|

تحصن یک‌نفره

مهرشاد ايماني: جلسه علنی روز گذشته مجلس با حواشی جالبی همراه بود و مهم‌ترین حاشیه آن تحصن یک‌نفره فردین فرمند، نماینده میانه، در مقابل جایگاه هیئت‌رئیسه بود. گویا اعتراض این نماینده به نحوه تعیین بودجه سال آینده و برگزاری یک جلسه غیرعلنی برای بررسی مصداقی لایحه بودجه سال 98 بوده است. نماینده میانه در آغاز جلسه به حالت اعتراض و تحصن در مقابل جایگاه هیئت‌رئیسه ایستاد و جمعی از نمایندگان نیز اطراف او حاضر شدند تا علت را جویا شوند. فردین با دردست‌داشتن کتاب قانون اساسی دلیل تحصنش را تطابق‌نداشتن بودجه پیش‌بینی‌شده با شرایط اضطراری کشور دانست و گفت بودجه پیش‌بینی‌شده پاسخ‌گوی نیازهای فعلی ایران نیست. این ماجرا با تلاش برخی از اعضای هیئت‌رئیسه و نیز محمدعلی وکیلی برای منصرف‌کردن فرمند از تحصنش پایان نیافت و او همچنان در جایگاه ایستاد. نماینده میانه بعد از تحصن خود در جایگاه سخنرانی قرار گرفت و گفت: «قراردادن فروش یک‌‌ میلیون بشکه نفت در بودجه سال 98 منطقی نیست؛ مگر ما می‌توانیم این میزان نفت بفروشیم؟». عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه نمی‌خواهد برخی از مسائل را در جلسه علنی مجلس بیان کند، تصریح کرد: «آمریکا گفته است ما هشت کشور را بدون منت مستثنا کرده‌ایم و 500 نفر را برای کار با تک‌تک این کشورها به کار گرفته‌اند تا جایگزین خرید نفت خود را پیدا کرده و سپس نفت ایران را از فهرست خریدهای خود حذف کنند. نمی‌توان بودجه سال 98 را با یک‌‌ میلیون بشکه نفت بست، جلسه را غیرعلنی کنید تا با هم صحبت کرده و ببینیم می‌خواهیم چه کنیم». ‌راه قانوني برايم نمانده بود فردين فرمند درخصوص اقدام غيرمتعارف خود در مجلس به «شرق» گفت: «اصولا مجلس با يك آيين‌نامه داخلي اداره مي‌شود و متأسفانه بر اساس اين آيين‌نامه اختيارات رئيس‌ مجلس بسيار بالاست. نمايندگان بر اساس همين آيين‌نامه حق اعتراض و اظهارنظر دارند. من نماينده مردمم و بايد از مردم دفاع كنم؛ به اين دليل است كه اينجانب پس از حضور رئيس‌جمهور در مجلس درخواست سخنراني كردم كه متأسفانه با مخالفت هيئت‌رئيسه مواجه شد. با استناد به آيين‌نامه، پس از ارسال نامه براي سخنراني بايد اين اجازه داده شود، اما گفتند كه هيئت‌رئيسه مخالف است و من گفتم كه اين موضوع بر اساس قانون به هيئت‌رئيسه ربطي ندارد. در نهايت پس از چند روز به‌تعويق‌افتادن سخنراني به من گفتند كه ابتداي صبح چهارشنبه وقت سخنراني داده مي‌شود كه متأسفانه اين اتفاق نيفتاد. من چه بايد مي‌كردم كه بگذارند حرف‌هايم را بزنم؟ آيا راه قانوني برايم باقي مانده بود؟ در تحصن پيشينم آقاي مطهري گفت اگر من رياست جلسه را برعهده داشتم، حتما وقت سخنراني به تو مي‌دادم، اما از شانس بد من، هم دفعه گذشته و هم اين‌دفعه آقاي پزشكيان رئيس جلسه بود. من با اين كارم نوعي از نافرماني مدني را ارائه كردم؛ مسئله‌اي كه در كشورهاي مبتني‌بر آزادي بيان به وفور ديده مي‌شود. در نهايت بعد از اين‌همه اعتراض بعد از ساعت دو موضوع من را به رأي‌گيري گذاشتند و شايد بدانيد كه وقتي ساعت از دو مي‌گذرد، نمايندگان يا مي‌روند ناهار بخورند يا سيگار بكشند و طبيعي است كه يك موضوع براي رأي‌آوري به حدنصاب دوسوم نمي‌رسد. جالب است كه براي موضوع آقاي درازهي آقايان يك جلسه غيرعلني تشكيل مي‌دهند، اما براي موضوعي كه مرتبط با حقوق مردم است، هيچ واكنشي نشان نمي‌دهند». ‌مخالفت نمایندگان با برگزاری جلسه غیرعلنی اسدالله عباسی، عضو