|

برگزيت و تعطيلي دولت آمريكا؛ 2 پروژه پوپوليستي در بن‌بست

در لندن، خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا در پارلمان اين کشور با مانع روبه‌رو شده و نمايندگان پارلمان بريتانيا هنوز راهي براي خروج از بن‌بست پيدا نکرده‌‌اند و زمزمه رفراندوم دوم و ماندن در اتحاديه اروپا هر روز جدي‌تر از قبل در ميان نمايندگان پارلمان بريتانيا مطرح مي‌شود. در آن‌سوي آتلانتيک و در واشنگتن هم تعطيلي دولت فدرال آمريكا رکورد تعطيلي دولت آمريكا را شکست. 23 روز است که تنش ميان حزب دموکرات و دونالد ترامپ بر سر بودجه ديوار مرزي ميان آمريكا و مکزيک باعث تعطيلي بخش‌هايي از دولت فدرال آمريكا شده و با توجه به سرسختي هر دو طرف بر سر مواضع خود، به نظر نمي‌رسد به زودي توافقي براي بازگشايي دولت فدرال حاصل شود.دو حکومت در دو سوي اقيانوس آتلانتيک از کار افتاده‌اند، دو پروژه پوپوليستي با بن‌بست روبه‌رو شده و دو دموکراسي قدرتمند با بحران دست‌وپنجه نرم مي‌کنند. کمتر تحليلگر آمريكايي و بريتانيايي انتظار داشت که دولت‌هاي هر دو کشور در آغاز سال 2019 با بحراني مشابه دست‌وپنجه نرم کنند. سه سال پيش پيروزي برگزيت در بريتانيا و دونالد ترامپ در ايالات متحده، آغاز روند تضعيف نهادهاي سياسي در اين دو کشور بود. سه سال بعد از اين رويدادها، دو کشوري که خاستگاه بسياري از نهادها و سازمان‌هاي بين‌المللي به شمار مي‌آيند، به‌شدت تحت‌تأثير جوي ايدئولوژيک عليه نهادگرايي و جهاني‌سازي قرار گرفته‌اند.شباهت‌هاي بريتانيا و ايالات متحده بسيار زياد است: هواداران خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا اين اشتياق خود را با جنگ آمريكا براي استقلال مقايسه مي‌کنند. دونالد ترامپ با شور و اشتياق فراوان از برگزيت حمايت مي‌کند و نايجل فاراژ، پدرخوانده ايده خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا، هم با انتقاد از بحراني که مهاجران خاورميانه و آفريقا براي کشورهاي اروپايي ايجاد کرده‌‌اند، از ايده ترامپ براي ساخت ديوار در مرز آمريكا و مکزيک حمايت کرده است. استفن بنن، استراتژيست ارشد سابق ترامپ که معمار سياست ضدمهاجرتي او به شمار مي‌آيد، شباهت‌هاي زيادي ميان وضعيت فعلي بريتانيا و ايالات متحده مي‌بيند. او که اکنون متحد نايجل فاراژ است، مي‌گويد: «زماني که شما سيستمي را به چالش مي‌کشيد، آن سيستم براي ادامه حيات خود مقاومت مي‌کند. عدم حصول توافق در مورد ساخت ديوار و نيز خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا درحال‌حاضر محتمل‌ترين گزينه است. تا چندي پيش اعلام وضعيت اضطراري ملي در آمريكا براي ساخت ديوار مرزي تنها يک گمانه‌زني بود که عملي‌شدن آن دور از ذهن مي‌نمود، اما اکنون و با توجه به مقاومت دموکرات‌هاي کنگره، ترامپ با وجود مخالفت رهبران جمهوري‌خواه و مشاوران خود، به طور جدي اين احتمال را در نظر دارد. در بريتانيا هم خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا بدترين سناريوي ممکن بود که هيچ‌کدام از موافقان و مخالفان دولت ترزا مي، ‌نخست‌وزير بريتانيا، خواستار عملي‌شدن آن نبودند، اما با بن‌بستي که در پارلمان بريتانيا ايجاد شده، تنها احتمال جدي، خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا در ماه مارس بدون هيچ توافقي با اين اتحاديه است».