صادق خرازي: مردم بايد آزادانه حرفشان را بزنند/ صفارهرندي: زمانی که مردم میگویند معیشتشان خوب نیست، دهان آنها را میبندید
مناظره وزير ارشاد دولت نهم و سفیر اسبق ایران در سازمان ملل
شرق: صادق خرازي و محمدحسين صفارهرندي در برنامه تلويزيوني «نگاه يك» باهم مناظره كردند؛ خرازي به نمايندگي از اصلاحطلبان و صفارهرندي به نمايندگي از اصولگرايان. نكته درخور تأمل اين مناظره حملات صفارهرندي، وزير سابق ارشاد در دولت احمدينژاد، به دولت بود. او مدعي شد كه دولت دهان معترضان به وضعيت معيشت را بسته است. اما لازم نديد كه توضيح بدهد قوه مجريه با چه ابزاري اين امكان، قدرت و توان را دارد كه دهان يك مخالف را ببندد. صفارهرندي در حالي در نقش منتقد و مدافع آزادي ظاهر شده است كه رسانههاي زيادي در دوران وزارت او دچار تيغ سانسور و توقيف شدند. بخشهاي مهم اين مناظره به شرح زير است. صفارهرندي: اگر دستاوردهای انقلاب را نادیده بگیریم نشان از فرهنگ انقلابی ما نیست، اما واقعیت این است كه در کنار مشکلات، دستاوردهای مثبتی در امور مختلف علمی داشتیم. در طول انتخابات، شور و شوق انتخاباتی ایجاد میکنیم بعد از انتخابات همین صداوسیما پرونده شادی را میبندد. اگر به جوانی که تويیت میزند اجازه دهیم به صداوسیما بیاید و حرف خود را بزند، او نیز خط قرمزها را رعایت خواهد کرد. بحث قانونمداری امروز باید یکی از مبانی ما برای اداره امور باشد؛ نه اینکه گروهی قانون را در صدر مسائل بدانند و گروهی دیگر قانون را در جایی که به نفع آنهاست، قبول داشته باشند. این موضوع را در برخی انتخاباتها نیز دیدیم؛ جایی که یکی از کاندیداها قبل از انتخابات شعار قانونمداری میداد، ولی پس از اینکه رأی نیاورد نتایج را برنتافت. نقطه مقابل این نوع دیدگاه، نگاه جهادی است که خیلی از منیتها و خودبینیها در آن رنگ میبازد. بهطور مثال رمز توفیقات سردار سلیمانی در این است که گاهی وقتها به گفته خودشان برای اینکه میان رجال سیاسی یک منطقه مصالحهای برقرار کنند، 72 ساعت به شکل مداوم تلاش کرده درحالیکه برخی مسئولان ما به دنبال مدیریت فانتزی هستند. مدیری که ساعت هشت صبح در سر کار خود حاضر میشود و ساعت چهار بعدازظهر نیز به خانه میرود، نمیتواند کشور را بهخوبی اداره کند. عدهای در کنایه به مدیریت جهادی معتقدند؛ مدیر خوب کسی است که در اتاق کار خود مینشیند و درحالیکه به او آبمیوه میدهند و او را تر و خشک میکنند، به برنامهریزی و تفکر میپردازد. بنابراین دو نوع نگاه امروز در کشور وجود دارد؛ اگر نگاه دوم بخواهد در کشور حاکم باشد نتیجهای جز فاصلهگرفتن از مردم وجود ندارد. در نقطه مقابل هرگاه توانستهایم به شکل جهادی عمل کنیم، موفقیتها نیز به همراه آن آمده است. در یاد داشته باشیم که روزی که مذاکره کردیم راه دیگری جز مذاکره برای ما وجود نداشت. چون آن تحریمها بینالمللی بود، باید به آن مسیر می رفتیم. البته من به برجام نقد دارم و از همان ابتدا معتقد بودم نباید اینگونه درباره دستاوردهای اقتصادی برجام بزرگنمایی میشد اما باید منصفانه بحث شود. اگر انقلاب اسلامی متعلق به مردم است باید درک کنیم مهمترین مؤلفه انقلاب اسلامی مردمداری است. با اینکه در بسیاری موارد قدمهای بزرگی برداشته شده، اما جا دارد در دهه آینده به سمت حل مشکلات مردم گام برداریم و از طرف دیگر باید اجازه دهیم مردم حرفشان را