|

قديمي‌ترين سازمان نفتي جهان، درخواست حمایت ونزوئلا را رد كرد

سياسي‌كاري مخفي در اوپك

شرق: وضعيت بحراني در ونزوئلا بر بازار نفت سايه انداخته و قيمت‌ها را تقويت كرده است. در‌همين‌حال، خبرها حاكي از آن است كه نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا با اشاره به تأثیر منفی تحریم‌ها روی قیمت نفت و ریسک‌های احتمالی برای سایر اعضای اوپک، خواستار حمایت این گروه در برابر تحریم‌های آمریکا علیه صنعت نفت این کشور شده است. یک منبع آگاه به رویترز گفته اوپک که ونزوئلا یکی از اعضای مؤسس آن است، حاضر نشده است هیچ بیانیه رسمی‌ای منتشر کند. اوپک می‌گوید این گروه نگران سیاست نفتی است نه مسائل سیاسی. به گزارش ایسنا، درخواست حمایت مادورو از اوپک، در نامه‌ای به محمد بارکیندو، دبیرکل اوپک فرستاده شده که تاریخ آن ۲۹ ژانویه - یک روز پس از اعلام تحریم‌های آمریکا علیه شرکت PDVSA - است. مادورو در این نامه نوشته است: کشور ما امیدوار است از همبستگی و حمایت کامل اعضای اوپک و کنفرانس وزیران این گروه در مبارزه علیه مداخلات غیرقانونی آمریکا در امور داخلی ونزوئلا برخوردار شود. او در بخش دیگری از این نامه نوشته است: اوپک باید راهکارهای احتمالی را بر مبنای تأثیری که تحریم‌های آمریکا روی بازار انرژی جهانی می‌گذارد و ریسکی که برای کشورهای دیگر این گروه دارد، مشخص کند. تحریم‌ها علیه ونزوئلا قیمت جهانی نفت را تقویت کرده است و روند صادرات بیش از ۲۰ نفت‌کش حامل نفت ونزوئلا را مختل کرده و باعث سرگردانی این کشتی‌ها در آب‌های منطقه گلف کاست آمریکا شده است. اين در حالي است كه بیش از ۴۰ کشور شامل آمریکا، قدرت‌های اروپایی و اکثر کشورهای آمریکای لاتین خوان گوایدو، رقیب مادورو را به‌عنوان رئیس قانونی دولت این کشور به رسمیت شناخته‌اند. بااین‌حال تحلیلگران می‌گویند ظرفیت مازاد فراوانی در سایر تولیدکنندگان نفت مانند عربستان سعودی وجود دارد. همچنین کشورهای مصرف‌کننده نفت، ذخایر استراتژیکی دارند که از دست رفتن صادرات نفت ونزوئلا را جبران می‌کند. شرکت تحقیقاتی «ریستاد» انتظار دارد تولید نفت ونزوئلا از ۱.۳۴ میلیون بشکه در روز در پایان سال ۲۰۱۸ به ۶۸۰ هزار بشکه در روز در سال ۲۰۲۰ سقوط کند. اين اقدام اوپك، سابقه دارد. سال گذشته نيز درخواست ایران برای گنجانده‌شدن موضوع تحریم‌های آمریکا علیه تهران در نشست سیاست‌گذاری خود را رد کرد. ‌ نگاه در اوپك، كاملا سياسي شده است منصور معظمي، عضو هيئت‌علمي دانشكده نفت در گفت‌وگو با «شرق» با تحليل اين اقدام اوپك در راستاي عدم حمايت از ونزوئلا مي‌گويد: تجربه سال‌هاي طولاني در اوپك و به‌صورت خاص در سال‌هاي اخير، نشان مي‌دهد كه اين سازمان سعي مي‌كند خود را خيلي درگير مسائل سياسي به‌صورت رسمي نكند و اعلام مي‌كند كه اين سازمان يك سازمان تخصصي است و ظاهرا در مسائل سياسي دخالت نمي‌كند، اما واقع امر، حمايت از اعضا يكي از وظايف اين سازمان به‌شمار مي‌رود. او در ادامه توضيح مي‌دهد: سازمان اوپك اگرچه مهم‌ترين مسئوليتش حفظ و حراست و تأمين انرژي موردنياز مصرف‌كنندگان است اما اين مجموعه بايد مشتري‌مدار هم باشد؛ يعني مجموعه‌اي كه به مشتريانش احترام بگذارد و رضايت آنها را جلب كند. اين مسئله‌اي است كه در يك بيزينس از يك بنگاه موفق انتظار مي‌رود اما چنين اقدامي را در عمل از اوپك نمي‌بينيد و نگاه، به‌ویژه در سال‌هاي اخير كاملا سياسي است. معظمي با اشاره به اينكه در اوپك، عربستان