آغوش باز عراق برای ظریف
زینب اسماعیلی- خبرنگار دیپلماسی
شاید برای شما، سفر یک مقام کشور ما به عراق یا سوریه یا یکی از کشورهای منطقه اهمیت خبری چندانی نداشته باشد. اما با نگاهی ژورنالیستی این سفرها اهمیت فراوانی دارد و باید با نگاهی ویژه آنها را دید. جدیدترین سفر محمدجواد ظریف به عراق طولانیتر از سفرهای پیش و با اولویت اقتصادی برنامهریزی شده است. زیرا حالا سطح رابطه دو کشور به شرایطی رسیده که ثبات موجود در عراق میتواند زمینه همکاریهای بیشتر اقتصادی را فراهم کند.
تصاویر ملاقاتهای متعدد ظریف در عراق، از بغداد تا سلیمانیه و اربیل و... یک وجه مشترک دارد؛ ظریف در تمام تصاویر بسیار راحت و خندان است، نگاه و فرم چهره او و میزبانش نشان میدهد که فضای گرم و صمیمی در ملاقات جریان دارد. خبرها حاکی از همکاریهای بیشتر دو کشور در حوزههای مختلف است. درحالیکه کردها، یکسالونیم پیش درصدد اعلام استقلال بودند و ایران بهعنوان همسایه مخالف حتی مرزهای مشترکش با اقلیم را بست اما حالا یک سال و اندی بعد از آن ماجرا، در اولین سفر ظریف به عراق، رفتن به اربیل و سلیمانیه هم گنجانده شده است؛ اربیل بهعنوان پایگاه هواداران بارزانیها و سلیمانیه به عنوان پایگاه طیف طالبانیها. سفر به منطقه کرد عراق نشان میدهد که ایران از آنچه در جریان رفراندوم استقلال کردستان عراق گذشته، عبور کرده است. اگرچه آن زمان، ایران، تصمیم اقلیم کردستان در برگزاری رفراندوم را به نفع آنها و منطقه نمیدانست و واکنش جدی نشان داد اما به گاه عقلانیت و عبور از آن گردنه، رفتار دوستانه با این پاره وطن را در پیش میگیرد. اما چرا سفر ظریف به عراق مهم است؟ همه ما انتقادات طیفی از مردم درباره مسائل منطقه و اهداف سیاست خارجی منطقهای را شنیدهایم. اگرچه این حوزه، نیازمند شفافیت بیشتری است اما ناگفته پیداست که اقتضائات سیاست خارجی در جهان فعلی گسترش حوزه نفوذ است که از بد حادثه همه در تلاش هستند نفوذ خود را در همین منطقه بلادیده و آسیبپذیر افزایش دهند. از چین تا روسیه و اروپا و آمریکا. جمهوری اسلامی ایران که در همین منطقه در حال تنفس است، ملزم به ایفای نقش است وگرنه مجبور به بازی در صحنه و نقشهای میشود که دیگران آن را طراحی کردهاند؛ بازیای که لزوما به نفع ایران طراحی نمیشود. نکته جالب این است که مردم منتقد سیاست خارجی ایران در کنار این نقدها، مدافع همهجانبه مشارکت اقتصادی در کشورهای دیگر و یافتن بازار کار در منطقه هستند و حتی مشغول به کار شدن عزیزانشان در اینگونه پروژهها را مثبت میانگارند. اما هیچگاه به این نکته مهم توجه نمیکنند که برای ایجاد بازار کار در این منطقه پرآشوب، ابتدا باید زیرساختهای امنیتی درست باشد، دوم باید خود ما پتانسیلهای همکاریهای اقتصادی داشته باشیم و سوم اینکه در کشورهای همسایه برای سهمگرفتن از این بازار کار باید نقشآفرین بود و به نظر میرسد در عراق زمینهسازیهای سیاسی برای این امر انجام گرفته و حالا وقت میوهچینی از این جریان است. اگرچه تا رسیدن به نقطه مطلوب باید اندکی بیشتر تلاش کرد. 20 روز پیش دونالد ترامپ به سیاق دیگر رؤسایجمهور آمریکا برای حضور در مراسم کریسمس، در کنار سربازان آمریکایی مجبور شد مخفیانه به عراق سفر کند و اعلام شد که یک بار هم سفرش لغو شده بود. این ماجرا آنقدر برای ترامپ گران تمام شده بود که حتی در سخنرانیاش به هزینهای که آمریکا در منطقه کرده، اشاره میکند اما مجبور است مخفیانه سفر کند. با همه اینها مقامات عراقی حاضر به ملاقات با او نشدند. حالا در این شرایط وزیر خارجه ایران، سفری پنجروزه به عراق دارد و با همه مقامات عراق ملاقات میکند و تصاویر نشان میدهد که دیدارهایی صمیمانه برگزار شده است. به نظر میرسد بهجای انتشار پیامهای منفی فراگیری که در شبکههای مجازی دستبهدست میشود و یک روز از خروج برجام و روز دیگر از استعفای وزیر خارجه حرف زده میشود، به پتانسیل بالای این همکاریها و ملاقاتهای وزیر خارجه در عراق بنگرید و حظ این همکاریهای مهم منطقهای را ببرید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.