پناهجويان در صنعت مد اندونزي
يک کارآفرين اندونزيايي فعال در صنعت مد با آموزش و توانمندسازي پناهندگان و پناهجويان فرصتهاي جديدي براي اين افراد در کشورش فراهم كرده و سايت کميسارياي عالي پناهندگان سازمان ملل متحد (UNHCR) در گزارشي به اين ابتکار پرداخته است. نويسنده پس از آنکه در ابتداي اين گزارش به نمايشگاه مد لباس اين کارآفرين روي قايقي بر رودخانه سن در پاريس، پايتخت فرانسه، پرداخته، اصل ماجرا را در جاکارتا پايتخت اندونزي پي گرفته است که بخشهايي از آن را ميخوانيم:هزاران کيلومتر دورتر در يک کارگاه دوزندگي در جاکارتا، گروهي از پناهندگان افغان نشستهاند و مسحور ويدئويي از نمايشگاه شدهاند که بر صفحه رايانه تماشا ميکنند. بعضي از آنها روي همين لباسها يا کيفهاي زنانه کار کردهاند که براي اين نمايشگاه آماده شده است. اين لحظهاي است که آنها متوجه ميشوند ميتوانند رؤياهاي بزرگي داشته باشند و به يک پلتفرم جهاني براي کارشان فکر کنند.خاطره محمودي، 24ساله، از پناهندگان افغان که مادر دو کودک است و سه سال گذشته در اندونزي زندگي کرده است، ميگويد: «من واقعا خوشحال هستم که اين را ميبينم. در آينده براي موفقيت تمام تلاشم را ميکنم» و با چهرهاي از شدت هيجان برافروخته ميگويد: «ميخواهم خودم يک نمايش مد راه بيندازم. اين رؤياي من است!».پروژهاي که براي کمک به پناهندگان در زمينه طراحي لباس انجام ميشود، ابتکار يک کارآفرين اندونزيايي است به نام فرانکا سوريا که برند خود را دارد و يک آژانس مد خلاق و همچنين در مقام مشاور برندهاي بينالمللي ديگر فعاليت ميکند.سوريا در ماه سپتامبر (شهريور 97) پروژه «بنانگ» را آغاز کرد که يک برنامه آموزش مد براي شش پناهنده بود، شامل طراحي، ساخت الگو، اندازهسازي، ايجاد يک نام تجاري، برگزاري برنامه عکاسي و نمايشهاي مد براي کمک به ورود اين پناهندگان در جامعه اندونزي.او توضيح ميدهد: «بنانگ به معني ريسمان است. ما اميدواريم که بتوانيم اين دو را به هم متصل کنيم- جامعه و پناهندگان - به اين ترتيب روند ادغام صورت ميگيرد. ما در کنار هم ميتوانيم به نتايجي عالي برسيم».اين طراح پيش از اين هم به کمک طراحان جوان اندونزيايي و افراد معلول رفته بود. اما پس از ملاقاتي با اعضاي کميسارياي عالي پناهندگان سازمان ملل در جاکارتا و شنيدن در مورد مشکلات پناهندگان تصميم گرفت بيشتر کمک کند.شهرهايي مانند جاکارتا نقش مهمي در کمک به روند ادغام پناهندگان ايفا ميکنند. حدود 60 درصد از 25.4 ميليون پناهنده جهان در اردوگاههاي شهري و مناطق شهري آسيا، آمريکا، اروپا، خاورميانه و آفريقا زندگي ميکنند. شهرداران، مقامات محلي، کارآفرينان و گروههاي شهروندي در اين شهرهاي هميشهبيدار- از سائوپائولو گرفته تا وين، اربيل و کيگالي - در صف مقدم پاسخ به مسائل پناهندگان سراسر جهان، تقويت همبستگي اجتماعي و حفاظت و کمک به آوارگان هستند.علاوه بر سوريا، کارآفرينان ديگري نيز در جاکارتا مانند گردانندگان رستورانهاي زنجيرهاي و سازمانهاي غيرانتفاعي مانند «هنر براي سرپناه»، «اندونزي براي پناهندگان» و «مزرعه يادگيري» نيز دورههاي آموزشي در زمينه مهارتهاي آشپزي، هنر، ساخت صابون، دوختودوز و کشاورزي ارگانيک در اختيار پناهجويان قرار ميدهند.حدود 50 کودک پناهنده تحت حمايت شهرداري جاکارتا مشغول يادگيري زبان رسمي اندونزيايي هستند. آنها ميتوانند در پايتخت به مدارس ابتدايي ملي بروند و از کميسارياي عالي پناهندگان و ساير سازمانها نيز کمکهايي دريافت کنند. اما فرصتهاي آموزشي براي پناهندگان بسيار حياتي است. کمتر از 14 هزار پناهجو که حدود نيمي از آنها از افغانستان هستند، در اندونزي زندگي ميکنند که يکي از پرجمعيتترين کشورهاي جهان است. با آنکه اين کشور سخاوتمندانه ميزباني پناهندگان را پذيرفته است تا زماني که اقامت بلندمدت نداشته باشند، حق قانوني براي کار ندارند و پذيرفتهشدن آنها به دانشگاه دشوار است.تأثير مثبت پروژه طراحي لباس بر زندگي هنرجويان انتخابشده، انکارناپذير است. احمد مسافرفيضي، 21ساله، يکي از اين پناهجويان است ميگويد: احساس ميکنم ميتوانم مهارتهايم را بهبود بخشم... آنها کليدي به من دادند که بتوانم دري را باز کنم تا رؤياهايم محقق شوند».سوريا معتقد است که انرژي، شور و شوق پناهندگان در پروژه بنانگ و همچنين ذهنيت «من ميتوانم» چيزي است که او و ديگر اندونزياييها نيز ميتوانند از آن ياد بگيرند. «ديگر مردم اندونزي ميتوانند از اين الهام بگيرند. نبايد آن را دستکم بگيريم. اين بسيار الهامبخش است که شور دروني آنها را ببينيم».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.