گلايه خانواده ۲ نفر از سرنشينان سانچي از مسئولان در گفتوگو با «شرق»
مسافران سانچي پيام دادهاند؟
شكوفه حبيبزاده: كمي بيش از يك سال قبل، روز 16 دي خبري آمد كه همه را شوكه كرد. يك كشتي فلهبر چيني با كمي كجكردن مسير خود به كشتي سانچي كه براي حمل بار ميعانات گازي ايران راهي كره جنوبي شده بود، برخورد ميكند. آتش زبانه ميكشد و آرامآرام، كشتي را ميبلعد. هشت روز طول كشيد تا اين نفتكش كامل در دريا مدفون شود، اما از روز آغاز حادثه تا روز غرقشدن، اظهارنظرهاي متفاوتي از اين سانحه به گوش رسيد. اظهارنظرهايي كه پس از سفر علي ربيعي، نماينده ويژه ايران براي بررسي حادثه به چين، كاملا عوض شد و كمكاري چين، جاي خود را به «چینیها نهتنها کمکاری نکردند، بلکه هرچه در توان داشتند انجام دادند»، داد. سخني كه واكنشهاي زيادي را بهدنبال داشت، اما پس از جلسه پاياني كميته بحران، تقريبا مسئولان به آن سو گام برداشتند كه شكايت از چين كه بارها از سوي تكتك مسئولان بر آن تأكيد شده بود، به كل ملغي شود، اما اينكه چه چيزي اين اتحاد و همبستگي را موجب شد، موضوع اين گزارش نيست، بلكه در اين گزارش كه در گفتوگو با خانواده دو نفر از سرنشينان كشتي در محل زندگيشان در روستاي «تل مشکی» «نورآباد ممسني» انجام شده و به نگارش درآمده است، به برخي ابهاماتي اشاره شد كه جاي سؤال دارد و چرا از سوي مسئولان پاسخي دريافت نميكند. حاضر نيستند به حرفهاي ما گوش كنند پدر سجاد عبداللهي كه هنوز هم از كمكاريها و پاسخندادن مسئولان ناراحت است، ميگويد: «مسئولان از خانواده ما خوششان نميآيد، چون بيشتر از بقيه خانوادهها پيگير فرزندانمان شديم. در هيچكدام از مراسمهایي كه در تهران يا شيراز برگزار كردند هم شركت نكرديم، چون اعتراض داشتيم و حاضر نبودند صداي ما را بشنوند». او ميگويد سرنوشت فرزندانشان خيلي مهم است و تا روشنشدن زواياي اين حادثه و تحويل حداقل استخوانهاي آنها، دست از اعتراض برنميدارند. حرفهايشان با طنين بياعتمادي همراه است. آنها و 10 خانواده ديگر، هنوز باور ندارند كه فرزندانشان را در اين حادثه از دست دادهاند. ميگويند شواهدي دارند كه زندهبودن آنها را ثابت ميكند. يكي از اشارههاي آنها به تماسهايي است كه پدر سجاد مردادماه همين امسال در گفتوگو با يكي از رسانههاي خارجي مطرح كرده بود؛ تماسهايي از چند كشور در آسياي شرقي با پيشكدهاي شبيه يا نزديك به هم با اغلب خانوادهها. انگ زدند كه اين خانوادهها كه مرگ را نپذيرفتهاند، چنين ادعا ميكنند، اما ميگويند اين تماسها با خانوادههاي قربانيانی هم كه جسد فرزندشان را تحويل گرفتهاند، صورت گرفته است. عبدالله عبداللهي ميگويد: «اگر پسرم زنده باشد و براي اثبات زندهبودنش كاري نكنم، به او مديون خواهم بود و براي همين هم كوتاه نميآيم، حتي اگر تمام زندگيمان را بفروشيم هم از طريق مجامع بينالمللي، اين موضوع را پيگيري ميكنيم». «نميخواهيم نظريه بدهيد، نميخواهيم توجيه كنيد، فقط ميخواهيم چيزي مستند به ما ارائه دهيد كه ثابت كند فرزندانمان مردهاند. نه از سهنفري كه پيكرشان پيدا شده، بلكه فقط پيكر يا تكهاي از استخوان يك نفر از 29 نفري كه مفقود شدند و مسئولان اصرار دارند كه مردهاند، را به ما نشان دهند». اين را با صداي بلند ميگويد و ادامه ميدهد: «همان موقع هم اعلام كرديم كه تحقيقات شركت ملي نفتكش و سازمان بنادر و دريانوردي را قبول نداريم. اين حادثه سه ذينفع داشت، كشتي، سوخت و خدمه. دو ضلع آن در تحقيقات حضور داشتند، اما حاضر نشدند نمايندهاي از ضلع سوم را در تحقيقات وارد كنند. با اينكه بارها براي حضور در تحقيقات اصرار كرديم، گفتند حق نداريد در جلسات شركت كنيد». فراخوان بينالمللي بدهيد كمي تأمل كرده و ميگويد: «در آخرين جلسهاي كه براي سانچي برگزار شد، صورتجلسهاي فراهم كرديم كه اگر هزينههاي بيرونكشيدن كشتي بالاست، فراخواني بينالمللي بزنيد تا شركتهايي كه توان اين كار را دارند، دستبهكار شوند و در حضور ما تفحص كنيد تا