بزنند. اگر روزی در کشور زمینه نقد فراهم نبود، باید بگوییم که انقلاب مرده است. چراکه انقلاب ما با نقد بود که به دگرگونی وضعیت گذشته دست پیدا کرد. ما باید اعتراف کنیم که برخی از ما کمطاقت هستیم و در شرایطی که شعار میدهیم که دانشگاهیان باید ما را نقد کنند، ولی بعد که عدهای ما را نقد میکنند. در تریبونهای رسمی گروه نقدکننده را با تعابیر زشتی مانند «بیسواد» خطاب میکنند. بین ادعا و عمل فاصله زیادی وجود دارد گاهی کسانی که در مقام ادعا و عمل خیلی میتازند، زمانی که مردم میخواهند بگویند وضع معیشتشان خوب نیست، دهان آنها را میبندند و با ردیفکردن یکسری آمار به مردم القا میکنند که نه، وضع شما خوب است. «نقدپذیری» را باید از رهبری یاد بگیریم؛ در دیدار دانشجویی زمانی که یکی از دانشجویان که حتی از پیش برای سخنرانی نامنویسی هم نکرده بود، وقتی بلند میشود و تقاضای صحبتکردن میکند رهبر انقلاب به او اجازه صحبت میدهند. این فرد نیز تندترین نقدها را به رهبری انجام میدهد؛ این نقدها از صداوسیما پخش میشود. بنابراین انقلاب نباید از نقدشدن باکی داشته باشد. یکسری موانع پیشرو داریم. یکسری برای بیرون کشور است، ولی یکسری را خودمان ایجاد کردهایم. بعضی دیوانسالاریهای اداری ماست که میشنویم، فلان شخص تا دیروز کارخانه داشته است و تعطیل کرده است چون دیگر توان دویدن در ادارات را نداشته است که باید این موانع را از مقابل پای آنها برداریم. امروز چرا تا اسم جوانان میآید، یاد خوشگذرانی و... می افتیم. امروز بسیاری از جوانان ما در خدمت توسعه اندیشه و علم کشور هستند. امروز توسط شرکتهای دانشبنیان چهار میلیارد دلار به خارج از کشور صادرات شده است. ما باید به اینها میدان دهیم و موانع را از مقابل پای آنها برداریم. خرازي: فارغ از تمام تعصبات سیاسی، امروز در داخل کشور روی دیوار بیگانه امضا نمیکنند. امروز جوانان منتقد و افرادی که شعار بیعدالتی میدهند، از بیگانه طرفداری نمیکنند. مردم 40 سال است پای انقلاب ایستادند. 22 بهمن خواهید دید مردم چگونه به خیابانها خواهند آمد. آیا مردمی که به راهپیمایی میآیند از شرایط موجود راضی هستند. مردم منتقد سه قوه کشور هستند اما پای انقلاب ایستادند. این در شرایطی است که در بسیاری از مواقع به جوانان پشت شده است. این زیبنده انقلاب نیست که برای کنارگذاشتن پیرسالاران به مجلس متوسل شویم. این زیبنده انقلاب نیست که هنوز مشکلاتی داشته باشیم و محصور در حصر باشند. آمریکا برای براندازی نظام ایران بودجه قرار میدهد و عدهای همواره از این بودجه مصرف میکنند. مسئولان نماد انقلاب اسلامی نیستند. مسئولان باید توسط مردم نقد شود. حرفزدنهای مردم و جوانان فضای اعتمادبهنفس ایجاد میکند. مردم مشکلات متعدد اقتصادی دارند. از یک طرف اشرافیت وجود دارد و از طرف دیگر فساد مردم را منزجر کرده است. دهه 50 انقلاب باید همراه با اصلاح ساختار باشد. بسیاری از اتفاقاتی که امروز در کشور ما اتفاق میافتد، زیبنده انقلاب اسلامی نیست. باید دگردیسی در مسیر جامعه ایجاد کرد و این حق را به منتقدان داد تا حرف خود را آزادانه بیان کنند و بدانیم که نقد به معنای تخطئه نیست. در بحث انتقاد اگر بخواهیم فقط یک طرف را نقد کنیم این درست نیست. یک روزی نقد به فردی که بالاترین مسئولیت اجرایی را داشت و نگاه انحرافی آن مشخص شده است، اصلا جایز نبود و رویه بدی