پوشش، معدل عرف جامعه
آذر منصوری
اصل ششم قانون اساسی تصریح میکند: «در جمهوری اسلامی ایران امور کشور باید به اتکاء آراء عمومی اداره شود، از راه انتخابات: انتخاب رئیسجمهور، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اعضای شوراها و نظایر اینها، یا از راه همهپرسی در مواردی که در اصول دیگر این قانون معین میگردد».
در اصل 59 هم آمده است: «در مسائل بسیار مهم اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ممکن است اعمال قوه مقننه از راه همهپرسی و مراجعه مستقیم به آراء مردم صورت گیرد. درخواست مراجعه به آراء عمومی باید به تصویب دوسوم مجموع نمایندگان مجلس برسد». موضوع برگزاری رفراندوم درباره مسائل مهم کشور با توجه به تصریح قانون اساسی، یکی از حقوق مهم ملت تلقی میشود که برگرفته از اصل مهم جمهوریت نظام است. حال اینکه سطح موضوعاتی که قابلیت همهپرسی داشته باشند چیست، به رویکرد غالب بر خانه ملت و البته مهمتر از آن اراده ساختار حاکم بر کشور برمیگردد و سازوکار دیگری برای آن تعریف نشده است. دکتر علی مطهری، نماینده خوب مردم تهران، اخیرا در اظهارنظری دلسوزانه برای حل موضوع مناقشهبرانگیز پوشش زنان پیشنهاد کردهاند که این موضوع به رفراندوم گذاشته شود و پیشبینی کردهاند که اگر چنانچه این همهپرسی برگزار شود، بهطورقطع آزادی حجاب زنان ایران رأی نمیآورد. پس از این اظهارنظر عدهای در مخالفت یا موافقت با پیشبینی ایشان به اظهارنظر پرداختند که مجموع اظهارنظرها به دو نتیجه که رأی میآورد یا نمیآورد ختم میشد. اما موضوع اصلی که قابلیت به همهپرسیگذاشتن پوشش زنان ایران بود، تقریبا بهجز چند اظهارنظر محدود که اعتنایی به آنها نشد، در حاشیه قرار گرفت؛ موضوعی که به باور من قبل از رأیآوردن یا رأینیاوردن چنین مسئلهای، باید به آن توجه شود، اصل موضوع طرح چنین حقی برای افراد در حد همهپرسی است! آقای مطهری به این موضوع توجه ندارند که حق انتخاب پوشش، ذیل حق انتخاب سبک زندگی همه افراد جامعه باید به رسمیت شناخته شود و اساسا چنین حقی را نمیتوانبه همهپرسی گذاشت. از سوی دیگر تجربه این ۴۰ سال ثابت کرده است بهرغم رویکرد سلبی که نسبت به پوشش زنان وجود داشته و دارد، آنچه مبنای انتخاب این پوشش بوده، ارزشها، هنجارها و عرف جامعه بوده که بهرغم وجود قانون، معدل پوشش زنان ایران را تعیین کرده است. کافی است به میزان و نوع پوشش زنان و تغییراتی که در این 40 سال اتفاق افتاده نگاه دقیق داشته باشیم. موضوع اصلی که باید اعتنای بیشتری به آن شود، بهرسمیتشناختن حق انتخاب سبک زندگی افراد است که در چهلمین سال پیروزی انقلاب اسلامی، خود به عامل چالش تبدیل شده و چنانچه این حق به رسمیت شناخته شود، به باور من بخش مهمی از این چالش حل خواهد شد. در این انتخاب فارغ از جنسیت و زنانه و مردانهکردن موضوع، این آحاد جامعه هستند که باید به آنها حق انتخاب پوشش نیز داده شود. تردید ندارم این پوشش معدلی از ارزشها، عرف و هنجارهای جامعه است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.