|

سازمان‌هاي موازي‌کار از رديف بودجه حذف شوند

کسري بودجه از چالش‌هاي اقتصادي کشور است و اين مسئله با توجه به کمبود منابع و تحريم‌ها امسال مورد توجه بيشتري قرار گرفته است. کارشناسان کاهش هزينه‌هاي جاري، حذف نهادهاي بودجه‌خوار و ايجاد شفافيت را بخشي از از راه‌هاي اين کار مي‌دانند. وحيد شقاقي، کارشناس اقتصادي با تأكيد بر حذف بودجه برخي از نهادها مي‌گويد: برخي از دستگاه‌ها هستند که کارهاي موازي انجام مي‌دهند و بعضا گزارشي از عملکرد خودشان ارائه نمي‌کنند و اين به آن معناست كه عملا کار خاصي انجام نمي‌دهند. او با بيان اينکه متأسفانه نظام بودجه‌ريزي کشور ما هميشه يک نظام بودجه‌ريزي چانه‌زني و افزايشي بوده است، مي‌گويد: سال‌هاست که شعار بودجه‌ريزي عملياتي يا بودجه‌ريزي برمبناي صفر را داده‌ايم اما به آن عمل نشده است. اين کارشناس اقتصادي با اشاره به تشريح بودجه‌نويسي بر مبناي صفر و عملياتي مي‌گويد: بودجه‌ريزي برمبناي صفر اين‌گونه است که هر سال از صفر شروع کنيم و بگوييم که براي چه کاري چه ميزان بودجه لازم است و از صفر براي آن برنامه‌ريزي کنيم. او افزود: بودجه‌ريزي عملياتي برگشت به مبناي صفر نيست اما از دستگاه‌ها مطالبه اهداف، وظايف، مأموريت‌ها، برنامه‌ها و پروژه‌ها را مي‌کند. برای مثال اينکه وزارت امور خارجه برنامه‌هايش چيست، برآورد هزينه‌هاي خودش را ارائه کند و درباره برنامه‌ها و ضرورت و اولويت آنها صحبت شود و درباره اين موارد در سازمان برنامه‌و‌بودجه نیز صحبت شود و در صورت اقناع، هزينه اجراي آن برنامه را دريافت خواهد کرد و بر اين اساس بودجه وزارت امور خارجه مي‌شود جزء بودجه پروژه‌ها و برنامه‌هايي که سازمان برنامه‌و‌بودجه آنها را پذيرفته است. به اين روش، «بودجه‌ريزي عملياتي» گفته مي‌شود. شقاقي با اشاره به اينکه اين نوع نظام بودجه‌ريزي در کشور ما اتفاق نيفتاده است، مي‌گويد: هميشه نظام بودجه‌ريزي ما براساس چانه‌زني و افزايشي بوده است و همواره شاهد آن هستيم که بسياري از دستگاه‌ها به دنبال چانه‌زني هستند و هميشه اين چانه‌زني براي بالابردن ميزان سهم از بودجه است؛ بنابراین هرساله آذرماه تلاطمي در دستگاه‌ها براي افزايش سهم در بودجه ايجاد مي‌شود. عضو هيئت‌علمي دانشگاه خوارزمي با بيان اينکه اين نوع نظام بودجه‌ريزي چانه‌زني و افزايشي، چهار عدم‌شفافيت را به همراه خواهد داشت، مي‌گويد: بايد بازخورد عملکرد دستگاه‌هايي که بودجه مي‌گيرند، مشخص شود. او با تأكيد برلزوم بودجه‌نويسي عملياتي مي‌گويد: بايد مشخص شود که هر وزارتخانه‌اي براي انجام برنامه‌هاي خود چه ميزان هزينه مي‌خواهد. اين کارشناس اقتصادي افزود: بايد براي مردم شفاف باشد که هزينه مالياتي که پرداخت مي‌کنند و همچنين پول نفت صرف چه چيزهايي مي‌شود و چه منافعي برايشان داشته و بازخورد آن براي مردم مشخص شود. اين عضو هيئت‌علمي دانشگاه خوارزمي در ادامه به موازي‌کاري برخي از دستگاه‌ها اشاره کرده و مي‌گويد: ما دستگاه‌هاي موازي زيادي در کشور داريم که براي اين فعاليت‌هاي موازي، بودجه دريافت مي‌کنند. دستگاه‌هاي بسيار زيادي داريم که کارآمدي خاصي نداشته‌‌اند و بسياري از اين دستگاه‌ها هستند که بودجه مي‌گيرند اما پاسخ‌گو هم نيستند و همه اينها به عدم‌شفافيت و بزرگ‌ترشدن دولت منجر مي‌شود. شقاقي در ادامه با بيان اينکه بيشترشدن بودجه شرکت‌هاي دولتي يعني افزايش اندازه دولت و افزايش عدم‌شفافيت‌ها و ما با اين وضعيت نظام بودجه‌ريزي نمي‌توانيم دولت توسعه‌اي ايجاد کنيم، مي‌گويد: بودجه‌هاي ما صرف هزينه‌هاي جاري مي‌شود و دولت شبيه يک صندوق دريافت و پرداخت شده است و هيچ بودجه‌اي براي فعاليت‌هاي توسعه‌اي ندارد؛ چراکه همه درآمدها صرف هزينه‌هاي جاري مي‌شود.او در بخش ديگري از سخنان خود با بيان اينکه در بودجه 98 دولت به حذف هزينه‌هاي برخي از دستگاه‌ها پرداخته شده است، مي‌گويد: سال آينده با کسري بودجه مواجه خواهيم شد. اين کارشناس اقتصادي مي‌گويد: واقعيت اين است که ما به شرايط تحريم برخورد کرده‌ايم و فروش نفتمان کم شده و از‌همين‌رو فشار روي منابع درآمدي بيشتر شده است؛ ‌بنابراين دولت ناگزير شده بخشي از سرفصل‌هاي بودجه را حذف کند.اين کارشناس اقتصادي با اشاره به فشار برخي از نهادها به دولت درباره بودجه‌ريزي مي‌گويد: برخي از نهادها هستند که براي اينکه سهم بيشتري از بودجه بگيرند، به دولت فشار مي‌آورند و از سوي ديگر حاضر به شفاف‌سازي هم نيستند كه بايد در اين زمينه تصميم مناسبی گرفته شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.