زمان تعامل دوباره با ایران
گووِن سَک . ترجم: روحاله نخعی
شهادتهای مقامات ارشد اطلاعاتی ایالات متحده در جلسه هفته گذشته سنا را شنیدهاید؟ همگی گفتند ایران در تلاش برای ساخت سلاحهای هستهای نیست؛ خبر بسیار خوبی برای منطقه ما. زمان تعامل دوباره با ایران رسیده است؛ پس در پیشنهادهای سیاستگذاری اروپاییها در کنار ترکیه درست میگفتند و ایالات متحده و اسرائیل اشتباه میکردند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور، هنوز در یک واقعیت جایگزین زندگی میکند. شهادتهای ارائهشده در سنا اما کارها را پیچیدهتر کرده است. فقط نگاهی بیندازید به چیزهایی که او بلافاصله بعد از جلسه علنی توییت کرده است؛ «به نظر میرسد اطلاعاتیها وقتی پای خطرات ایران در میان باشد، بهشدت منفعل و خام هستند. آنها اشتباه میکنند». این البته غیرمنصفانه بود. هر سه احتمالا پیشتر به رئیسجمهورشان گزارش داده بودند؛ بااینحال وقتی نظراتشان را علنی به زبان آوردند، ترامپ پیامرسانها را هدف قرار داد. او گفت: «شاید اطلاعات[یها] باید به مدرسه برگردند!» چرا باید یک رئیسجمهور آمریکا علیه متخصصان اطلاعاتیاش جنگ به راه بیندازد. اگر از من بپرسید، اینجا با یک رئیسجمهور دمدمیمزاج دیگر طرفیم و ما همه میدانیم اگر یک چیز باشد که این مدل از آن متنفر است، این است که در ملأعام برخلاف نظرش حرفی زده شود. برای مایی که در خاورمیانه زندگی میکنیم، این خیلی پدیده آشنایی است. تصمیمگیران دمدمیمزاج از اینکه در ملأعام کسی حرفشان را اصلاح کند متنفرند. اگر پیشنهادی برای سیاستگذاری دارید، بهتر است پشت درهای بسته مطرحش کنید. حتی اگر حرفی که میزنید برای طرف خوب باشد، او نمیتواند در حال نرمش در مقابل یک همهچیزدان خرخوان دیده شود. حدس میزنم آن اطلاعاتیها هم این را میدانستند، اما شاید این را فرصتی دیدند برای اینکه همهچیز را کمی به جهتی که خودشان در نظر دارند بکشند. ترامپ بعدتر تصویری از آنها که دور میز او نشسته بودند منتشر و اضافه کرد: «همین حالا یک جلسه عالی را با تیم اطلاعاتیام در دفتر بیضی تمام کردم. به من گفتند رسانهها چیزی را که در جلسه سهشنبه سنا گفتهاند، بد تصویر کردهاند و ما درباره ایران، داعش، کره شمالی و... کاملا همنظریم». همانطور که پائولی در [فیلم] «رفقای خوب» میگوید: «باید ظاهر را حفظ کنی». با همه اینها چیزی که دنیا لازم دارد اصلاح سیاست آمریکا در قبال ایران است. چرا؟ اول از همه، ایران در حال ساخت سلاح اتمی نیست، همانطور که قدرتمندترین فرماندهان اطلاعاتی جهان، با ادای سوگند، به قانونگذارانشان گفتند. دوم اینکه انقلاب جدید فناوری در خاورمیانه هم مثل همه جاهای دیگر دنیا اختلال ایجاد خواهد کرد. آنچه تا اینجا دیدهایم در مقایسه با آنچه در راه است، چیزی نیست. نگاه کنید که تسلا و بیوایدی با ماشینهای برقی و خودراننده بیشتر در جادههای جهان چهکار خواهند کرد. این فناوری برای همیشه برنامه کسبوکار کشورهای تولیدکننده نفت را با قیمتهایی که به لحاظ ساختاری پایینتر خواهند بود، تغییر خواهد داد. برای همین است که همه؛ از روسیه تا کشورهای خلیج [فارس] روی برنامههای تحول اقتصادی کار میکنند؛ مثل سیگاریهای ۵۰ سالهای که دارند سعی میکنند برای اولینبار به باشگاه ورزشی بروند. سوم اینکه این تحریمهای جدید مانع تحول ایران به سمت این واقعیت جدید خواهند شد. این اوضاع را در منطقه ما خطرناکتر خواهد کرد. تحریمها هیچ نوع صلحی با خود نخواهند آورد، بلکه فقط بخشی از جهان را که ما در آن هستیم، بیثباتتر خواهند کرد. مردم بیشتری سعی خواهند کرد به اروپا فرار کنند و لیبرالدموکراسیهای آنجا را بیشتر مغشوش خواهند کرد. بیدلیل نیست که آلمان، فرانسه و بریتانیا دارند ابزار حمایت از تبادل تجاری، اینستکس، را برپا میکنند؛ ابزاری مالی که به آنها اجازه میدهد با وجود تحریمهای ایالات متحده با ایران تجارت کنند. این نشانه باوری قوی به این ایده لیبرال است که تجارت بیشتر باعث رفع اختلافهای سیاسی خواهد شد و اینکه ما در نهایت آنقدرها با هم متفاوت نیستیم. همه اینها را به رئیسجمهورها و نخستوزیرهای دمدمیمزاج بگویید. اگر ممکن است، پشت درهای بسته. (حریت)
*مدیر «بنیاد پژوهشی اقتصاد سیاسی ترکیه»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.