بررسي ادعاي اخير واعظي در گفتوگو با ابطحي گراميمقدم و حكيميپور
تماميتخواهي با چاشني بدعهدي
مهرشاد ايماني: محمود واعظي چندوقتي است عليه اصلاحطلبان سخن ميگويد و اين روند را متوقف نميكند. او روز گذشته در آخرين اظهارنظر خود گفت: «حزب اعتدال تنها حزبی بود که در سال 92، زمانی که همه میگفتند چرا حمایت میکنید، بیانیه داد، ایستاد و استانبهاستان سفر کرد تا پیروزي حاصل شد». چنين سخني اين موضوع را به مخاطب القا ميكند كه گويا عامل اصلي پيروزي حسن روحاني در انتخابات، فعاليتهاي حزب اعتدال و توسعه بوده است؛ البته بخشي از اين سخن را خود واعظي نيز تأييد ميكند، چنانكه چند روز پيش ادعا كرده بود پيروزي روحاني در انتخابات منحصرا به دليل حمايت اصلاحطلبان نبوده است. چنين ديدگاهي در عين حالی كه با انتقاد نيروهاي اصلاحطلب روبهرو شد، اما رئيسدفتر روحاني همچنان بر موضع پيشين خود اصرار دارد و با حالتي عجيب هر روز بر دامنه آن ميفزايد و شايد فراموش كرده است كه اگر «تَكرار»ها در كار نبود و اگر تمام شخصيتهاي جريان اصلاحات پشت دولت نميايستادند، بعيد بود بدنه اصلي اجتماعي با قاطعيت روحاني را انتخاب كنند. از سوي ديگر، سخنان اخير واعظي در تناقض با موضع مهرماه روحاني قرار دارد. روحاني در جلسه 11 مهر سال جاري در ديدار با جمعي از اصلاحطلبان گفت: «اصلاحطلبان نه متحد دولت، بلکه شریک دولت تلقی ميشوند. دولت برای رفع موانع، آمادگی همکاری با همه گروهها چه اصلاحطلب، چه اصولگرا و همه آحاد مردم و روشنفکران را دارد». استفاده از عنوان شريك حتي بالاتر از ائتلاف قرار دارد؛ اين در حالي است كه روز گذشته واعظي سخن عجيبي را مطرح كرد. او گفت: «برخی از واژه ائتلاف برداشتهای دیگری در سر دارند؛ ممکن است ائتلاف در ذهن برخی یک معنی داشته باشد و در اذهان برخی دیگر، معنای دیگری. در ذهن برخی این معنی را میدهد که هر فرد و گروهی که از کسی حمایت کرده، به معنی ائتلاف آن گروه با جریان پیروز بوده است؛ نه! ما میگوییم اینها همراهان بودند و با ما کار کردند. ائتلاف در ادبیات سیاسی به این معنی است که ما بنشینیم قول و قرار بگذاریم که دولت را چطور تشکیل بدهیم، چند نفر از این طرف و چند نفر از آن طرف در دولت باشند، چه مقدار سهم وزیر و چند سهم استاندار دارند؛ پس ما چنین ائتلافی با هیچ گروهی نداشتیم، نهتنها با اصلاحطلبان بلکه با اعتدال و توسعه نیز چنین ائتلافی نکردیم». اين گزاره نيز با واقعيت موجود در تضاد است و شايد قدري بياحترامي به شخصيتهاي برجستهاي باشد كه تمامعيار از رأيآوردن روحاني حمايت كردند. اساسا ائتلاف يك مفهوم عرفي و نه يك سند رسمي است و عجيب است درحاليكه عموم مردم متوجه اين موضوع شدهاند كه روحاني با نيروهاي اصلاحطلب ائتلاف كرد، واعظي اين موضوع بديهي را انكار ميكند. نكته ديگري كه بايد به آن اشاره كرد، بحث سهمخواهي در ساختار سياسي است. واعظي ميگويد