|

پوران شريعت‌رضوي درگذشت

شرق: «علي بسيار مغرور و متکي به نفس بود. من بايد کنار چنين مردي زندگي مي‌کردم». اين بخشي از توصيف پوران شريعت‌رضوي، همسر علي شريعتي از اوست. همسر شريعتي ديروز به علت سكته مغزي درگذشت. سرگذشت او بسيار شبيه سيمين دانشور بود. درباره هردو مي‌گويند كه در پرتو چهره سياسي همسران مشهور خود آن‌طور كه بايد و شايد ديده نشدند. اگرچه يك نكته خالي از تأمل نيست و آن هم اينكه پوران مانند سيمين در عرصه نوشتن آنچنان فعال نبود. شريعت‌رضوي هم مانند سيمين دانشور دكتراي زبان و ادبيات داشت. از دانشگاه سوربن فارغ‌التحصيل شد. موضوع تز او که در سال ۱۹۶۳ به راهنمايي ژيلبر لازار از آن دفاع کرد، توصيف طبيعت در شعر تغزلي فارسي در قرن هفتم است. او خواهر مهدي شريعت‌رضوي، يکي از سه دانشجويي بود که در حمله نيروهاي امنيتي به دانشگاه تهران در ۱۶ آذر ۱۳۳۲ کشته شد. پوران شريعت‌رضوي فرزند حاج علي‌اکبر و پري در آبان‌ماه ۱۳۱۳ متولد شد. پدرش تاجر و اصالتا خراساني بود، اما خانواده شريعت‌رضوي به تهران کوچ کرده و بچه‌ها در همين شهر به مدرسه رفته بودند. آنها در مشهد هم‌ خانه داشتند. پوران شش برادر و يک خواهر داشت. در هفت‌سالگي يکي از برادرانش را از دست داد. علي‌اصغر شريعت‌رضوي حين دفاع از مرزهاي ايران در مقابل ارتش متجاوز شوروي در سال ۱۳۲۰ در آذربايجان جان باخته بود. در سال ۱۳۳۴ وارد دانش‌سراي عالي تهران شد و تحصيل در رشته ادبيات فرانسه را برگزيد. با افتتاح دانشکده ادبيات در مشهد به تصميم پدرش و برخلاف ميل باطني خود، در حالي که دو ماه در کلاس‌هاي دانش‌سراي‌ عالي حضور يافته بود، وارد کلاسي شد که علي شريعتي يکي از دانشجويان آن بود. شريعتي در سال ۱۳۳۶ به پوران پيشنهاد ازدواج داد که پوران به اين پيشنهاد با اين استدلال که قصد دارد با مردي تحصيل‌کرده ازدواج کند و قبل از ازدواج بايد تحصيلات ‌دانشگاهي خود را به پايان برساند، جواب رد داد. پس از حدود يک سال تلاش علي شريعتي اين دو در ۲۴ تير ۱۳۳۷ با يکديگر ازدواج کردند. معروف‌ترين نماد و نمود بازمانده از زندگي اين دو نفر در كتاب «طرحي از يك زندگي» و «برسد به دست پوران عزيزم» است. اولي روايت پوران از علي است و دومي نامه‌هاي علي شريعتي به پوران.پوران شريعت‌رضوي در اين كتاب درباره سرخوشي‌ها و سختي‌هاي زندگي با کسي چون علي شريعتي حرف زده است. او معتقد بوده كه آشنايي با علي، نقطه عطف زندگي‌اش بوده و درباره‌اش گفته بود «... يک بار سر کلاس، يکي از استاد‌ها به ما گفت: شماها مي‌دانيد يکي از همکلاسي‌هايتان فرد دانشمندي است که نويسنده کتاب ابوذر است؟ بعد گفت آقاي شريعتي بلند شويد تا همکلاسي‌ها با شما آشنا شوند. من برگشتم پشت سرم را نگاه کردم، پسري آخر کلاس ايستاده بود که خيلي هم شيک‌پوش نبود. لباس پيش‌پاافتاده‌اي به تن داشت. علي خيلي متواضع بود. اين اولين بار بود که او را ديدم. يک بار ديگر زنگ تفريح بود و استاد غلامحسين يوسفي براي هر کدام از ما کار تحقيقي داد. مسعود سعد سلمان، هم‌قرعه من بود. من توي خط ادبيات نبودم. گفته بود به «برهان قاطع» مراجعه کنيد، من هم گفتم اين «قاطع برهان» را از کجا تهيه کنم. ديدم پسري از پشت سرم گفت کتاب «برهان قاطع» را من دارم و به شما مي‌دهم؛ علي بود».در كتاب «برسد به دست پوران عزيزم» اما ما روايت يك سويه علي از پوران را داريم و نامه‌هاي پوران به علي در دسترس نيست.پوران شريعت‌رضوي گفته بود: «نامه‌هاي من محفوظ نمانده اما نامه‌هاي علي را من حفظ کردم. شايد هم دليلش اين است که من در ايران بودم و در خانه پدري امکان نگهداري داشتم و علي در خانه دانشجويي و چندين بار اسباب‌کشي...».او از سختي‌هاي زندگي با علي شريعتي هم گاه گفته است اما در واكنش به اين سؤال كه آيا هيچ وقت در فكر يا پي طلاق از او بوده گفته است: «هيچ وقت به طلاق فکر نکرده‌ام. نه من نه علي. ما در عين همه اين مشقت‌ها و کشمکش‌ها دوستان خوبي بوديم. زندگي با علي اگرچه آسان نبوده اما کنار او بودن لذت‌هاي خودش را هم داشته است هرچند متفاوت با شادي‌هاي روزمره. از زندگي مشترک علي‌رغم سختي‌ها و اضطراب‌هايي که به دنبال داشت، لحظات شاد و ناب و زيبا هم به يادگار مانده است. به‌خصوص که اين راه را من انتخاب کرده بودم و ازدواجمان به‌نوعي سنت‌شکني بود و برايم محترم. برگشتي ممکن نبود».پوران درباره وفاداري در زندگي مشتركشان هم گفته است: «من کاملا به وفاداري او و به عشق و علاقه‌اش اعتماد داشتم. البته احترامي که براي خود، موقعيت اجتماعي و نام خانوادگي‌اش قائل بود نيز مانع از هرگونه لغزش مي‌شد. از همه مهم‌تر نگاهش به عشق و دوستي جدي‌تر از آن بود که هر وسوسه‌اي ممکن باشد. الان يادم نيست که در جواب اين شوخ‌طبعي علي چه پاسخي داده‌ام اما به نظرم مي‌رسد گفته باشم اگر از دستت برمي‌آيد انجام بده...».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.