|

رخدادهاي ۴۰ سال پيش، آن سوي انقلابيون

انتشار روزنامه‌هاي توقيف‌شده بلامانع شد

شرق: 11 بهمن 57، بختيار برنامه‌هاي دولت خود را اعلام كرد؛ از‌بين‌رفتن دخالت دولت در امور توليدي و صنايع و معادن، تأمين استقلال راديو و تلويزيون، تريبون آزاد به احزاب و گروه‌ها، بخشودگي مالياتي، تقويت بخش خصوصي در حوزه مسكن و تقليل دخالت دولت، مبارزه با زندگي تجملي و نیز رسيدگي عملياتي مالي چهار سال اخير صندوق تأمين اجتماعي جزء برنامه‌هاي او بود. هر روز كه مي‌گذشت بر تعداد نمايندگان مستعفي افزوده مي‌شد. تلفن‌هاي تهديد‌آميز و تهديد به قتل نمايندگان رو به افزايش بود؛ تا جايي كه تعداد نمايندگان مستعفي به 32 نفر رسيد. اما 172 نماينده ديگر اعلام كرده بودند كه تا آخرين روز نمايندگي اين سنگر را حفظ خواهند كرد. 11 بهمن‌ماه استاندار سيستان‌و‌بلوچستان هم استعفا داد و دليل آن را شخصي دانست. در همين روز، به دستور دكتر جواد سعيد، رئيس مجلس، كميته‌اي مأمور تحقيق و بررسي وقايع جمعه و يكشنبه تهران شده بود.
در اين روز، دولت اعلام كرد همه جرائدي كه پیش از دهم مرداد 1334 منتشر شده و به علت توقيف فرمانداري نظامي دچار وقفه شده‌اند مي‌توانند طبق قانون مطبوعات تقاضاي تجديد انتشار كنند.
خبرگزاري فرانسه هم از مراكش گزارش داده بود كه «از ديشب در ميان اطرافيان شاه ايران در مراكش ناراحتي و عصبانيت زيادي حكم‌فرما شده است. اردشير زاهدي كه طرفدار روش خشونت‌آميز در برابر مخالفان است، در تمام ساعات ديروز درهاي اتاقش را به روي روزنامه‌نگاران بسته و به‌تنهايي مشغول كار بود. زاهدي كه شنبه گذشته به شهر مراكش آمده جمعه همراه پرنس رضا به آمريكا باز مي‌گردد. شاه كه از 15 روز پيش در خارج از كشور تعطيلات خود را مي‌گذراند و از مصر به مراكش آمده، پيش‌از‌ظهر ديروز را با فرزندانش در زمين گلف سلطنتي به سر برد و بعد‌از‌ظهر به محل اقامتش بازگشت. شاه در‌حالي‌كه خودش پشت فرمان اتومبيلي كه پادشاه مغرب در اختيارش گذاشته نشسته بود، از خيابان‌هاي شهر مراكش گذشت و به اقامتگاه خويش رفت».
پراودا، روزنامه رسمي حزب كمونيست شوروي هم نوشته بود: «هايزر كه اوائل ژانويه به تهران آمده عملا كار نائب شوراي سلطنت را انجام مي‌دهد و با فرماندهان ارتش ايران ارتباط گرفته تا مطمئن شود كه ارتش بدون كسب دستور از آمريكا كاري نمي‌كند. اين يعني هايزر حكومت ایران و رهبران نظامي اين كشور مشترکا مسئول خون‌هاي ريخته شده‌اند!»
12 بهمن ماه هم كه روز آمدن امام به ايران بود، تلويزيون ناگهان برنامه پخش مستقيم از ورود امام را قطع كرد. گفته شده بود كه بختیار دستور قطع پخش برنامه را داده است. اما بختيار در گفت‌وگو با خبرنگار كيهان گفت: «من دستور قطع برنامه را ندادم. براي اینكه مردم در جريان ورود امام باشند موافقت كردم كه اعضای سازمان تلويزيون سركار خود برگردند. كيهان در ادامه نوشته بود كه نظاميان مانع پخش مستقيم برنامه بوده‌اند. آنها به استوديو رفته و وقتي سرود «اي ايران اي مرز پر گهر» به جاي سرود ملي پخش مي‌شده اعتراض كردند و دستور پخش سرود ملي به همراه تصوير شاه را داده و گفته‌اند درست است كه شاه از ايران خارج شده اما هنوز استعفا نداده و بايد تصوير او پخش شود».
بختيار در اين روز يك مصاحبه با بي‌بي‌سي داشت و يك پيام تلويزيوني هم منتشر كرد. به بي‌بي‌سي گفت: «در اين سال‌ها يك رژیم فاسد سركار بوده است. من در اين 25 سال در رأس كارها نبودم كه الان رانده شوم. من آزادي را برگرداندم كه يك عده متأسفانه عادت به ديكتاتوري دارند. ديكتاتوري محيط محمدرضا شاه را قبول كردند ديكتاتوري آينده هم شايد مطلوبشان باشد».
در پيام تلويزيوني هم گفت كه من با صداي بلند به هم‌وطنان هشدار مي‌دهم كه از اين ساعت هر قطره خوني كه در اين كشور ريخته شود با در‌نظر‌گرفتن آزادي‌هايي كه داده شده و روش مسالمت‌آميز دولت به گردن افرادي خواهد بود كه توطئه نموده و قواي نظامي را به مبارزه دعوت نموده. با همه آزادي‌هايي كه امروز داريم ديگر جاي خشونت و زد و خورد نيست».
سي‌بي‌اس هم گزارش داده بود كه شاه ايران از رؤساي نظامي خود خواسته عمدا جنگ داخلي برانگيزند و به سود او كنترل اوضاع را به دست گيرند. سي‌بي‌اس منبع خبر خود را نواري ذكر كرده بود كه به‌صورت سري گفت‌وگو‌هاي شاه و فرمانده نيروي زميني ارتش را قبل از اينكه ايران را ترك كند، ضبط كرده بود و 15 روز قبل اين نوار از سوي يك دانشجوي ايراني به تلويزيون سي‌بي‌اس سپرده شده بود. سي‌بي‌اس گفته بود كه اين نوار ازسوی كارشناس صوت‌شناسي دانشگاه ايالتي ميشيگان هم بررسی شده و هويت آن تأييد شده است. به گزارش سي‌بي‌اس شاه گفته بود كه ما طعمه خصومت و نفرت بين ارتش و مردم هستيم. شاه به فرمانده نيروي زميني ارتش گفته كه شما ضمن صدور دستور شليك و كشتار مي‌توانيد اين دو نيرو (مردم و ارتش) را علیه هم برانگيزيد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.