هیئتهای عراقی در ماههای اخیر به اسرائیل رفتند
رابطه با تلآویو روی میز
اتحادیه عرب یکی از نهادهایی است که رسما اسرائیل را تحریم کرده است و رابطه کشورهای عضو این اتحادیه با اسرائیل تا همین چند سال پیش اگر نگوییم صفر، بسیار ناچیز بود؛ بااینحال، در ماههای اخیر مقامهای اسرائیلی ازجمله بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از نزدیکی کشورهای عربی به تلآویو خبر دادهاند. در کنار خبر روابط و مذاکرات پنهانی کشورهایی مانند عربستان سعودی و امارات متحده عربی با اسرائیل، حالا گزارشهای رسانههای اسرائیلی از سفر سه هیئت عراقی به اسرائیل حکایت دارد؛ خبری که ابتدا روز یکشنبه یکی از شبکههای تلویزیونی اسرائیل آن را اعلام و سپس وزارت خارجه اسرائیل در بیانیهای آن را تأیید کرد. بنا بر اعلام وزارت خارجه اسرائیل، سه هیئت عراقی در سال ۲۰۱۸ به این کشور سفر کرده و ازجمله با مسئولان اسرائیل دیدار کردهاند. یک سخنگوی وزارت خارجه اسرائیل روز گذشته گفت: «ما این رخداد را گامی مثبت میدانیم و گواهی بر اینکه میتوانیم و باید با همسایگانمان در منطقه و بهویژه با عراق مناسباتی خوب برقرار کنیم». بهاینترتیب او گزارشهای رسانهای درباره سفر هیئتهای عراقی به اسرائیل را تأیید کرد. سخنگوی وزارت خارجه اسرائیل درباره موضوعات گفتوگوشده از سوی دو طرف توضیحی نداد. یک شبکه تلویزیونی اسرائیلی یک روز پیشتر گزارش داده بود سه هیئت عراقی در ماههای گذشته مخفیانه به اسرائیل سفر کرده و با مقامات رسمی و همچنین دانشگاهیان این رژیم دیدار کردهاند. این هیئت رویهمرفته شامل 15 مقام عراقی بوده است که در کنار دیدارهای خود از یادمان «یِد وشِم» در اورشلیم که برای زندهنگهداشتن یاد قربانیان هولوکاست بنا شده، دیدن کردهاند. به گزارش این شبکه تلویزیونی، این سفر «ماهیتی فرهنگی- اجتماعی» داشته و از همین رو، هیئتهای عراقی با مقامهای سازمانهایی نیز دیدار کردند که در زمینه میراث یهودیان عراقی فعالیت میکنند. هدف این سفر، زمینهسازی برای روابط آتی دو طرف بوده و آنطور که در گزارش آمده است، هیئتهای عراقی بهعنوان نوعی «سفرای آینده» اسرائیل به عراق بازگشتهاند. در این گزارش، هویت اعضای هیئتهای عراقی مشخص نشده و از اینکه این افراد با کدام مقامات اسرائیلی دیدار کردهاند نیز حرفی به میان نیامده؛ بااینحال، گفته شده آخرین سفر این هیئت به اسرائیل ماه گذشته میلادی بوده است. این سفر در حالی صورت گرفته که عراق از تاریخ مدرن خود با اسرائیل رابطهای دوستانه نداشته و نیروهای این کشور نیز در سال 1967 و 1973 در جنگ علیه اسرائیل شرکت کردهاند. در سال 1981 نیز نیروی هوایی اسرائیل رآکتور هستهای عراق را که در دوره ریاستجمهوری صدامحسین تأسیس شده بود، تخریب کرد. حدود یک دهه بعد و در زمان جنگ اول خلیجفارس هم صدامحسین دهها موشک به سوی اسرائیل پرتاب کرد. در پی حمله آمریکا به عراق و سرنگونی صدامحسین، روابط این کشور با اسرائیل تغییری نکرد و حتی همین حالا هم سفر شهروندان عراقی به اسرائیل ممنوع است. اقلیم کردستان عراق روابط بهتری با اسرائیل دارد و در سالهای گذشته نفت این اقلیم را از طرقی به اسرائیل صادر کرده است؛ بااینحال یک تلویزیون اسرائیلی اعلام کرده این هیئتها از این اقلیم نبودهاند و مشخصا از بغداد به اسرائیل سفر کردهاند و مقامات سنی و شیعه و از چهرههای بانفوذ عراقی بودهاند. بر اساس گزارشها، خبر ملاقات هیئتهای عراقی از اسرائیل، ازجمله به دلیل روابط نزدیک عراق با ایران، پنهان نگه داشته شده و دیدارها نیز غیررسمی توصیف شده بودند. این در حالی است که روز دوشنبه رئیسدفتر نوری المالکی، نخستوزیر سابق و معاون رئیسجمهوری سابق عراق، گفت ادعای رژیم اسرائیل مبنی به سفر چند هیئت عراقی دروغی بیش نیست و تنها با هدف کشاندن دیگر کشورها به عادیسازی روابط با اسرائیل صورت میگیرد. تغییر روابط بنیامین نتانیاهو بارها گفته کشورهای سنی عربی به سوی دوستی با اسرائیل پیش میروند. به نظر میرسد دشمنی مشترک این کشورها و اسرائیل با ایران، انگیزه این نزدیکی بوده است و در این میان فلسطینیهایی که سالهاست اسرائیل سرزمینهایشان را اشغال کرده است، باید قید حمایت نیمبند کشورهای عربی را هم بزنند. چندین اتفاق در سال 2018 از گرمشدن رابطه اسرائیل و چند کشور عربی حکایت داشت؛ در اواخر ماه اکتبر، بنیامین نتانیاهو در سفری غیرمنتظره پس از سالها به عمان سفر و در دیدار با سلطان قابوس، پادشاه این کشور، درباره راههای پیشرفت مذاکرات صلح خاورمیانه گفتوگو کرد. این سفر که بعد از مذاکراتی طولانی صورت گرفته بود، تا بعد از بازگشت نتانیاهو و همسرش به اسرائیل مخفی نگه داشته شد. چند روز بعد، وزیر فرهنگ و ورزش اسرائیل به امارات متحده عربی سفر کرد و از مسجد شیخ زائد دیدن کرد و وزیر ارتباطات اسرائیل نیز در دوبی حضور پیدا کرد. یکی دیگر از نشانههای نمادین اما مهم، اظهارات نتانیاهو درباره جمال خاشقجی، روزنامهنگار منتقد عربستانی، بود که در کنسولگری عربستان در استانبول کشته شد. نتانیاهو گرچه قتل این روزنامهنگار را «وحشتناک» خواند، ولی همزمان ثبات عربستان سعودی را برای امنیت منطقهای و جهانی ضروری دانست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.