در صورت تصويبنشدن لوايح چهارگانه
شرکتهاي دانشبنيان در تحريم چه ميکنند
تحليلگران ميگويند تصويبنشدن FATF و کنوانسيونهايي مانند پالرمو و CFT در ايران اثرات ويرانگري بر بخشهاي مختلف اقتصاد خواهد گذاشت، يکي از بخشهاي اقتصادي که از تصويبنشدن اين کنوانسيونها آسيب زيادي خواهد ديد، بخش اقتصاد دانشمحور است. «اقتصاد دانشمحور» اقتصادي است که به شکل مستقيم بر پایه توليد، توزيع و مصرف دانش و اطلاعات قرار گرفته است، موتور محرکه اين اقتصادها، شرکتهاي دانشبنيان هستند. اين شرکتها، بهعنوان بنگاههاي اقتصادي دانشبنيان، نقشی محوري در شرايط تحريمهاي اقتصادي ايفا ميکنند و البته آسيبپذيري بيشتري نيز نسبت به شرکتهاي بزرگ و معظم دارند. البته تلقي ديگري نيز وجود دارد که شرکتهاي دانشبنيان در شرايط تحريم کشور، امکان بازاريابي بهتري در اقتصاد داخلي خواهند داشت و توليدات آنها در بازار مصرف داخلي، با استقبال بيشتري روبهرو ميشود، ولي اين واقعيت را هم بايد مد نظر داشت كه برای شرکتهاي دانشمحور در مقايسه با شرکتهاي بزرگ احتمال شکست بسيار بالاتري وجود دارد، شرکتهاي کوچک دانشبنيان از يک طرف، عامل اصلي رشد اقتصادي و توسعه صنعتي و فناوري کشورها محسوب میشوند و از سوي ديگر شديدا مستعد ابتلا به مشکلات متعدد و شکست هستند. در اين شرايط، عدم الحاق به سازمانهاي جهاني مانند FATF و تصويب کنوانسيونهايي CFT و پالرمو باعث خواهد شد اين بخش آسيبپذير از اقتصاد، دچار مشکلات مضاعف شود، بههميندليل پيشبيني میشود كه در شرايط ناپايدار اقتصادي و تنشهاي شديد محيطي، نظير چالش تحريم، شرکتهاي دانشبنيان با تهديدهای متعدد و وضعيت کاملا متفاوت روبهرو خواهند شد. تحريم اقتصادي و عدم صادرات توليدات دانشبنيان تحريم اقتصادي اخير و احتمال تشديد تحريمها بهدليل نپذيرفتن FATF و کنوانسيونهاي پالرمو و CFT باعث کاهش توان مانور شرکتهاي دانشبنيان در صادرات محصولات و خدمات خود خواهد شد. رئيس هيئت عامل صندوق نوآوري و شکوفايي که وظيفه تأمين مالي و پشتيباني شرکتهاي دانشبنيان در کشور را بر عهده دارد، دراينباره ميگويد: بهطور طبيعي بازارهاي خارجي از عمده اهداف محصولات نهايي شرکتهاي دانشبنيان هستند و بايد شرکتهاي دانشبنيان نگاه اصلي خود را به بازارهاي خارجي معطوف کنند، اما در شرايط فعلي، نوسانات ارزي و تحريمها براي صنايع ما مشکلات زيادي ايجاد کرده است. دکتر علي وحدت با اشاره به اينکه صنايع بزرگ چارهاي جز اين ندارند که حلقهاي از شرکتهاي دانشبنيان را در کنار خود داشته باشند تا نيازهاي آنان را رفع کند، ميافزايد: دولت در نظر دارد کمکهايي به صادرات محصولات دانشبنيان و حمايت از اين شرکتها براي حضور در نمايشگاههاي خارجي، پوشش هزينههاي اخذ تأييديههاي فني بينالمللي و تخفيف سود تسهيلات براي صادرات را در نظر بگيرد. تحريمها ميتواند به فرصت تبديل شود با وجود حمايتهاي دولتي از شرکتهاي دانشبنيان، واقعيت اين است که تحريمها و احتمال عدم تصويب و الحاق ايران به FATF و CFT ممکن است مشکلات زيادي براي شرکتهاي دانشبنيان به وجود بياورد، هرچند اين شرکتها بايد بتوانند در شرايط تحريمي با تکيه به توان خود، تهديدها را به فرصت تبديل کنند. علي وحدت، رئيس هيئت عامل صندوق نوآوري و شكوفايي، درعينحال از تحريمها بهعنوان زمينه فرصت فعاليت شرکتهاي دانشبنيان ياد ميکند و ميگويد: تحريم اساسا رفتار ظالمانهاي است که تأثيرات بر اقتصاد کشور میگذارد، اما بعضي وقتها برکاتي هم دارد از جمله اينكه شرکتها و مصرفکنندگاني را که به هيچ شکل نميشد راضيشان کرد، به توان داخلي اعتماد کنند، الان بهصورت داوطلبانه از محصولات و خدمات شرکتهاي دانشبنيان استفاده ميکنند. چند اتفاق مهم در ماههاي اخير در بخش صنعتي کشور افتاد و جايي که بايد قبلا التماس ميکرديم به سمت فناوري داخلي بيايند، الان داوطلبانه ميآيند. او با اشاره به اينکه شرکتهاي دانشبنيان، همگي شرکتهاي نوآور هستند، ميگويد: مسلما اين شرکتها، راههاي مواجهشدن با تحريمها را پيدا ميکنند، اکنون هم تعداد زيادي از اين شرکتها، توانستهاند شبهدفاتري را در کشورهاي خارجي ايجاد کنند، بهاضافه اينکه حساسيت روي شرکتهاي دانشبنيان کمتر است. در شرايط فعلي حدود چهار هزار شرکت دانشبنيان در کشور فعالاند که فرصت اشتغالزايي مستقيم و غيرمستقيم حدود صد هزار شغل را فراهم كردهاند. در اين ميان، احتمال آنکه تعداد زيادي از شرکتهاي دانشبنيان در افزايش تحريمها متعاقب ملحقنشدن ايران به FATF و کنوانسيونهاي پالرمو دچار مشکلات زياد و تعديل نيرو شوند، بسيار زياد است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.