سهم ما فقط بستن بود؟
سيدجمال هاديانطبائيزواره*
در عجبم كه چرا در سده دانايي هنوز بايد براي اثبات برخي از بديهيات علمي چانه بزنيم. شايد سرعت بيحدوحصر اطلاعرساني از رهگذر توسعه فضاي مجازي به ما اجازه عميقشدن و به دقت انديشيدن نداده است؛ به همين دليل از برخي پيچيدگيها و ظرايف اين فضاي تودرتو غافليم و بر نظرات سنتي و گاه كاملا مقابلِ با يافتههاي علمي پافشاري ميكنيم. اينكه در قرن حاضر و دنياي دانايي ناگزير از پيوستن به شبكه جهاني اينترنت و بهرهبردن از فضاي مجازي هستيم، بر كسي پوشيده نيست و اينكه اين فضاي بيانتها علاوه بر همه مزايا و امكانات خويش ميتواند گاهي مايه تهديد و خطر هم باشد، بر همه روشن است؛ اما آيا منطقي است كه « يك خير كثير را به دليل يك شر قليل كلا تعطيل كنيم» يا بايد با هوشمندي راه چاره عالمانهاي بينديشيم. امروز اگر با وجود همه بهرههايي كه از فضاي مجازي ميبريم، گاهي هم در برابر آن آسيبپذيريم. مشكل از فضاي مجازي نيست بلكه بايد خودمان را مؤاخذه كنيم كه: اولا تاكنون اهتمام جدي براي توليد محتواي مناسب با فرهنگ و سبك زندگيمان توليد نكردهايم. ثانيا بهجاي عقلاييانديشيدن و ترسيم راهكار علمي براي مواجهه با اين فضا به زور و سلب و بستن رويآوردهايم. قدماي ما نصیحتمان كردهاند «گرهي كه با دست باز ميشود، با دندان باز نکنيم» و بارها ما را از گفتن آنچه به آن يقين نداريم، بازداشتهاند اما با اينهمه كجاست گوش شنوا؟ تا خبري دروغ در بولتني يا كانالي ميآيد، سريع باور ميكنيم و آماده حمله ميشويم كه بايد بست! بايد فيلتر كرد! آيا قدمي براي تفكر و گفتوگوي علمي درباره فضاي مجازي برداشتهايم؟ آيا تاكنون سراغي از جوانان بااستعدادی كه در گوشهوكنار كشور با كمترين حمايت توليد محتوا ميكنند، گرفتهايم؟ آيا تاكنون با خود انديشيدهايم كه بستن، محدود و مسدودكردن شبكهها و پيامرسانهاي پرمخاطب بدون درنظرگرفتن ملاحظات آن چه عواقبي دارد؟ آيا فكر كردهايم كه با این رفتار موجب رواج نرمافزارهاي ويژه دورزدن درهاي بسته شدهايم و كودكان و نوجوانان را در اين فضا رها كردهايم؟
بهتر نبود الان كه زيرساختهاي توسعه فضاي مجازي و فناوري اطلاعات همگام با ديگر نقاط جهان فراهم آمده و با افتخار در همه جاي سرزمين ايران در دسترس است، به سخن كارشناسان گوش دهيم و به يافتههاي آنها درباره پالايش هوشمند، استفاده از نرمافزارهاي نظارت بر فضاي مجازي و شيوههاي فرهنگسازي و سواد رسانهاي و توليد محتوا گوش دهيم. اينكه عدهاي بدون بررسي كارشناسي از راه دور تصميم بگيرند چه چيزي را براي مردم مسدود و چه چيزي را آزاد بگذارند، با هيچ منطقي جور درنميآيد. بايد راههاي جديد علمي را گشود و آزمود. جامعه جوان ما تشنه استفاده از محتواهاي جذاب اعم از علمي، كاربردي، هنري و سرگرمي است و بستن و محدودكردن را نميپذيرد اما با حرف عالمانه و محققانه و مدبرانه همراه و همزاد است. پس بهجاي پافشاري بر روشهاي ناكارآمد به نظرات كارشناسي احترام بگذاريم و با نظر اكثريت مردم همراه شويم. *کارشناس ارشد ارتباطات
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.