نگاهي به فيلم «بنفشه آفريقايي»
آدمهاي بنفش
عباس جهانگيريان: يک فيلمنامه خوب و شريف و متفاوت بيش از هر عامل ديگري ميتواند مخاطب متوقع و خسته از تکرار را به سالن سينما بکشاند. حرف تازه و باز کشف سينمايي آن هميشه براي مخاطب نوخواه و پويا برانگيزنده و جذاب بوده و خواهد بود. گرچه ذائقه پختهخوار و عامهگراي روبهرشد بخشهايي از جامعه ما ميتواند سينماي متفاوت و خردورز را به حاشيه ببرد و تهديد گيشه را براي فيلمساز مستقل بهدنبال داشته باشد، اما مؤلفههاي ديگر تشکيلدهنده يک فيلم ميتواند از بار اين نگراني بکاهد. هر سه بازيگر، فاطمه معتمدآريا (شکوه)، رضا بابک (فريدون) و سعيد آقاخاني (رضا)، در قد و قواره نامشان ظاهر شدهاند. رضا بابک، در هر پلان، نقشي تازه و منطبق بر موقعيتهاي تازه، به نمايش ميگذارد. موسيقي همساز با عناصر صحنه و فضا، طراحي صحنه مناسب، تصويربرداري خوب و چشمنواز، فضاسازيهاي هوشمندانه، سکوتهاي تأثيرگذار، جانشيني هنرمندانه ايماژها بهجاي واژهها (که خود يک کلاس آموزشي است)، همه دستبهدست هم ميدهد تا ما با حال خوب سالن سينما را ترک کنيم و البته با قصهاي که در ذهن ما ادامه دارد و نميشود بهسادگي از کنارش گذشت. مثلثهاي عشقي، بخشي از تاريخ سينماي ايران و جهان را شکل داده، اما بنفشه آفريقايي از جنس ديگري است. تم يک زن و دو مرد يا دو زن و يک مرد، مضمون آشنايي است؛ اما روايت مونا زندي از اين رابطه سهگانه، تازه و متفاوت است. منتقدي گفته بود چنين رويدادي فقط در ذهن مونا زندی ممکن است اتفاق بيفتد! اين منتقد درست گفته، چون اتفاقي که در خانواده کارگردان روي داده و مونا زندي آن را برای ما به روايت سينمايي درآورده، ممکن است از اتفاقهاي خاص و نادر باشد، اما حقيقتمانندي و باورپذيري حاکم بر داستان و روابط آدمها، اين اتفاق کم تجربهشده را براي تماشاگر پرسشگر فيلم، پذیرفتنی جلوه ميدهد و پاسخش را از منطق سينمايي خود اثر دريافت ميکند؛ ضمن اينکه هدف کارگردان صرفا روايت يک ماجرا نيست بلکه قراردادن انسان در شرايط است و گذردادن او از موقعيتهاي دشوار! آدمهاي مخلوق فيلمنامهنويس، دوستداشتني و باورپذيرند و نه سياه و سفيدند، نه خاکستري؛ رنگياند، بنفشهاند، بنفشاند، رنگي که حال مخاطب را خوب ميکند؛ چه ايراني، چه آفريقايي. بنفشه آفريقايي صدايي است خوش انگار که در گوش مخاطب دلآشوب ما زمزمه ميکند «در همين شرايط دلسنگ هم ميتوان عاشق ماند، ميتوان آدم بود و آدم ماند».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.