بود. اگر ما می گوییم عدالتخواهی، نباید این عدالتخواهی یک طرفه باشد. قبول دارم که همه مسئولان مرتبط با برجام گفتند که مشکلات اقتصادی حل میشود که من از همان زمان هم به این مسئله نقد داشتم ولی آن زمان نظام گزینه دیگری نداشت. اگر من سرکار باشم عدالت را طور دیگری می بینم که ممکن است آقای صفار آنطور فکر نکنند. اگر ما معتقدیم که انقلاب اسلامی مختلف به مردم است باید ببینیم که مردم گرفتاریهایشان کجاهاست که رفع کنیم، مردم مشکلات جدی دارند.به نظرم باید اجازه داد مردم حرف خود را مطرح کنند، انتقاد کنند و قدرت تحلیل داشته باشند، البته که اینگونه است ولی اینجا میخواهیم تأکیدی بر این مهم داشته باشیم. در برخی حوزهها از جمله نانو، بیوتکنولوژی و امثال اینها پیشرفتهای بسیار خوبی داشتیم و از دانش بومی و جوانان متخصص استفاده کردیم و در برخی حوزهها هم با ناکارآمدی و عملکرد بدی که داشتیم مردم را از خود رنجاندهایم، گفت: چرا صداوسیما باید فقط در دوران انتخابات به مردم توجه کند در صورتی که این رویه میتواند در تمام مدت سال تداوم داشته باشد. مسئولان نباید نماد انقلاب مقدس اسلامی تلقی شوند، اگر کسی نقدی به مسئولی یا دستگاههای مقننه، قضائیه و اجرایی کشور دارد باید بتواند آزادانه حرفش را بزند. در مسائل اقتصادی مردم حق دارند که گلایه داشته باشند و این مشکلات متعدد در این حوزهها موجب انزجار مردم شده است. مردم را باید با رفع مشکلات و تلاش بیشتر و جدیتر راضی کرد و شرایط بهتری برای زندگی آنها فراهم کرد. باید شعارهای انقلاب اسلامی را که روشن و شفاف هم هستند احصا کرد و دید که برخی شعارهای خودساخته جدید چه تفاوتی با آنها دارند. باید نقد منصفانه داشت و البته این نقد به معنای مخالفت و عنادورزی نیست؛ بلکه برای بهترشدن وضعیت است. اتفاقی نیست در منطقه رخ دهد و ایران نقشی در آن نداشته باشد. ایران، ترکیه و روسیه در موضوع سوریه یک جبهه مشترک شدهاند و از طرفی هم اماراتیها میخواهند تقابل داشته باشند. در یمن اگر بحثی میشود حرف وزیر امور خارجه ایران نافذترین حرف وزرای خارجه کشورهای منطقه است، یوسف بن علوی برای بنده گفت که زمانی برخی کشورهای عربی در دوران برجام به آمریکا گله کردند که خیلی از ایران حمایت میکنید و با آنها ارتباط دارید ولی آنها گفتند که خیر اینطور نیست و ما آنها را کنترل میکنیم. جان کری به آنها گفت هیچکدام از شماها یک ژنرال سلیمانی ندارید، تنها کشوری که برای مبارزه با تروریسم خون داده و هزینه کرده ایران بوده، اینها حرف وزیر خارجه وقت آمریکا است. باید تاریخ را بررسی کرد و ابعاد گوناگون سیاسی، اقتصادی و فرهنگی آن را دید تا داوری منصفانهای درخصوص وقایع داشته باشیم و به نظر من آمریکاییها امروز هم مانند 40 سال پیش شناخت درستی از ایران و انقلاب اسلامی ما ندارند. آنها معتقدند که میان مردم ایران و حاکمیت شکاف بزرگی وجود دارد و اقدامات خود را براساس آن انجام میدهند. این شناخت نادرست از واقعیت سیاسی اجتماعی آن روز ایران و سرمایهگذاری روی رژیمی که هیچ جایگاه اجتماعی نداشت باعث شد که آنها ایران را از دست بدهند و انقلاب اسلامی رخ داد. بنابراین این فقدان شناخت از هویت خاستگاه و پیچیدگیهای جامعه ایران باعث شد که بزرگترین ضربه قرن را از انقلاب اسلامی ایران خوردند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.