فرصت مکرون براي بهحاشيهراندن پوپوليستها
گيلم ليژي. تحليلگر افکار عمومي در شوراي روابط خارجي اروپا
اوايل ژانويه 2019، رئيسجمهوری فرانسه در نامهاي سرگشاده به شهروندان فرانسوي پيشنهادي براي حل ناآراميها و اعتراضهای اخير در فرانسه ارائه کرد. امانوئل مکرون پيشنهاد داد پذيرش مهاجران از اين پس با سهميه مشخصی انجام شود تا از اين طريق بتوان بخش بزرگي از مشکلات جليقهزردها را حل کرد. مکرون اعتقاد دارد معضل مهاجران بيارتباط با اعتراضهاي سه ماه اخير جليقهزردها در شهرهاي بزرگ فرانسه نيست. به نظر ميرسد اين ابتکار مکرون میتواند بخش بزرگي از چپگرايان فرانسوي را که درحالحاضر در اردوي معترضان قرار دارند، به صف حاميان او بکشاند. چنين پيشنهادي در زماني مطرح ميشود که چند ماه ديگر، انتخابات سرنوشتساز پارلماني اروپا برگزار خواهد شد و احزاب و جريانهاي راستگراي افراطي و مليگرايان، همه توان خود را براي کسب پيروزي بسيج کرده و با پيروزي در انتخاباتهاي اخير در کشورهاي مختلف اروپايي، زنگ خطر را براي رهبران اتحاديه اروپا به صدا درآوردهاند. موفقيت پوپوليستهای چپ و راست در انتخابات پارلماني اروپا را ميتوان آغازي بر پايان اروپاي متحد دانست؛ اما شايد ابتکار امانوئل مکرون بتواند اروپا را از فروپاشي نجات دهد. يکي از مهمترين قدمها براي جلوگيري از پيروزي پوپوليستها در انتخابات پارلماني اروپا، اين است که دموکراتها و احزاب ليبرال، حبابهايي را که در آنها روزگار ميگذرانند، بترکانند.در اين واقعيت ترديدي نيست که درک خواسته افکار عمومي، روزبهروز دشوارتر ميشود. در سال 2016، کمپين انتخابات امانوئل مکرون و شعارهاي او، نهتنها بسياري را در فرانسه به سوي خود جلب کرد، بلکه جنبشهايي نیز در سراسر اروپا در حمايت از حزب تازهتأسيس مکرون ايجاد شد.افکار عمومي را ميتوان به کوه يخ تشبيه کرد. آگاهييافتن از نظرات و خواستههاي مردمي که بالاي اين کوه قرار دارند، به لطف حضور آنها در شبکههاي اجتماعي و انعکاس نگاهشان در رسانهها، بسيار راحت است؛ اما تمام اين کوه يخ آن چيزي نيست که در بالاي آب قرار دارد. رسانهها هيچ تصوري از آنچه زير آب قرار دارد، ندارند و آنچه زير آب است، بسيار عظيم و تعيينکنندهتر است. اکثريت خاموش را ميتوان به آنچه از کوه يخ در زير آب قرار دارد تشبيه کرد. اين اکثريت خاموش هميشه در حياتيترين لحظات، تعيينکنندهترين نقش را دارند. پيشنهاد مکرون براي اعمال موضعي محتاطانهتر و سختگيرانهتر در قبال مهاجران، ميتواند پوپوليستها ازجمله راستگرايان افراطي در «جبهه ملي» به رهبري مارين لوپن را در موضعی انفعالی قرار دهد. سياست جديد مکرون تنها در صورتي بر جايگاه پوپوليستها اثر منفي خواهد گذاشت که مشخص شود رأي افکار عمومي به آنها بيش از هر موضوعي، ناشي از رويکرد منفي جريانهاي پوپوليستي در قبال موضوع مهاجرت است.مکرون و حاميانش براي درک بهتر وضعيت فعلي فرانسه، بايد ابتدا حبابي را که در آن قرار گرفتهاند، از بين ببرند تا بهتر بتوانند اطراف خود را نظاره کنند. تحقيقی که بهتازگی در آلمان و فرانسه انجام شده است، ميتواند به درک بهتری از افکار عمومي کمک کند. بر اساس اين تحقيق، بهترين راه براي آنکه نظرات مردم را درباره موضوعات مختلف جويا شويم، اين است که با آنها چهرهبهچهره صحبت کرده و سؤالاتي را مطرح کنيم که براي عموم قابل درک باشند. ايجاد فرصت براي صحبتکردن و شنيدن مستقيم نظرات مردم، ازجمله تاکتيکهاي کمپين امانوئل مکرون در جريان رقابتهای انتخابات رياستجمهوري سال 2017 بود. او از اين طريق توانست اکثريت جامعه فرانسه را با خود همراه کند و مارين لوپن را در انتخابات شکست دهد. نکته ديگري که در تحقيق اخير در آلمان و فرانسه وجود داشت، تأثير رسانهها بر تمايل مردم به جريانهاي پوپوليستي بود. بر اين اساس، بسياري از سؤالشوندگان بر اين نکته تأکيد کردند که مهمترين دليل گرايش آنها به احزاب و گروههاي پوپوليستي، اين است که «رسانه و سياست» نتوانستهاند به نگرانيها و خواستههاي آنها ازجمله بهبود شرايط کار، نگراني از درآمد و تضعيف ساختارهاي اجتماعي توجه کنند و به همين دليل، به سويي جذب ميشوند که رسانهها و سياستمداران در قبال آن موضع منفي دارند. مکرون با مطرحکردن اين پيشنهاد، ميتواند مهمترين سلاح پوپوليستها را که موضوع مهاجرت است، بياثر کند و اجرائيشدن آن ميتواند مقدمهاي برای کاهش اقبال افکار عمومي به پوپوليستها در اروپا باشد. منبع: شوراي روابط خارجي اروپا
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.