|

نگاه بیرون

شرکت‌های کوچک از اس‌پی‌وی بهره می‌برند «سه کشور اروپایی، شرکتی برای تجارت با ایران ساختند، اما آیا کسی از آن استفاده خواهد کرد؟ حالا سؤال اینجاست که آیا کسی از این ابزار استفاده خواهد کرد؟ این شرکت جدید به‌طور خلاصه اجازه خواهد داد کالاها بین شرکت‌های ایرانی و خارجی بدون تراکنش مستقیم مالی تهاتر شوند؛ بدون تراکنش مالی مستقیم یا استفاده از دلار. با پرهیز از نظام بانکی و واحد پول آمریکا، امید این است که شرکت‌های اروپایی و دیگران، اعتمادبه‌نفس این را داشته باشند که می‌توانند با ایران تجارت کنند؛ بدون اینکه هدف تحریم واقع شوند». «کشورهای اروپایی، فقط برای به‌خشم‌آوردن دولت ترامپ یا به‌عنوان لطف به تهران این کار را نمی‌کنند. آنها می‌خواهند ایران را تشویق کنند به توافق پایبند بماند؛ چون می‌ترسند پیگیری سریع سلاح هسته‌ای بدون محدودیت از سوی تهران، منجر به جنگی بین ایران در یک طرف و اسرائیل و ایالات متحده در طرف دیگر شود. مقامات اروپایی می‌گویند علاوه‌ بر این، از استفاده سریع واشنگتن از تحریم‌های فراقلمرویی که روی کشورهای اروپایی تأثیر می‌گذارد نیز آزرده‌اند. اینستکس پاسخ آنهاست». «مقامات آمریکایی تلاش کرده‌اند اروپاییان را از برپایی این شرکت منصرف کنند و هم‌زمان این ایده را مسخره کرده‌اند؛ با این استدلال که تجارت اندکی حاصل خواهد کرد». «در پاسخ به سؤالی درباره این شرکت تهاتری جدید، وزیر امور خارجه بلژیک می‌گوید: در نهایت این شرکت‌ها هستند که تصمیم می‌گیرند با درنظرگرفتن ریسک تحریم‌های آمریکایی، می‌خواهند با ایران کار کنند یا نمی‌خواهند». «اینستکس در ابتدا به‌عنوان راهی تصور شد که ایران بتواند گاز و نفت صادراتی خود را در مقابل کالاهای اروپایی تهاتر کند؛ اما با توجه به اینکه بیشتر شرکت‌های بزرگ، کسب‌وکار مهمی در ایالات متحده دارند، احتمالا اگر کسی هم حاضر شود، بازهم از ترس برانگیختن خشم واشنگتن، به میزان کمی از این سازوکار تجارت استفاده خواهد کرد». «این سازوکار مالی می‌تواند کار را برای شرکت‌های کوچک‌تری که مواجهه‌ای با ایالات متحده ندارند، آسان‌تر کند تا با ایران به تجارت بپردازند و نیز ممکن است باعث ارتقای تجارت دارو و غذا شود که شامل تحریم نیستند. دیپلمات‌های اروپایی می‌گویند در شروع کار، تمرکز بر کالاهایی خواهد بود که واشنگتن اجازه‌ آنها را داده است تا از تقابل زودهنگام اجتناب شود». «در پاسخ ایمیلی، داگ دیویدسن، کارشناس تحریم در شرکت لینکلیترز، می‌گوید: دو سؤال مهم و مستقل باقی مانده‌اند: اینکه آیا چنین فرایندی کاربری را به خود جلب خواهد کرد و به‌این‌ترتیب پتانسیل تأثیرگذاری خواهد داشت و دیگر اینکه آیا ایالات متحده قدمی در واکنش برمی‌دارد یا نه».

منازعه جدید ترامپ با اروپا «این پروژه ممکن است چنان‌که وزارت خارجه [آمریکا] می‌گوید، فقط تأثیر محدودی داشته باشد؛ اما کارشناسان می‌گویند این حرکت فقط به دلیل کاربرد نمادین آن تأثیرگذار خواهد بود و عواقب خواهد داشت. رهبران اروپای غربی با درماندگی تلاش کردند ترامپ، رئیس‌جمهور را از خارج‌شدن از توافق هسته‌ای منصرف کنند؛ توافقی که محصول سال‌ها دیپلماسی پیچیده بود و حتی منابع امنیتی ایالات متحده نیز باور داشتند به شکل مؤثری برنامه هسته‌ای ایران را محدود می‌کند؛ اما ترامپ گوش شنوایی نداشت. از توافق خارج شد و لایه‌های مختلف تحریم را علیه تهران دوباره اعمال کرد. حالا نزدیک‌ترین شرکای واشنگتن سازوکاری برای دفاع در مقابلش برپا می‌کنند». «اختلافات درباره ایران، شکاف‌های عمیق‌تری را بین ترامپ و دوستان نزدیک واشنگتن در آن سوی اقیانوس تشدید می‌کنند. بسیاری از مقامات اروپایی از سخنرانی پمپئو در بروکسل که پایان سال گذشته ایراد شد، شوکه شدند. در این سخنرانی، او به تجلیل از جنبش‌های رو‌به‌رشد ملی‌گرایانه و دست‌راستی در این قاره پرداخت و به چندجانبه‌گرایی‌ای که برای چندین دهه اساس صلح و موفقیت اروپایی بوده ‌است، حمله کرد».

به ترامپ کمک می‌کند «کانال تجاری اروپایی حتی ممکن است لطفی به دولت ترامپ باشد. این دولت نوک تیز اتهاماتی را متوجه خود دیده مبنی بر اینکه غلبه ایالات متحده بر نظام مالی بین‌المللی، حتی تبادلات انسان‌دوستانه با ایران را نیز تقریبا غیرممکن کرده است. این خروجی به روایت واشنگتن که خود را پیگیر مجازات تهران و نه مردم ایران می‌خواند، صدمه زده است».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.