کردهای سوریه، عامل تنش جدید میان واشنگتن و آنکارا
«نابودی اقتصاد ترکیه» در توییتر
توییت رئیسجمهور آمریکا، تنش میان واشنگتن و آنکارا را افزایش داد. دونالد ترامپ که با موضعگیریهای جنجالی در توییتر، بارها تنشآفرینی کرده است، اینبار خطاب به دولت ترکیه هشدار داد درصورتیکه عملیاتی نظامی علیه کردهای مستقر در سوریه انجام دهد، اقتصاد ترکیه را نابود خواهد کرد؛ «با خروج نظامیان آمریکایی از سوریه، باید منطقه امن 32 کیلومتری برای جلوگیری از درگیری میان کردها و ترکیه ایجاد شود و درصورتیکه ترکیه به کردهای سوریه حمله کند، این کشور را از نظر اقتصادی به زانو درخواهیم آورد. بههمینترتیب، نمیخواهیم کردها نیز اقدامی در تحریک ترکیه انجام دهند». ترامپ هیچ اشارهای به اینکه این منطقه امن دقیقا در کدام قسمتهای سوریه، از سوی کدام طرف و با چه ناظرانی ایجاد شود، نکرد؛ اما تهدید او به نابودی اقتصاد ترکیه، با واکنش آنکارا روبهرو شد. ابراهیم کالین، سخنگوی رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، در واکنش به این تهدید دونالد ترامپ نوشت این کشور انتظار دارد ایالت متحده به شراکت استراتژیک خود با ترکیه پایبند باشد. کالین در توییتر نوشت: «اشتباه مرگباری است که کردهای سوریه را با پکک در یک ردیف قرار دهیم. پکک در فهرست گروههای تروریستی آمریکاست و دهههاست در خاک ترکیه ناآرامی ایجاد میکند و خون مردم را میریزد». کالین خطاب به رئیسجمهور آمریکا نوشت: «تروریستها نمیتوانند متحد و شریک شما باشند. ترکیه انتظار دارد ایالات متحده به شراکت استراتژیک خود پایبند باشد و نمیخواهد این موضوع تحتالشعاع تبلیغات گروههای تروریستی قرار بگیرد». ترکیه مدتهاست یگانهای مدافع خلق (YPG) را شاخهای از پکک (حزب کارگران کردستان) و گروهی تروریستی میداند. رئیسجمهور آمریکا تأکید کرده: سیاست بلندمدت واشنگتن برای شکست داعش، در واقع به سود روسیه، ایران و سوریه بوده است؛ چراکه داعش بهطور طبیعی دشمن این کشورها بهشمار میآید و ما هم با شکستدادن داعش در سوریه و فراهمکردن فضا برای نفوذ ایران و روسیه در سوریه، بزرگترین خدمت را به این کشورها کردهایم. بااینحال، ترامپ مجددا از تصمیم جنجالی خود برای خروج نیروهای آمریکایی از سوریه دفاع کرد و گفت: هرگونه پایگاه و مقر احتمالی داعش را میتوان از «پایگاههایی که در کشورهای اطراف سوریه داریم، هدف قرار دهیم». تصمیم دونالد ترامپ در ماه دسامبر 2018 برای خروج فوری نیروهای آمریکایی از سوریه، با انتقاد شدید داخلی و متحدان آمریکا روبهرو شد. در پی این تصمیم، جیمز متیس، وزیر دفاع آمریکا، از سمت خود کنارهگیری کرد. عربستان، یکی از مهمترین متحدان ایالات متحده در خاورمیانه نیز بهتازگی با لحنی صریحتر از سیاست جدید ترامپ انتقاد کرد. شاهزاده ترکی فیصل، سیاستمدار و دیپلمات عربستانی، هشدار داد این اقدام ایالات متحده تأثیری منفی بر روند ایجاد ثبات در سوریه خواهد گذاشت؛ چراکه باعث تثبیت بیشتر موقعیت ایران، روسیه و حکومت بشار اسد خواهد شد. وزیر خارجه ایالات متحده نیز که در روزهای اخیر با رهبران عربستان و امارات دیدار کرده است، با اشاره به تهدید اخیر ترامپ و تنشهایی که در رابطه واشنگتن و آنکارا ایجاد شده، در تماس تلفنی با مولود چاووشاوغلو، وزیر خارجه ترکیه، ابراز امیدواری کرد توافقی برای حفاظت از نیروهای کُرد با ترکیه میان دو طرف