونالد ترامپ میگوید آمریکا با هجوم باندهای تبهکار و قاچاقچیان مواد مخدر و نیز سیل مهاجران غیرقانونی مواجه است که این امر ساخت دیوار مرزی در جنوب کشور را به یک ضرورت تبدیل میکند. برخی ناظران میگویند ترامپ میخواهد با همان سازوکار تجاری که پیشتر در آن خبره بوده، مسئله دیوار مرزی را هم پیش ببرد. ترامپ وقتی در کسبوکار تجاری خود هرگاه نمیتوانست با معاملهگران آن سوی میز به توافق برسد، به راحتی میز مذاکره را ترک میکرد؛ چون میتوانست به شریک مناسبتری دست یابد؛ بااینحال در زمین سیاست شرکا مشخصاند و نقشها ثابت و از پیش تعیینشده. از همین رو دستکم تا دو سال آینده نانسی پلوسی، رهبر اکثریت مجلس نمایندگان، آن سوی میز مذاکره نشسته و از سوی دیگر، به نظر نمیرسد میچ مککانل، رهبر جمهوریخواه اکثریت سنا، بخواهد در این بحران مداخله کند. برخی دیگر از تحلیلگران، دلیل بهنتیجهنرسیدن کنگره و دولت را این میدانند که آنها میخواهند برای کسب اعتبار نزد افکار عمومی، همدیگر را تخریب کنند. دموکراتها بهتازگی درخواست دونالد ترامپ را برای ساخت دیوار مرزی «غیراخلاقی» خواندهاند. این در حالی است که همین یک سال پیش، آنها گرچه از این تصمیم ترامپ دل خوشی نداشتند، اما میخواستند در ازای امتیازهای دولت ترامپ به مهاجران غیرقانونی موسوم به «رؤیاپردازان»، این درخواست دولت را اجابت کنند. رؤیاپردازان در واقع به بخشی از پناهجویان غیرقانونی گفته میشود که از دوران کودکی به خاک آمریکا آمدهاند. تاکنون ترامپ راضی شده در ازای تأمین بودجه دیوار مرزی، فقط حفاظتهای موقت از واجدان دو برنامه مهاجرتی را برای سه سال تمدید کند. این تحلیلگران بر این باورند که امتیاز به رؤیاپردازان در ازای دیوار مرزی، به آمریکاییها بهشت ارزانی نمیکند، اما بعد از این جهنم سیاسی، دستکم بیشتر آمریکاییها از برزخ کنونی خارج میشوند. گرچه ترامپ میخواهد اقتدار خود را بهعنوان فرمانده کل قوای آمریکا نشان دهد، اما خود نیز آگاه است که اعلام وضعیت اضطراری از سوی کاخ سفید، نهتنها هیچ مشکلی را حل نمیکند بلکه مشکلاتی سیاسی و قانونی به بار میآورد. شکایت از ترامپ هنوز چند ساعت از اعلام وضعیت اضطراری نگذشته بود که انتقادها و واکنشهای قانونی علیه آن به راه افتاد. اتحادیه آزادیهای مدنی آمریکا ساعتی پس از دستور دونالد ترامپ برای برقراری شرایط اضطراری در مرزهای جنوبی اعلام کرد قصد دارد از این تصمیم به دادگاه شکایت ببرد. پیش از این، نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا و تعدادی از دادستانهای دموکرات ایالتها تأکید کرده بودند ماجرا را به دادگاه میکشانند. رهبران حزب دموکرات، ترامپ را به سوءاستفاده از قدرت متهم کردهاند. نانسی پلوسی و چاک شومر، رئیس مجلس نمایندگان و رهبر دموکراتها در سنا، در بیانیهای مشترک اعلام وضعیت اضطراری را غیرقانونی خواندهاند. آنها گفتهاند: «اعلام غیرقانونی وضعیت اضطراری از طرف رئیسجمهور بر سر بحرانی که وجود ندارد، قانون اساسی را بهشدت نقض میکند و با دستبرد به بودجه ضروری دفاعی و نظامی ملت ما، امنیت آمریکا را پایین میآورد». رهبران دموکراتها در کنگره، ترامپ را به تلاش برای قبضه قدرت و خروج از حیطه قانون متهم کردهاند. دولت ایالتی کالیفرنیا نیز گفته است علیه وضعیت اضطراری اقامه دعوی خواهد کرد. دونالد ترامپ پیشبینی کرده احتمالا در مرحله اول در چندین دادگاه ازجمله دادگاه فدرال کالیفرنیا شکست خواهد خورد، اما در نهایت دادگاه عالی آمریکا از این وضعیت دفاع خواهد کرد و به نفع تصمیم او رأی خواهد داد. ترامپ برای اعلام وضعیت اضطراری از قانون 1976 بهره برده است؛ قانونی که کنگره آن را وضع کرده تا محدودیتهایی را برای رئیسجمهوری در رابطه با اعلام وضعیت اضطراری تعیین کرده باشد. طبق این قانون، رئیسجمهوری باید به کنگره درباره وضعیت اضطراری بهطور علنی اطلاع دهد و هر شش ماه یک بار نیز گزارشی به آن ارائه کند. از سویی، مجلس نمایندگان و مجلس سنا نیز میتوانند این وضعیت اضطراری را با رأی اکثریت ملغی کنند؛ منتها هرکدام آنها برای این امر به دوسوم رأی اعضای خود نیاز دارند؛ امری که بعید به نظر میرسد. از سال 1976 به این سو، 59 بار وضعیت اضطراری اعلام شده است، اما بیشتر آنها غیرجنجالی بوده و برای مسائل مربوط به سیاست خارجی اعلام شدهاند. اعلام وضعیت اضطراری صرفا به این دلیل که کنگره حاضر به تأمین مالی یکی از پروژههای مدنظر رئیسجمهوری نبوده، حتی از سوی حزب خود رئیسجمهوری نیز روالی خطرناک است. ناظران میگویند اقدام اخیر ترامپ که اشتباهی مهلک است، در نهایت گریبان او و حزبش را میگیرد؛ مسئله فقط زمان و شدت آن است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.