|

فاجعه پلاسکو ادامه دارد

هلیا آبادی: تقاطع طالقانی با خیابان ولیعصر، مجتمع نور است و پلاکاردی که بر سردر آن نوشته است: کاسبان پلاسکو در این مکان مستقر هستند. یکی، دو سال قبل این مجموعه خالی بود و چند مغازه لوازم الکترونیکی در آن مستقر بود و البته یک فروشگاه بزرگ جانبو که کلی از لباس‌های اسقاطی خارجی را می‌آورد و ارزان می‌فروخت که مدت زیادی ماندگار نشد. انتظار دارید وارد یک فضای پر از سروصدا و شلوغ مثل پلاسکو شوید که از هر طرف آن جوش‌وخروشی برپا باشد. مشتریان بیایند و بروند و اکثر مغازه‌های کوچک لبالب از لباس باشد و اصلا روی خوشی به مشتری‌های گذری نشان ندهند. انتظار دارید شکل شیک‌تری از پلاسکو را ببینید. احساس می‌کنید حالا در این فضای بزرگ‌تر حق بیشتری برای انتخاب لباس‌هایی را دارید که قبل‌تر به سختی و در شلوغی می‌توانستید ببینید یا به سراغشان بروید. فکر می‌کنید که حالا در این فضای مدرن مجتمع که سال‌های‌سال خالی افتاده بود، اتفاقی بزرگ رخ داده است. راحت می‌توانید مجموعه‌ای از بهترین تولیدات ایرانی را در اختیار داشته باشید. فکر می‌کنید می‌توانید به نوجوانتان یا فرزندتان که مدام از برندهای خارجی مثال می‌آورد و درگیر نام‌ونشان آنهاست، نمونه موفق پوشاک و لباس ایرانی را نشان دهید، اما وقتی وارد می‌شوید قطعا جا می‌خورید. هنوز بیشتر مغازه‌ها خالی است. با فاصله زیاد از هم مغازه‌هایی هستند که پوشاک خود را عرضه کرده‌اند. چندتا هستند که دکورهایشان را چیده‌اند و عده‌ای دیگر محصولات خود را دسته‌دسته برای عمده‌فروشی قرار داده‌اند. حتی اگر تحلیلگر اقتصادی نباشید، حتی اگر از نزدیک هم در جریان فضای اقتصادی نباشید، برایتان مشخص می‌شود که فاجعه پلاسکو همچنان ادامه دارد. کافی است سر صحبت را باز کنید، چند نکته را متوجه می‌شوید بیش از 50 درصد از کسبه نتوانستند این شرایط سخت را ادامه دهند. این‌راکه یک عده به کار در اسنپ روی آورده‌اند یا اینکه حتی مجبور به مهاجرت شده‌اند، درمی‌یابید. وقت است که باور می‌کنید توان ادامه شرایط سخت چندان آسان نبوده و تنها 20 تا 30 درصد توانستند در شغل خودشان بمانند. اینکه برای مقاوم‌سازی آن پنج‌طبقه باقی‌مانده دوندگی‌های بسیاری انجام شده و هنوز به نتیجه نرسیده است. به خوبی درمی‌یابید که به نظر می‌رسد بسیاری از تولیدکنندگان و صاحبان مغازه در پلاسکو از نظر شغلی نابود شده‌اند و از نظر مالی تحت مضیقه فراوان هستند. سوختن و آتش‌سوزی پلاسکو زندگی بسیاری را نیز سوزانده و این آتش همچنان بر جان آن خانواده‌ها باقی مانده است. سالگرد درگذشت کشته‌شدگان پلاسکو برگزار شد و رسانه‌ها از این مراسم گزارش‌های متعددی را منتشر کردند. نکته‌هایی که کاسبان پلاسکو مطرح کردند قطعا به سادگی نباید از کنارش عبور کرد و این سؤالات مطرح است: ‌دولت چقدر به وعده‌هایی که داده بود عمل کرد؟ ‌ برای کارگرانی که بی‌کار شدند چه تدبیری اندیشیده شد؟ ‌حتی کسبه پلاسکو هم مجبور شده‌اند در پیک‌های موتوری و تاکسی‌های اینترنتی مشغول کار شوند. چرا رویکرد حمایتی وجود نداشت؟ ‌ هرچند بنیاد مستضعفان قول داده دو سال پس از دریافت پروانه ساخت آنجا را بسازد چقدر در این راه مصمم است؟ ‌چرا سعی نشد به شایعه‌هایی در زمینه عمدی‌بودن این آتش‌سوزی پاسخ داده شود؟ از فنسی که برای سفارت ترکیه کشیده شد، تا زنده‌بودن تعدادی از افراد در زیرزمین پلاسکو یا حتی تعداد زیاد کشته‌شده‌ها؛ شایعه‌هایی که تا مدت‌ها وجود داشت و قلب و روح را می‌خراشید. ‌روزنامه ایران گزارش داده است قرار بود تسهیلاتی پرداخت کنند که تنها پنج درصد از افراد موفق به دریافت تسهیلات 300 میلیونی با کارمزد 18 درصد شده‌اند. طبق آماری که در جلسه فرمانداری داده شده، از 250 نفر از کسبه که متقاضی دریافت این تسهیلات بودند، تنها 34 نفر موفق به اخذ آن شده‌اند، این تنها کمک دولت به کسبه محسوب شد که البته این‌قدر شرایط سنگینی هم دارد که تنها کسبه‌ای که شرایط دریافت آن، اعم از وثیقه سنگین ملکی، اعتبارسنجی حساب، نداشتن چک برگشتی و... را دارا بودند موفق به دریافت این تسهیلات شده‌اند و آن‌وقت این سؤال پیش می‌آید که چرا باید شرایط دریافت وام برای کسانی که زندگی‌شان در چندثانیه بر باد رفته است، چنین سخت باشد که نتوانند وام بگیرند. ‌این سؤال هم مطرح است که آیا برای کاسبی که به دلیل آتش‌سوزی ملک و اموالش از بین می‌رود نباید تسهیلاتی در نظر گرفت؟ ‌ قرار بود امسال هم سال حمایت از تولید ملی باشد، چه تسهیلاتی در اختیار کسبه و کارگاه‌های پلاسکو قرار گرفت. فیلم «چهارراه استانبول» شاید یکی از آثاری است که در آن به فاجعه پلاسکو پرداخته شده؛ رنج بازماندگان و درد ازدست‌دادگان و کاسبان پلاسکو. یک شاهد ماندگار از فضایی که در دی‌ماه دو سال پیش بسیاری از مردم تهران با دیدن صحنه مستقیم فروریختن پلاسکو تجربه کرده‌اند. چندروز است که عکسی از چادر زلزله‌زدگان در شهر ثلاث‌باباجانی به نقل از دکتر فاضل الیاسی، مدیر دفتر انجمن جامعه‌شناسی ایران، در مناطق زلزله‌زده باعث شده است بسیاری اشک بریزند. اطراف ما اتفاقات وحشتناک پایان نمی‌گیرد. همه مصیبت‌ها به نوعی فراموش می‌شوند و جبران نمی‌شوند. آدم‌ها می‌مانند با دردها و غم‌ها و رنج‌هایشان. دولت یا مسئولان رسیدگی به حادثه هم مانند مردم هستند، زود فراموش می‌کنند، درحالی‌که وظیفه‌شان پیگیری‌کردن است، فرقی ندارد که پلاسکو باشد یا زلزله کرمانشاه. فرقی ندارد بوی بد تهران باشد یا مثلا دستگیری مادر و فرار بچه شش‌ساله به کوه و بعد پیداشدن جسد کودک. همه اینها مصیبت‌هایی است که زود در حال فراموشی است، شاید تعداد مشکلاتمان زیاد است یا اتفاقات دردناکمان هرروزه است، اما آیا این دلیل موجهی است؟ چرا با تمام این حوادث دردناک به‌ندرت خبری را می‌توان یافت که درباره پیشگیری از چنین حوادثی باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.