حزب اعتدال كمترين سهم را در دولت داشته است و اين با اتفاقي كه در دولت رخ داد، تعارض دارد؛ به نحوي كه اعضاي اصلي حزب اعتدال و توسعه ازجمله محمدباقر نوبخت، محمدرضا نعمتزاده، اکبر ترکان و محمود واعظی، مسئوليتهايی كليدي در دولت روحاني داشتهاند. به هر رو، به نظر ميرسد جدايي دولت از اصلاحطلبان هدفي بلندمدتتر را دنبال ميكند و شخص رئيسجمهور نيز چندان با آن هدف نامعلوم مخالف نيست؛ زيرا اگر واعظي بهعنوان عضو حزب اعتدال و توسعه اين سخنان را اظهار ميكرد، بايد اين نكته را در گفتههاي خود تصريح ميكرد و در شرايطي كه سخنان خود را بهعنوان رئيسدفتر روحاني ابراز ميكند، دو حالت وجود دارد؛ يا با هماهنگي رئيسجمهور سخن گفته است كه در اين صورت ميتوان به این قائل بود كه روحاني نيز تمام رشتههاي پيوند خود با اصلاحطلبان را گسسته است يا آنكه واعظي تفكرات خود را بيان ميكند كه در اين حالت روحاني بايد موضع خود را روشن كند. مسئوليت بيتدبيريهاي دولت با اعتداليها محمدعلي ابطحي، از اعضاي اصلي مجمع روحانيون مبارز، معتقد است نتيجه مثبت سخنان واعظي منجر به برداشتن بار انتقادهاي مردمي از گردن اصلاحطلبان میشود. او باور دارد تا اينجاي كار مردم مدام اصلاحطلبان را مسئول بحرانهاي اخير ميدانستند؛ زيرا ميگفتند نيروهاي اصلاحات باعث رويكارآمدن دولت روحاني شدند، اما با پيشقدمشدن دولت در جداكردن خود از اصلاحطلبها، این پيام ضمني را به جامعه رساند كه اصلاحطلبان مسئول معضلات اين روزهاي ايران نيستند. ابطحي در گفتوگو با «شرق» گفت: «برخلاف انتقادهايي كه بهتازگی دوستان اصلاحطلب به سخنان آقاي واعظي داشتهاند، من باور دارم از سخنان او بايد استقبال كرد؛ زيرا به دليل حمايت اصلاحطلبان از آقاي روحاني، مردم به ما انتقاد ميكنند كه چرا از چنين دولتي حمايت كرديد. چه خوب است كه دولت، خود را از ما جدا ميكند تا از اين پس بار انتقادها بر دوش ما نباشد و دولت فعلي، نتيجه بيتدبيرهاي اعتداليها قلمداد شود. از ديد من، واقعا اتفاق خجستهاي است كه دولت با وضع بحراني فعلياش بگويد با اصلاحطلبان ائتلافي نداشته است و به همه دوستان اصلاحطلبم ميگويم از چنين موضوعي استقبال كنند. اميدوارم كساني كه تمام افتخار دولت آقاي روحاني را براي خود ميدانند، بتوانند از پس انتقادهاي مهمي كه به اين دولت ميشود، برآيند. موضوع ديگري كه بهتازگی آقاي واعظي مطرح كرده است، بحث نقش حزب اعتدال و توسعه در پيروزي آقاي روحاني بود. واقعا اگر مردم با اين حزب آشنايي دارند و افرادي هستند كه نيروهاي حزب اعتدال را بشناسند، بايد به آقاي واعظي و دوستانشان تبريك بگويم! و اگر كسي اين حزب را نميشناسد، اعضاي آن بايد توضيح بدهند چطور حزبی ناشناخته توانست رأي عموم مردم را براي يك نامزد انتخابات رياستجمهوري جذب كند؟ متأسفم كه آقاي رئيسجمهور در قبال سخنان رئيس دفترش سكوت كرده است. حقيقتا براي آقاي روحاني خوب نيست كه پيروزياش منتسب به يك حزب ناشناخته شود. برخي از نيروهاي سياسي تصور ميكنند كه با تشكيل يك گروه يا انتشار چند تویيت ميتوانند نام و عنواني براي خود به دست بياورند و به مردم چنين القا كنند كه در نظام جريانسازند. جالب است كه حتي اين نام و اعتبار را نيز ميخواهند در رقابت با اصلاحطلبان براي خود كسب كنند؛ يعني پايگاه اصلاحطلبي چنان بااهميت است كه حتي رويارويي با آن نيز باعث شهرت سياسي ميشود. آقاي روحاني بايد اطرافيانش را به درستي بشناسد و در ميان نيروهايش تغييراتي پديد آورد كه حاشيههاي بيمورد ايجاد نكنند. حزب اعتدال و توسعه نميتواند تكيهگاه محكمي براي روحاني باشد و فاصلهانداختن ميان دولت و اصلاحطلبان نتيجهاي جز بياعتمادي مردم به دولت را در پي نخواهد داشت». التماس براي رأي اسماعيل گراميمقدم، سخنگوي حزب اعتماد ملي، درباره اظهارات اخير واعظي به «شرق» گفت: «تفكرات امثال آقاي واعظي باعث انحراف روحاني شد. مصادرهكنندگان رأي ملت در طول اين سالها سعي كردند كه روحاني را برآمده از يك حزب نشان دهند. خود آقاي روحاني نيز بعد از انتخابات سال 96 به اصلاحطلبان پشت كرد. روحاني درعينحال كه با اصلاحطلبان ائتلاف كرد، به عهد خود پايبند نبود. من بهعنوان يكي از اعضاي شوراي سياستگذاري شاهد بودم كه محمد شريعتمداري بهعنوان نماينده روحاني در جلسه شورا حضور داشت و به اصلاحطلبان التماس ميكرد كه در جمعكردن رأي براي روحاني فعاليت كنند. بهتر است كه آقاي واعظي فداكاريهاي اصلاحطلبان را به ياد بياورد و اگر بنايش انكار نقش مهم اصلاحطلبان در پيروزي روحاني است، بايد در پيشگاه تاريخ پاسخگو باشد. برخي ميگويند كه سخنان واعظي را نبايد موضع روحاني دانست؛ من با اين موضوع مخالفم، زيرا روحاني نيز پس از انتخابات سال 96 با اصلاحطلبان بداخلاق بود. واعظي پاسخ بدهد كه چند درصد از رؤساي استانها از حزب اعتدال بودند؟ اساسا اين حزب در شهرستانها دفتر داشت؟ اگر او به آمار دفاتر سياسي احزاب رجوع كند، درمييابد كه اگر اصلاحطلبان حمايت نميكردند، روحاني رئيسجمهور نميشد. واعظي اخيرا گفته كه دولت از اصلاحطلبان تندرو فاصله گرفته است؛ باز هم به ايشان يادآوري ميكنم كه اتفاقا بدنه و سرمايه انساني اجتماعي به سخن همين اصلاحطلبان تندرو گوش ميدهند. اصلاحطلبان، از جمله شخصيتي مانند آقاي خاتمي اعتبار خود را پاي روحاني گذاشت و اين در حالي است كه امروز دولت روحاني اينطور غيرمنصفانه رفتار ميكند. حزب اعتدال در ميان مردم چه آبرويي دارد؟ اگر آبروي اصلاحات نبود آيا مردم به حسن روحاني رأي ميدادند؟ اظهارات رئيس دفتر روحاني نتيجهاي جز دلسردشدن مردم نخواهد داشت. واعظي صادقانه بايد از مردم عذرخواهي كند و از اين پس قدر مردم را بداند. ايكاش آقاي واعظي بدانند كه دولت روحاني تا ابد ماندگار نيست و روزي تمام ميشود و آنچه باقي ميماند آبروي سياسي است. برخي تمايل دارند دولت را محفلي اداره كنند، اما اين ديدگاه با شكست مواجه ميشود». گراميمقدم ادامه داد: «اصلاحطلبان مانع عضويت هيچ گروهي نميشوند و روش اصلاحطلبي اين است كه باعث وحدت و انسجام ملي شود. اصلاحطلبان اهل رودستزدن نيستند و من بهعنوان يك اصلاحطلب كه به مشي اصلاحطلبانه افتخار ميكنم و هيچوقت هم در پي ورود به اركان قدرت نيستم ميگويم كه دولت بايد به تعهدات خود پايبند باشد تا منافع مردم زائل نشود. اصلاحات به احزابي نياز دارد كه در عين تمايل خود به عضويت در مجمع عالي، به تعهدات خود پايبند باشند و هويت اصلاحطلب را مخدوش نكنند. اميدواريم با سرعتي كه در تشكيل پارلمان اصلاحات وجود دارد، تا دو ماه آينده به مرحله اجرا برسد و بتوانيم در انتخابات آينده از هويت اصلاحطلبي بيش از پيش دفاع كنيم». ضرورت توضيح رئيسجمهور احمد حكيميپور، دبیرکل حزب اراده ملت ایران، باور دارد كه در هر دولتي حلقهاي به دور رئيسجمهور شكل ميگيرند كه ميگويند ما بوديم و هيچكس نبود. او در اين زمينه به «شرق» گفت: «مشكل نظام سياسي ايران اين است كه در هر دوره رياستجمهوري يك حزب ادعاي مالكيت بر دولت ميكند و براي خود نامي برميگزيند و با آن نام مانور سياسي ميدهد. چنين رويكردي تنها مربوط به اين دوره نيست و در دولتهاي پيشين نيز مشاهده شده است. افرادي دور رئيسجمهور جمع ميشوند و او را نزديك به حزبشان معرفي ميكنند. چنين رويكردي باعث ميشود كه ارتباط دولت با مردم مخدوش شود. اكنون قرعه به نام حزب اعتدال و توسعه افتاده است و نيروهاي اين حزب مدام براي خود سهم تعيين ميكنند. اين حزب عموما متشكل از افرادي است كه در گذشته در مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت با آقاي روحاني فعاليت ميكردند. چه كسي پيش از دولت روحاني نامي از آنها شنيده است؟ در كدام اتفاق مهم اين كشور سهم داشتهاند؟ تمام اينها نشان ميدهد كه آقايان از جايگاه كمترشناختهشده خود آگاه نيستند و در چنين وضعيتي عجيب است كه ادعا ميكنند رأيآوردن آقاي روحاني بهواسطه حمايت اصلاحطلبان نبوده است. درست نيست كه عدهاي مدام بگويند ما بوديم و هيچكس نبود! اگر آقايان هاشمي و خاتمي از آقاي روحاني حمايت نميكردند، رأي مردم منسجم نميشد. اگر آقاي روحاني مواضع رئيس دفترش را قبول ندارد بايد به روشني با مردم سخن بگويد تا اين شائبه پيش نيايد كه او نيز باور دارد اصلاحطلبان در رأيآوردنش نقشي نداشتهاند». آنچه پس از بررسي سخنان اخير رئيس دفتر دولت ميتوان برداشت كرد اين است كه او با وارونه جلوهدادن حقيقت موجود، به مناقشه سياسي بپردازد. شاهد مثال اين مدعا اصرار يك مقام رسمي دولتي بر موضعي غيرحقيقي است و شايد شخص واعظي نيز بداند كه سخنانش با حقيقت موجود منطبق نيست، اما آن را تكرار ميكند تا شايد به هدفي بلندمدتتر دست يابد كه هنوز آن هدف ثانويه مشخص نيست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.