اگر پيكري يا بقايايي وجود دارد، در حضور ما «دياناي» گرفته شود تا به ما ثابت شود كه آنها در كشتي بودهاند و بر اثر حادثه جان خود را از دست دادهاند، اما قبول نكردند. علاوه بر اينكه بيمه كل خسارت را ميدهد؛ بيمه بدنه، بيمه سرقت دريايي، بيمه خسارت خدمه و بيمه سوخت بر عهده شركتهاي بيمهاي است و كاري ندارد كه هزينه را دولت تقبل كند، پس چرا قبول نكردند؟...». با همان لهجه محلي ادامه ميدهد: «صداهايي را كه در VDR وجود دارد، براي خانوادهها گذاشتهاند و نشان ميدهد كاپيتان وقتي به او گفتهاند آتش را اطفا كن، گفته نه ممكن نيست و مدام ياخدا ياخدا ميكند. آنها ميگويند اين حرف به معناي مردن در لحظه اول است! درحاليكه كاملا واضح است كاپيتان اطفا را نپذيرفته و اولين اقدامي كه يك كاپيتان كشتي در حين حادثه ميكند، خارجكردن اضطراري همه خدمه از كشتي است». نظر كاپيتانهاي باسابقه درباره قايق نجات پسرش حرفهاي او را تكميل ميكند. علي عبداللهي ميگويد: «حرفي كه با ناپديدشدن قايق سمت راستي كشتي و شواهد سالمبودن آن، تكميل ميشود و خروج آنها را از كشتي ثابت ميكند». او كه خود دانشآموخته كشتيراني زير 500تن است، ادامه ميدهد: «وقتي برخي كاپيتانهاي باسابقه و کارشناسان، قلابها و ساختمان قايق نجات را در عكسها ديدند، به ما گفتند قلابها و گیرههای قایق نجات کاملا به وسیله شخص باز شده است؛ درصورتیکه اگر موج انفجار باعث جداشدن قایق از قلابها شده بود، بايد زنجيرها بر اثر انفجار پاره ميشد، اما طبق عکسهای گرفتهشده از این قلابها، روی کشتی سوخته هیچ اثری از پارگی دیده نمیشود. قایقهای نجات در این کشتیها تنها وقتی قابلیت آزادسازی و رهاشدن به داخل آب را دارند که شخص یا اشخاصی قلابها را از درون قایق آزاد کنند و طبق گفته یکی از کاپیتانهای شرکت ملی نفتکش، بدون حضور شخص درون قایق، آن قلابها باز نخواهند شد و اگر بر اثر موج انفجار قایق رها شده بود، باید یا قلاب یا زنجیرها شکسته میشدند؛ درصورتیکه در عکسها مشاهده میشود قلابهای قایق و زنجیرهای نگهدارنده آن، کاملا سالم هستند». مريم حسيني، مادربزرگ پوريا و خاله سجاد، لابهلاي حرف خواهرزادهاش ميآيد و ميگويد: «ما بدخواه اين كشور و نظام نيستيم، اما بايد به ما حقيقت را بگويند تا ما با آنها همكاري كنيم». گله مادر سجاد از مسئولان مرضيه حسيني، مادر سجاد، بهشدت از مسئولان گله دارد. او ميگويد: «حتي اگر پيكر به من تحويل بدهند هم باور نميكنم پيكر پسرم است. دياناي هم خود آنها ميگيرند، هيچ اعتمادي به آنها ندارم». به خاطره چند ماه قبلش اشاره ميكند: «قبل از استيضاح وزير كار، آقاي ربيعي آمده بود نورآباد ممسني، پاهايش را گرفتم و التماس كردم به حرفهايم گوش كند، اما من را زير پا له كرد و رد شد و حاضر نشد به حرفهايم گوش كند». گريه ميكند: «از همه مسئولان واقعا ناراحتم. بارها و بارها براي ديدار با مسئولان مختلف در بخشهاي دولت و مجلس و ساير بخشها، تلاش كردهایم و هيچ جوابي نشنيدهایم؛ حتي پاسخي هم به نامههايمان داده نشده است». مريم حسيني، مادربزرگ پوريا ميگويد: «آنها خيال خود را راحت كردند، اما ما هنوز هم در برزخيم». مادر سجاد گريهاش را پاك ميكند و ادامه ميدهد: «كشتي يك هفته سوخت و تمام شد، اما ما هنوز هم در حال سوختن هستيم. كسي نميفهمد ما چه ميكشيم. نميخواهند بفهمند». مادربزرگ پوريا ميگويد: «از همه چيز بدتر، نااميدي است و از نااميدي بدتر انتظار. ما انتظار ميكشيم؛ يعني يك وجب جاي بچههاي ما نبود كه اگر مردهاند، همينجا دفن شوند؟». مادر سجاد كه كمي به خود آمده است، با صدايي رسا ميگويد: «98 هزار دلار ديه مال خودشان، پول شركت را هم نميخواهم كه هيچ، خدا شاهد است حاضرم همه زندگيام را بفروشم و در چادر هلالاحمر يا پاي كوه زندگي كنم، اما بچهام را پس بدهند. بارها گريه كردهام و هربار كه قرآن را باز كردم سوره «يوسف» آمد. ميدانم پسرم زنده است، ميدانم...».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.