کنگره آمریکا در تلاش برای تصویب طرحهایی در مخالفت با سیاست دولت در خاورمیانه
مخالفت با ترامپ از 2 جبهه
مجلس سنا و نمایندگان آمریکا، هر دو با پیشبرد طرحهایی در حال مخالفت با سیاستهای دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در حوزه خاورمیانه هستند. مجلس اول که تحت کنترل جمهوریخواهان است، دنبال استمرار حضور نظامی آمریکا در سوریه است و دومین مجلس که اکثریت آن را دموکراتها در اختیار دارند، خواستار پایان کمک آمریکا به ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی در جنگ یمن است. میچ مککانل، رهبر اکثریت سنا، دنبال اصلاحیهای در لایحه سیاست خاورمیانه است که در آن اینطور آمده: «القاعده، داعش و شاخههای آن در سوریه و افغانستان همچنان تهدیدی جدی علیه آمریکا به شمار میروند». این اصلاحیه در واقع مخالفتی جدی و علنی است با تصمیم دونالد ترامپ برای خروج دو هزار نیروی آمریکایی از سوریه که اواخر سال گذشته میلادی اعلام شد و جنجالهای زیادی به دنبال داشت. برخلاف بسیاری از سیاستها، اینبار جمهوریخواهان همحزب رئیسجمهوری آمریکا نیز در کنار دموکراتها از این تصمیم ترامپ انتقاد کردند. مککانل با اعلام افزودن این اصلاحیه به لایحهای که بحث و نظر درباره آن اکنون در سنا جاری است، گفت: «این طرح بر خطر خروج شتابزده از هریک از این مناطق درگیری صحه میگذارد و بر لزوم تعامل دیپلماتیک و راهحل سیاسی برای جنگ سوریه و افغانستان تأکید میکند». زمان دقیق برای رأی نهایی به این لایحه هنوز مشخص نشده است، ولی درحالحاضر سناتورهای هر دو حزب از آن حمایت کردهاند. پاتریک شاناهان، سرپرست وزارت دفاع آمریکا، روز گذشته به خبرنگاران گفت داعش بیش از 99.5 درصد سرزمینهای تحت کنترل خود را در عراق و سوریه از دست داده است و در چند هفته آینده صد درصد سرزمینهایش را از دست میدهد. به گفته شاناهان «داعش دیگر قادر به حکومت در سوریه نیست و دیگر نمیتواند نیرو گرد آورد، سوریه دیگر بهشت امن آنها نیست». تصمیم ترامپ برای خروج نیروهای آمریکایی از سوریه که 19 دسامبر سال گذشته اعلام شد، انتقادهای گستردهای را به دنبال داشت. ترامپ پس از این اعلام اولیه، اوایل ماه جاری میلادی زمانبندی 30روزه پیشین برای خروج نیروهای آمریکایی را به چهار ماه تغییر داد و به خبرنگاران گفت: «هرگز نگفتهام ما بهسرعت این کار را انجام میدهیم، ولی ما تلفات سنگینی به داعش وارد کردهایم». جان بولتون، مشاور امنیت ملی ترامپ، نیز چندی پیش گفت: آمریکا فقط زمانی از سوریه خارج میشود که اطمینان داشته باشد ترکیه به همپیمانان کُرد ما حمله نمیکند. بااینحال، شان رایان، سخنگوی ائتلاف نظامی به رهبری آمریکا علیه داعش، 11 ژانویه گفته بود ائتلاف فرایند خروج نیروها از سوریه را آغاز کرده است.در این میان، بحث خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان هم بالا گرفته است. ماه گذشته، دو مقام آمریکایی به نیویورکتایمز گفته بودند دولت آمریکا به ارتش این کشور دستور داده است خروج نیروهای آمریکایی را از افغانستان آغاز کند؛ اما ترامپ که از همان کارزار انتخاباتی مخالف حضور آمریکاییها در افغانستان بود، هنوز در این زمینه بیانیهای رسمی منتشر نکرده است. به نظر میرسد خبرهای منتشرشده درباره رسیدن طالبان و آمریکا به توافق صلح نیز در راستای توجیه خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان است.