|

عربستان برای ۵ سعودي در پرونده خاشقجي تقاضای اعدام کرد

دادگاه فرمايشي «عوامل خودسر»

تمامي شواهد و قرائن دال بر آن است که متهم ردیف اول پرونده قتل جمال خاشقجي، روزنامه‌نگار منتقد سعودي کسی نيست جز محمد بن‌سلمان، رهبر دوفاكتوي عربستان؛ اما در اقدام نمايشي و در راستاي تطهير چهره مخدوش رياض در مسائل حقوق‌بشري روز پنجشنبه پس از گذشت سه ماه، نخستين دادگاه براي مجازات عاملان اين جنايت برگزار شد. به گزارش خبرگزاری رسمی عربستان (واس)، سعود المعجب، دادستان کل عربستان در همان لحظات نخستين جلسه دادگاه در برابر 11 متهم به قتل خاشقجی و وکلای آنها، آنان را «عوامل خودسري» ناميد كه برای بازگرداندن خاشقجی به ترکیه فرستاده شده بودند و خواستار مجازات متهمان و اعدام پنج نفر از عاملان اين قتل شد. رسانه‌های دولتی عربستان اطلاعات زیادی درباره دادگاه متهمان قتل جمال خاشقجی منتشر نکرده‌اند اما طبق گزارش‌ها، وکلای مدافع اين 11 متهم از دادگاه درخواست کرده‌اند نسخه‌ای از کیفرخواست در اختیار آنها قرار بگیرد و به آنها فرصت داده شود تا آن را مطالعه کنند. خبرگزاری دولتی عربستان همچنین بیانیه‌ای از سوی دادستان کل این کشور منتشر کرد که در آن آمده است ترکیه به درخواست ریاض برای فرستادن شواهد و اسناد جنایی پاسخی نداده است. اين در حالي است كه ترکیه از عربستان خواسته بود تا ۱۸ نفر از مظنونان -از جمله ۱۵ مأمور که به گفته آنكارا به استانبول سفر کرده بودند- به ترکیه استرداد شوند. آنکارا می‌گوید این افراد باید در ترکیه محاکمه شوند اما عربستان چنين باوري ندارد؛ هنوز هم روشن نیست که از این 15 نفر، كدام‌يك در جلسه روز پنجشنبه در جایگاه متهم قرار گرفته‌اند. دادستانی کل عربستان سعودی در ریاض در ماه نوامبر علیه ۱۱ شهروند این کشور اعلام جرم کرد. در آن زمان اعلام شد که احمد العسیری، معاون پیشین وزارت اطلاعات گرداننده این عملیات بوده است. همچنین گفته شد سعود القحطانی، از معتمدان محمد بن‌سلمان و مقام‌های ارشد عربستان از سازمان‌دهندگان این قتل بوده است. اما طبق اطلاعات موجود، او جزء محاکمه‌شوندگان این دادگاه نیست.‌جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار شناخته‌شده عربستانی بود که در روزنامه آمريكايي واشنگتن‌پست، مقالاتی در انتقاد از محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان منتشر کرده بود. او دوم اکتبر سال گذشته میلادی در سناريويي مرموز كه تاكنون جزئيات آن مشخص نشده، به قتل رسید. مقام‌های عربستان پس از افزايش فشارهاي بين‌المللي در نهايت به كشته‌شدن ستون‌نويس واشنگتن‌پست در كنسولگري عربستان در استانبول اعتراف كردند و گفتند، بر اساس تحقیقات آنها قتل توسط تزریق ماده‌اي کشنده انجام شده است. بنا بر گزارش‌ها، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) به این نتیجه رسیده بوده که محمد بن‌سلمان دستور قتل جمال خاشقجی را داده بود. اما دادستانی عربستان می‌گوید دستور كشتن اين روزنامه‌نگار از سوی «یکی از افسران اطلاعاتی» و نه محمد بن‌سلمان صادر شده است. وليعهد سعودي نيز هرگونه دست‌داشتن در این قتل را رد كرده و مي‌گويد این «جنایت هولناک به هیچ وجه قابل توجیه نیست». اما رسانه‌های ترکیه تصاویری منتشر کرده‌اند که در آنها افراد نزدیک به ولیعهد عربستان پیش از قتل خاشقجی در نزدیکی کنسولگری عربستان دیده می‌شوند. مقام قضائي سعودی اين تصاوير را نيز اين‌گونه توجيه مي‌كند كه شخصی که خاشقجی را به قتل رسانده، مأموریت داشته که با این روزنامه‌نگار صحبت کند تا او قانع شود به کشورش بازگردد. حال بر اساس روایت رسمي مقام قضائي سعودي، بدن جمال خاشقجی درون ساختمان کنسولگری قطعه‌قطعه شده و بعد خارج از کنسولگری به یک «همدست محلی» تحویل داده شده؛ هرچند هنوز بقایای جنازه اين منتقد سعودي کشف نشده است. برگزاري اين دادگاه تا حدی نمايشي بود كه كميته حقوق‌بشر سازمان ملل متحد بلافاصله با انتشار بيانيه‌اي اعلام كرد كه هيچ نشانه‌اي مبتني بر عادلانه‌بودن اين دادگاه وجود ندارد و برگزاري چنين دادگاهي صرفا «كافي نيست». راوینا شامداسانی، سخنگوي اين كميته از دادستاني عربستان خواست تا شواهد دال بر متهم‌بودن پنج نفري را كه به اعدام محكوم شده‌اند به آنان تحويل دهد و بار ديگر تأكيد كرد كه گزارشي مستقل بر اساس تحقيقات بين‌المللي مي‌تواند حقايق را مشخص كند. تركيه نيز كه از همان ابتدا انگشت اتهام را به سمت بن‌سلمان گرفته بود، هرچند برگزاري اين دادگاه را «نشانه‌ای ‌مثبت» دانست اما بار ديگر تأكيد كرد اعتراف مقام قضائي مبني بر مثله‌شدن بدن خاشقجي ثابت مي‌كند اين قتل با برنامه‌ريزي انجام شده است، چون براي پياده‌كردن چنين سناريويي بايد تجهيزات لازم به استانبول منتقل مي‌شد. مولودچاووش اوغلو، وزير خارجه تركيه مي‌گويد بايد مشخص شود كه دستور اين قتل را چه كسي صادر كرده؛ پرونده به اين صورت مختومه نمي‌شود، ما موضوع را پيگيري و نتايج را به جهان اعلام مي‌كنيم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.