نقش غالب را دارد و سياست‌هاي آن نيز همگام با آمريكاست، مي‌گويد: طبيعي است كه اين كشور، خواستي را دنبال مي‌كند كه آمريكايي‌ها دنبال آن هستند. او در ادامه با نگاهي به شرايط اخير در ونزوئلا تصريح مي‌كند: اكنون در ونزوئلا اقدامي ضددموكراسي رخ داده است. در‌هر‌حال، مادورو از يك جريان انتخاباتي روي كار آمده و اگر هم اقدامي صورت مي‌گيرد، بايد از طريق صندوق‌هاي رأي پيش‌ برود و هر اقدامي خلاف آن، نقض دموكراسي است. در اين كودتا، اولين پيام را آمريكا داده است و رقيب او را به رسميت شناخته است. طبيعتا آمريكا در اوپك هم انتظار ندارد كه اوپك از دولت كنوني ونزوئلا حمايت كند. بنابراين با شرايط حاكم بر اوپك، اين سازمان به‌صورت رسمي درباره ونزوئلا موضع‌گيري نخواهد كرد اما ممكن است كشورهاي مطرح در آن، به‌صورت مجزا نظراتي داشته باشند. اين كارشناس ارشد نفت مي‌گويد: منطقا از اوپك به‌عنوان يك سازمان انتظار مي‌رود كه از ونزوئلا حمايت كند. اكنون رقم قابل‌توجهي از صادرات ونزوئلا به آمريكاست و متأسفانه هم توليد و هم صادرات روسيه هم كاهش يافته است. بنابراين اگر در آينده، ونزوئلا به هر دليلي نتواند نفت خود را صادر كند، برخي كشورهاي شاخص عضو اوپك مانند عربستان، به‌احتمال قوي، نفت خود را جايگزين كرده و امكاناتي را فراهم خواهند كرد كه بازار نفت با مشكلي مواجه نشود. آنچه استنباط من است، اوپك در ظاهر و به‌صورت رسمي، كاري نخواهد كرد اما در باطن به‌طور يقين، برخي از كشورهاي شاخص آن، از سياست‌هاي آمريكا در اين جريان حمايت خواهند كرد. اين رسم، رسم خوبي نيست و نشان مي‌دهد كه اكنون زمانه، زمانه بي‌اخلاقي است. ‌ اعضاي شاخص اوپك، با ونزوئلا همراه نيستند جواد يارجاني، نماينده اسبق ايران در اوپك نيز در گفت‌وگو با «شرق» همين نگاه را دارد. او مي‌گويد: براساس اساسنامه اوپك، هماهنگ‌كردن سياست‌هاي كشورهاي صادركننده نفت عضو اوپك، براي كسب درآمدي قابل‌اتکا از وظايف اوپك است. اين سازمان همچنين وظيفه دارد عرضه را طوري تنظيم كند كه منافع كشورهاي مصرف‌كننده را هم تأمين كند. علاوه‌بر‌آن، اين سياست‌ها بايد طوري باشد كه منافع كساني كه در اين صنعت، سرمايه‌گذاري مي‌‌كنند هم تأمين شود؛ در واقع اوپك وظيفه دارد به هر سه ‌گروه توجه ‌كند. يارجاني در ادامه با اشاره به تجربه پيش از تشكيل اوپك نيز مي‌گويد:‌ در اساسنامه اوپك به قبل از تشكيل اوپك، هم اشاره شده كه شركت‌هاي نفتي، كشورهاي صادركننده نفت را تحريم مي‌کردند و اين سازمان ايجاد شد تا از كشورها در مقابل شركت‌هاي نفتي حمايت كند. اين اقدام، در زماني بود كه يك كشور تلاش مي‌كرد منافع خود را در مقابل شركت‌هاي نفتي حفظ كند. نماينده اسبق ايران در اوپك تصريح مي‌كند: در اوپك، قدرت از آن كشورهايي است كه بيشترين توليد و صادرات نفت را داشته باشند. با اين اوصاف، تركيب كنوني و قدرت اصلي در اوپك در اختيار كشورهايي است كه با سياست‌هاي ونزوئلا همسويي ندارند؛ بنابراين نمي‌توان انتظار داشت كه اوپك صراحتا از ونزوئلا حمايت كند. به گفته او، در برخي موارد كشورهاي عضو اوپك، در شرايط خاص، از نفت استفاده سياسي هم كرده‌اند. برای نمونه وقتي آمريكا به عراق حمله كرد، اعضاي شاخص اوپك تلويحا اعلام كردند اتفاقي براي بازار نفت نمي‌افتد و كشورهاي ديگر عضو اوپك، كمبودهاي بازار را جبران مي‌كنند كه اين اقدام، سياسي‌كاري در اوپك را نمايان مي‌كند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.