در این میان، سنای آمریکا همچنین در حال بحث درباره لایحهای از این مصوبه است که طبق آن، تحریمهای جدیدی علیه سوریه اعمال خواهد شد. در واقع مصوبه تقویت امنیت آمریکا در خاورمیانه، شامل پنج لایحه میشود. این مصوبه شامل تحریمهای جدید علیه بانک مرکزی سوریه و اشخاصی خواهد شد که از دولت سوریه حمایت میکنند. طبق این مصوبه، حمایت نظامی آمریکا از اسرائیل و اردن، دو متحد آمریکا در همسایگی سوریه نیز افزایش مییابد. در چارچوب پیشنویس این طرح، بر حمایت از متحدان واشنگتن در منطقه خاورمیانه تأکید شده و مقابله با جریان تحریم اسرائیل و خروج سرمایهگذاری به دلیل سیاستهای آن در قبال فلسطین تضمین میشود که البته مخالفانی هم داشته است. برنی سندرز، سناتور و عضو مستقل شرکتکننده در نشستهای دموکراتها و از مخالفان تصویب این طرح، دراینباره گفت: «با وجود اینکه من جریان تحریم اسرائیل و خروج سرمایهگذاریها از آن را تأیید نمیکنم، ما باید از حق قانونیای دفاع کنیم که هر آمریکایی را به مشارکت در عملیات سیاسی مکلف میکند. به نظر من، کاملا روشن است که این قانون چنین حقوقی را نقض میکند». البته تا قانونشدن این لایحه راه درازی وجود دارد و ممکن است هرگز به این مرحله نرسد و حتی اگر مجلس سنا آن را تصویب کند، موافقت مجلس نمایندگان که دموکراتها بر آن حاکم هستند نیز ضروری است. مخالفت با ترامپ در جنگ یمن نمایندگان دموکرات و جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا بار دیگر تلاش میکنند طرحی را تصویب کنند که به حمایت آمریکا از ائتلاف نظامی به رهبری عربستان در یمن پایان دهد. بر اساس گزارشها، اینبار شانس نمایندگان آمریکایی از تلاش ماه گذشتهشان بیشتر است؛ چراکه حالا دموکراتها اکثریت این مجلس را در دست دارند. به گزارش رویترز، کشتهشدن شهروندان غیرنظامی در جنگ یمن و همچنین پرونده قتل جمال خاشقجی ازجمله دلایل طرح مجدد قطعنامهای درباره حمایت آمریکا از عربستان در مجلس نمایندگان این کشور است. در ماه دسامبر نیز تلاش مشابهی از سوی مجلس سنای آمریکا صورت گرفته بود که به علت اکثریت جمهوریخواهان در کنگره، نتیجهای به همراه نداشت؛ هرچند در آن زمان دونالد ترامپ هم اعلام کرده بود این طرح را وتو خواهد کرد. برای جلوگیری از امکان وتوی رئیسجمهوری آمریکا، این طرح باید با اکثریت دوسوم در مجلس نمایندگان و سنای آمریکا تصویب شود. از همین رو، به نظر میرسد این طرح در مجلس سنا که همچنان تحت کنترل جمهوریخواهان است، متوقف شود. جمهوریخواهان با ۵۳ سناتور در برابر ۴۷ سناتور دموکرات، اکثریت مجلس سنا را در اختیار دارند؛ اما برخلاف سال گذشته، اکثریت مجلس نمایندگان در اختیار دموکراتهاست. مجلس سنای آمریکا در ماه دسامبر با ۵۶ رأی مثبت در برابر ۴۱ رأی منفی، قطعنامهای علیه سیاستهای دولت ترامپ در حمایت از ائتلاف نظامی جنگ یمن به رهبری عربستان سعودی صادر کرده بود. در آن هنگام، هفت سناتور جمهوریخواه نیز از تلاشهای دموکراتها در سنا حمایت کرده بودند؛ اما در مرحله نهایی، جمهوریخواهان مجلس نمایندگان از ادامه فرایند جلوگیری کردند. برای اولینبار بود که هریک از شاخههای کنگره از طرح خروج نیروهای آمریکایی از یک مداخله نظامی حمایت میکردند. بر اساس قانون سال ۱۹۷۳، اختیارات ریاستجمهوری آمریکا در زمینه پیشبرد سیاستهای نظامی محدود شده است. این قانون فعالیتهای نظامی دولت آمریکا را منوط به تصویب آن در کنگره میکند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.