پیشگیری از کوچکشدن سفره مردم
مهدی تقوی . اقتصاددان
در سال 98 با توجه به احتمال افزایش فشار ترامپ بر ایران و پایان معافیت واردکنندگان نفت، اهمیت سیاستگذاری درست برای جلوگیری از نوسانات ارزی دوچندان است. مشخص نیست اتحادیه اروپا برای سیستم جایگزین سويیفت، به چه نتیجهای برسد و شرایط چین و روسیه با توجه به فشار آمریکا برای همکارینكردن با ایران، نامشخص و غیرقابلاتکاست. این کشورها بهتدریج بیشتر تحت تأثیر تحریم قرار میگیرند و محتمل است كه موانع جدیتری برای اقتصاد ایران ایجاد شود. دولت حتما و با تجربهگرفتن از شرایط امسال در تخصیص ارز، باید بتواند مواد اولیه موردنیاز تولید را با وجود تحریم بانکی و دشواری نقل و انتقال مالی، تأمین کند تا تأثیر تحریمها بر اقتصاد داخلی کاهش یابد. درپیشگرفتن سیاستهای ضدتورمی برای کاهشنیافتن بیشازپیش قدرت خرید مردم، کاهش مدیریت واردات کالاهای لوکس و تخصیص کاملا هوشمند درآمدهای نفتی در سایه انضباط مالی و بستن واقعی مجراهای فساد، تنها راه باقیمانده در این شرایط است. وضعیت اقتصادی دو بعد داخلی و خارجی دارد. من حتما معتقد به اثرگذاری غیرواقعی مسائل خارجی نیستم و بهطور طبیعی، اقدامات اصلاحی واقعی در اقتصاد ایران، فضا را از امروز بهتر خواهد کرد اما مسائل خارجی نباید از ذهن تصمیمسازان دور بماند. با توجه به وضعیت صادرات نفت، میعانات و محصولات پتروشیمی، کاهش درآمدهای ارزی اجتنابناپذیر است و در این شرایط، اهمیت مدیریت تقاضای ارز و شناسایی تقاضاهای کاذب، امری حیاتی است. اگر بانک مرکزی و دولت، تخصیص ارز را مدیریت کنند، حتی اگر بخشی از صارات نفت کاهش یابد، باز هم قیمت ارز میتواند در محدوده امروز و حتی به میزانی کمتر از آن باقی بماند. دولت بارها اعلام کرده بخش اصلی واردات کالاهای اساسی با ارز چهارهزارو 200 تومانی انجام میشود؛ بنابراین بازار این کالاها نباید نوسان قیمتی داشته باشد و این مسئله، نظارت بر بازارها را مهمتر خواهد کرد. ارز تولید براساس اعتبارات اسنادی تأمین میشود به همین دلیل اداره بازرسی و نظارت بانک مرکزی و سایر نهادهای ذیربط باید بر قیمت نهایی کالاهایی که با این ارزها تولید شدهاند، نظارت داشته باشد. به نظر میرسد با توجه به وجود سامانه دریافت ارز، واردکنندگان کالا یا مواد اولیه که ارز چهارهزارو 200 تومانی دریافت کرده اما به اشکال مختلف، مرتکب تخلف یا فساد شدهاند، حتما قابل شناسایی هستند.
البته وجود واسطههای متعدد در چرخه توزیع، نظارت را دچار دشواریهایی میکند اما ایران در این زمینه، تجربه کافی را در دستگاههای مرتبط دارد؛ اگر اراده جدی برای این نظارت وجود داشته باشد. دولت حتما در این شرایط دشوار بايد از کمک اصناف و اتحادیهها بهره بگیرد؛ چراکه آنان بازار و ذینفعان حوزه تخصصی خود را بهدرستی میشناسند. باید دانست دود آسیب به سبد معیشتی مصرفکنندگان و سفره مردم در این شرایط، به چشم همه میرود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.