حاصل شود. وزیر خارجه آمریکا در ابوظبی و پس از مذاکره با رهبران امارات متحده عربی گفت: «ایالات متحده حق مردم ترکیه و حق رئیسجمهور اردوغان را برای دفاع از کشورشان در برابر گروههای تروریستی به رسمیت میشناسد؛ اما آنکارا باید این نکته را در نظر داشته باشد؛ گروههایی که در تمام این مدت کنار ما علیه داعش و دیگر گروههای تروریستی جنگیدهاند، مستحق حمایت و محافظت هستند». تنش جدید میان ایالات متحده و ترکیه پس از آن رخ میدهد که در هفته گذشته نیز رجب طیب اردوغان درخواست آمریکا را برای تضمین امنیت نیروهای کُرد در سوریه، با لحنی تند رد کرده بود. جان بولتون، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، در آستانه ورود به ترکیه گفته بود آمریکا در صورتی نیروهایش را از سوریه خارج میکند که ترکیه موافقت کند از متحدان کُرد آمریکا در شمال سوریه حفاظت کند و تضمین دهد به نیروهای کُرد یگانهای مدافع خلق حمله نخواهد کرد. این اظهارات بولتون با خشم اردوغان روبهرو شد و رئیسجمهور ترکیه برنامه دیدار خود را با مشاور امنیت ملی ترامپ لغو کرد. بر اساس گزارش خبرگزاریها، پس از هشدار ترامپ درباره نابودی اقتصاد ترکیه، ارزش لیر ترکیه در مقابل دلار آمریکا کاهش یافت. توصیه چاووشاوغلو به ترامپ وزیر خارجه ترکیه نیز در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ و با تأکید بر اینکه آنکارا دشمن کردها نیست، گفت: کشوری که بیش از دیگر کشورها حامی مدافع کردها بوده، ترکیه است. مولود چاووشاوغلو، وزیر خارجه ترکیه، پس از دیدار با ژان آسلبورن، وزیر خارجه لوکزامبورگ، در کنفرانسی خبری گفت: «هنوز به دلیل تبلیغات افراد و گروههای حمایتشده از سوی فتحالله گولن، با برداشتهای مختلفی درباره ماهیت گروههایی مثل پکک و یگانهای مدافع خلق روبهرو هستیم. صحبت از استقلال سوریه میکنید؛ اما این گروه تروریستی (یگانهای مدافع خلق) ۳۳ درصد از خاکهای سوریه را اشغال کرده است. چرا این کشور اشغال شده است؟ برای تجزیه؛ اما چرا شما دراینباره اعتراض نمیکنید؟ به خاطر اینکه این مسئله به امنیت اروپا آسیب میرساند. امروز فرانسه، بلژیک و دیگر کشورهایی که با خطر تروریستی مواجه بودند، در مقابل تهدیدات تروریستی تدابیر وضعیت فوقالعاده اتخاذ کردند. کشورهای دیگر نیز ازجمله لوکزامبورگ از این اقدام حمایت کرده و سکوت کردند؛ اما زمانی که ترکیه برای مقابله با تهدیدات تروریستی تدابیری اتخاذ میکند، کشورهای دیگر دنبال درسدادن به ترکیه هستند. ملت ترکیه نمیتواند چنین مسئلهای را قبول کند؛ ما خواستار صداقت از طرف مقابل هستیم». چاووشاوغلو در بخشی دیگر از اظهارات خود، اینبار خطاب به رئیسجمهور آمریکا گفت: «ما مشکلاتی را که رئیسجمهور ترامپ با آن مواجه است، میدانیم. فشارهای زیادی از سوی برخی سازمانها و مؤسسات بر او برای جلوگیری از خروج آمریکا از سوریه وارد میشود؛ اما کاخ سفید باید به این نکته توجه کند که تهدید اقتصادی آنکارا هیچ دستاوردی برای ایالات متحده نخواهد داشت. متحدان از طریق توییتر و دیگر شبکههای اجتماعی مواضع خود را اعلام نمیکنند. ما پیش از این نیز اعلام کردهایم که از تهدید نمیترسیم؛ اما کشورهایی که از یگانهای مدافع خلق و دیگر گروههای تروریستی حمایت میکنند، بهتر است آنها را در کشورهای خود پناه بدهند، نه در مرز با ترکیه».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.