|

قاچاق و کولبری و عدم توزیع عادلانه امکانات

چالاک کُرده

نابرابری وضعیتی است چندبعدی که محصول عدم دسترسی عادلانه گروه‌های اجتماعی به منابع مختلف اجتماعی، اقتصادی، آموزشی، بهداشتی و فرهنگی است. در کشورهای جهان سوم با نگاهی گذرا بر چگونگی توزیع جغرافیایی امکانات، به روشنی می‌تواند دوگانه‌ مرکزهای برخوردار (نه توسعه‌یافته) و پیرامون‌های نابرخوردار را تشخیص داد. در کشور ما هم دسترسی نابرابر به منابع و امکانات به آسانی قابل لمس است. با توجه به حجم کارخانه‌ها، کارگاه‌ها، بیمارستان‌ها، مراکز رفاهی و... در شهرهای مرکز و مقایسه آنان با شهرهای پیرامون می‌توان این نابرابری را مشاهده کرد. نابرابری در جامعه مسئله‌ای است که می‌تواند بنابر شاخص‌هایی مانند: میزان توانایی استفاده از دانش و فناوری، سطح تخصص و توانایی افراد ایجاد شود نه از طریق برنامه‌ریزی نادرست در امکان برخورداری از منابع، اما نابرابری اجتماعی در ایران به گونه‌ای است که شهرهای پیرامون از شرایط مساوی و برابر با شهرهای مرکز جهت دستیابی به منابع برخوردار نیستند. در چنین شرایطی عوامل اکتسابی و تلاش‌های فردی برای رسیدن به تحرک اجتماعی کمک چندانی نخواهد کرد، چراکه افراد در شهرهای پیرامون صرفا به دلیل اینکه در یک موقعیت جغرافیایی خاص متولد شده‌اند، از دسترسی به منابع و امکانات عاجزند. شرایط موجود بیانگر نوعی طرد اجتماعی شهرهای پیرامون است، طرد اجتماعی به این معنا که افراد و گروه‌ها از داشتن فرصت‌هایی که پیش‌روی اکثریت جمعیت است، محروم هستند، توزیع ناعادلانه امکانات تولید و منابع ایجاد اشتغال، خواسته یا ناخواسته می‌تواند نوعی طرد اجتماعی باشد. طرد در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، زمینه داشتن فرصت‌های برابر را ناممکن می‌کند. همین توزیع ناعادلانه امکانات تولید و منابع رشد زمینه تبدیل‌شدن طرد اقتصادی و اجتماعی به بی‌نتیجه‌بودن الزامات توسعه پایدار در سطح ملی را ایجاد می‌کند. بنابر مواردی که به صورت خلاصه ذکر شد، باید مسئله فقر در شهرهای پیرامونی را نتیجه فرایندی از سیاست‌گذاری دانست و همین مسئله است که فقر را به مواردی فرافردی بدل کرده، چراکه فرد برای رهایی از فقر باید به شرایط مناسب دسترسی داشته باشد و شرایط مناسب از طریق توزیع منابع و امکانات قابل دسترسی است. در چنین شرایطی افراد برای رهایی از فقر، اقداماتی را انجام خواهند داد و دور از انتظار نیست که شهروندان شهرهای پیرامونی نمی‌توانند از ابزارها و روش‌های مشروع به سطوح استاندارد منزلت و معرفت اقتصادی که در سطح کلان ترویج می‌شود دست ‌یابند و در این شرایط مجراهای مشروع ایجاد تغییر، جای خود را به مجراهای غیرمشروع و غیرقانونی می‌دهند، پدیده قاچاق و کولبری ازجمله مجراهای غیرقانونی است که به دلیل عدم توزیع عادلانه منابع و امکانات در سطح ملی از سوی شهروندان پیرامون‌نشین مورد استفاده قرار می‌گیرد. برخوردارنبودن از امکانات تولید و عدم دستیابی شغل مناسب با وجود داشتن مهارت و دانش فردی از سوی ساکنان شهرهای پیرامون از آسیب‌های عمده این شهرهاست. با تمرکز بر شهرهای مرزی باید اذعان كرد فقدان منابع تولید و زمینه‌های شغلی، شهروندان را ترغیب کرده‌ که به قاچاق و کولبری متوسل شوند، در چنین شرایطی مناسب‌ترین راه‌حل ایجاد اشتغال و توزیع منابع و امکانات در شهرهای پیرامونی است تا مجاری‌ غیرقانونی و غیرمشروع کسب درآمد بدون تبعات و هزینه‌های اجتماعی و اقتصادی بسته شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.