بروز اختلال در عملکرد دولت‌هاي بريتانيا و آمريكا تنها اين دو کشور را با چالش روبه‌رو نمي‌کند، بلکه بسياري از نهاد‌ها و ائتلاف‌هاي مهم بين‌المللي را دستخوش چنددستگي در رهبري خود مي‌کند. ناتو بيشترين تأثير منفي را از تحولات اخير در آمريكا و بريتانيا خواهد پذيرفت. لندن و واشنگتن نقش رهبري در ناتو دارند. اين دو کشور همچنين همکاري بسيار نزديکي در مبارزه با تروريسم، تبادل و اشتراک اسناد امنيتي، اعمال تحريم عليه کشورهاي مختلف و تعيين سياست در مناطق بحراني جهان، از جمله در سوريه دارند. تغيير اساسي در رويکرد‌هاي بين‌المللي بريتانيا و ايالات متحده قطعا اين همکاري‌ها را با چالش روبه‌رو خواهد کرد. از سوي ديگر کاهش تعهدات بين‌المللي اين دو کشور و نيز خروج آنها از توافق‌هاي تجاري چندجانبه اين فرصت را در اختيار چين قرار مي‌دهد تا حضور کم‌رنگ بريتانيا و ايالات متحده در عرصه تجارت بين‌المللي و اقتصاد جهاني را با نقش‌آفريني بيشتر جبران کند و اين به معني نفوذ جهاني فزاينده پکن خواهد بود. تنها چين نيست که از وضعيت موجود در ايالات متحده و بريتانيا سود مي‌برد. در چنين وضعيتي روسيه نيز مي‌تواند در غياب بريتانيا و آمريكا حضور و نفوذ خود در اروپا را افزايش دهد. روسيه درحال‌حاضر از حاميان اصلي جريان‌هاي ملي‌گرا در کشورهاي اروپايي به شمار مي‌آيد و اين جريان‌ها به‌شدت موجوديت اتحاديه اروپا را به چالش کشيده‌‌اند. به‌اين‌ترتيب با گسترش نفوذ مسکو در اروپا، حيات اتحاديه اروپا با تهديدي جدي روبه‌رو مي‌شود.دونالد ترامپ و هواداران برگزيت پايگاه اصلي رأي‌دهندگان خود را بر جريان‌هاي ملي‌گرا در بريتانيا و آمريكا قرار داد‌ند. اين جريان‌ها هيچ تعلق‌خاطري به جامعه‌اي همگن و برابر ندارند و از حقوق برتر گروهي از مردم بر گروه ديگر حمايت مي‌کنند. شعارها و سياست‌هاي ضدمهاجرتي از سوي رئيس‌جمهور ايالات متحده و سياست‌مداران هوادار برگزيت در بريتانيا نيز در همين راستا مطرح مي‌شود تا هژموني بي‌سابقه‌اي در جوامع هر دو کشور ايجاد کند.در بريتانيا، مخالفان پذيرش مهاجران، در سال‌هاي اخير و با گسترش موج ورود مهاجران از کشورهاي جنگ‌زده و بحراني خاورميانه و شمال آفريقا لحن خود را تندتر کرده‌‌اند. اين مخالفان در توجيه سياست‌ها و شعارهاي خود به افزايش حملات تروريستي در بريتانيا در دو دهه اخير که اغلب از سوي شبه‌نظاميان گروه‌هاي تروريستي صورت گرفته، اشاره مي‌کنند. آنها معتقدند که گشودن مرزها روي مهاجران و پناه‌جويان از سوريه، ليبي و ديگر کشورهاي جنگ‌زده و درگير بحران مي‌تواند شهروندان بريتانيا را با خطر افزايش حملات تروريستي روبه‌رو کند.در ايالات متحده، با وجود اينکه راست‌گرايان، پيش از اين در موضوعات اجتماعي، از جمله سقط جنين و ازدواج همجنس‌گرايان قدرت‌نمايي کرده و با قانوني‌شدن آنها در بسياري از ايالت‌ها مخالفت ورزيده بودند، اکنون مهاجرت و جهاني‌سازي را هدف حمله خود قرار داده‌‌اند و معتقدند که روند جهاني‌سازي و تن‌دادن به سازوکارهاي آن باعث بروز بحران مهاجران در ايالات متحده شده است و براي درامان‌ماندن از اين بحران بايد تعامل و حضور در نهادها و توافق‌هاي بين‌المللي را کاهش داد تا علاوه‌بر رفع معضل مهاجران، نيروي کار نيز رهسپار خارج از آمريكا نشود. منبع: نیویورک‌تایمز

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.