فیلترینگ فضای مجازی، از حرف تا عمل
امانالله قراييمقدم-جامعهشناس
فاصلهاي ميان عمل و حرف وجود دارد و صحبتهاي اخير آقاي رئيسجمهور درباره فيلترينگ فضاي مجازي را نيز از اين منظر ميتوان مورد بررسي قرار داد.
مدتهاست که گفته ميشود قصد دارند فيلترينگ را حذف و محدوديتهاي موجود در فضاي مجازي را کم کنند تا فضاي مجازي آزاد باشد و مردم بتوانند انتقاد کنند يا روزنامهها آزاد باشند. آقاي روحاني اشاره کرده که اگر فضاي مجازي آزاد باشد، خلافکاريها کمتر ميشود و امکان سوءاستفاده از بين ميرود و افکار عمومي آگاهتر ميشوند و ميتوانند در جريان امور قرار بگيرند. بهاينترتيب هر يک از اعضاي جامعه ميتواند بهعنوان يک خبرنگار واقعبين در متن جامعه وقايع و اتفاقات روزمره را در فضاي مجازي قرار بدهد و مسئولان بيخبر را آگاه کند. اين حرف خيلي خوب است، اما آيا گروههاي ذينفوذ که در تمام امور جامعه دخالت دارند و بهخصوص رسانهها در اختيار آنهاست و با وجود سانسور آيا شهروندان ميتوانند چنين عمل کنند؟ به نظر من نميتوانند. تصور میکنم که طرح اين مسائل فقط با هدف دلخوشکردن مردم صورت ميگيرد و درواقع مردم هم آگاهاند که اين گفتهها بيشتر شعار و حرف است تا عمل و اينکه به عمل درنخواهند آمد؛ چون اگر فضاي اجتماعي آزاد باشد مشکلات ديگري را براي عدهاي به وجود خواهد آورد و حرف و سخنهاي زيادتري در کار خواهد بود. به اين دليل است که از فاصله موجود بين حرف و عمل صحبت ميکنم. به نظر من اظهارات آقاي روحاني را بايد با توجه به اينکه ايشان در آخر دوران رياستجمهوري خود هستند، تفسير کرد و با توجه به نظرهايي که درباره ايشان وجود دارد و اين سخنان در تلاش براي اينکه خوشعاقبت باشند، بيان ميشود، اما در عمل اين اظهارات دردي را درمان نميکند و حتي بهنظرم مقداري هم در روان جامعه ناراحتي به وجود ميآورد که چرا بايد چنين وضعي برقرار باشد. البته درعينحال چنين سخناني براي تنوير افکار عمومي خوب است و ميتواند افکار عمومي را باز و آگاه کند و روشن کند که فضاي بستهاي در جامعه برقرار است که حتي رئيسجمهوري هم کار چنداني نميتواند انجام دهد. درمجموع، به نظر من اين قبيل اظهارات، بدبيني را افزايش خواهد داد و يکمقدار به يأس و نااميدي در اين مورد عملنکردن به آنچه گفته ميشود، دامن خواهد زد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.