هیئت‌رئیسه مجلس، با اعلام تذکری گفت: «نباید جلسه علنی قطع و موضوع دیگری بررسی شود. درخواست آقای فرمند و ۱۰ نفر از نمایندگان برای برگزاری جلسه غیرعلنی اضطراری باید در هیئت‌رئیسه بررسی شود». عضو هیئت‌رئیسه مجلس با اشاره به بررسی لایحه بودجه در کمیسیون تلفیق گفت: «ایرادات آقایان به لایحه بودجه باید در کمیسیون تلفیق رفع شود». همچنین غلامرضا کاتب در مخالفت با پیشنهاد فرمند گفت: «ماده ۱۰۲ آیین‌نامه به ۱۰ نفر از نمایندگان اختیار داده که در صورت اضطرار و در مواردی که رعایت امنیت کشور ایجاب می‌کند، درخواست برگزاری جلسه غیرعلنی بدهند». پس از اظهارات فرمند، برگزاری جلسه غیرعلنی اضطراری به رأی نمایندگان گذاشته شد. نمایندگان با ۷۶ رأی موافق، ۱۰۴ رأی مخالف و چهار رأی ممتنع از مجموع ۲۰۹ نماینده حاضر در مجلس، با برگزاری جلسه غیرعلنی اضطراری به‌منظور بررسی لایحه بودجه سال ۹۸ مخالفت کردند. درپی تحصن فرمند، او و بیش از ۱۰ نفر از نمایندگان، درخواستی را برای برگزاری جلسه غیرعلنی طبق ماده ۱۰۲ آیین‌نامه داخلی امضا کردند. ‌تأملي بر علت تحصن آنچه علت تحصن دیروز نماینده میانه شد، در چند روز اخیر نیز دستخوش تحلیل‌های کارشناسان اقتصادی قرار گرفته است و انتقاد این نماینده می‌تواند خالی از وجه نباشد، زیرا با توجه به تحریم‌های آمریکا و کاهش احتمالی فروش نفت به یک میلیون بشکه در روز، خطر تأمین‌نشدن بودجه کشور از بابت نفت به چشم می‌خورد. همچنین در شرایط خاص تحریم‌های آمریکا انتظار می‌رفت تکیه بودجه سال آینده کمتر بر درآمد نفتی و بیشتر بر درآمدهای جایگزین باشد، درحالی‌که با تدقیق در لایحه بودجه به نظر می‌رسد که چنین امری محقق نشده است. این در حالی است که درآمد مالیاتی کشور نیز یارای تثبیت درآمدها را ندارد و اگر بودجه پیش‌بینی‌شده کفاف هزینه‌های جاری و زیربنایی را ندهد، انتظار می‌رود که با افزایش هزینه‌های بنگاه‌های اقتصادی و کاهش تولید مواجه شویم؛ بنابراین شاید بتوان گفت اصل موضوع مطرح‌شده از سوی فردین فرمند، درخور ‌تأمل است، اما چگونگی مطرح‌شدن آن و نیز تأثیر تحصن یک‌نفره او در هاله‌ای از تردید و ابهام قرار دارد. ‌تحصن 4 مهر گفتنی است نماینده میانه پیش‌تر هم اقدام به تحصن کرده بود؛ چنان‌که در چهارم مهر سال جاری در اعتراض به وضعیت اقتصادی کشور در مقابل جایگاه هیئت‌رئیسه ایستاده بود. فرمند در آن تاریخ پس از رسمیت‌یافتن جلسه به‌سوی جایگاه هیئت‌رئیسه رفت و به برگزارنشدن جلسه ویژه در مجلس برای رسیدگی به وضعیت اقتصادی و مسائل خوزستان اعتراض کرد. در آن روز نمایندگانی مانند جواد کریمی‌قدوسی، کاظم جلالی و محمدرضا تابش سعی در کنارکشیدن فرمند از برابر جایگاه هیئت‌رئیسه داشتند که موفق نشدند. پزشکیان، نایب‌رئیس مجلس که در غیاب علی لاریجانی ریاست جلسه آن روز مجلس را در دست داشت، خطاب به فرمند گفت: «از دولت، وزیر اطلاعات و مسئولان ذی‌ربط دعوت می‌کنیم و در نهایت روز یکشنبه هفته آینده نتیجه آن را اعلام خواهیم کرد»؛ نماینده میانه هم قانع نشد و به تحصن خود ادامه داد. اعتراض وقت این نماینده علاوه‌بر وضعیت نامساعد اقتصادی به برگزارنشدن جلسه‌ای برای رسیدگی به حادثه تروریستی اهواز بود. مسعود پزشکیان، نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی، در پاسخ به اعتراض فرمند اظهار کرد: «برخی نمایندگان و نمایندگان استان خوزستان و همچنین آقای فرمند اصرار دارند درخصوص مباحث پیش‌آمده استان خوزستان و مسائل اقتصادی کشور جلسه غیرعلنی برگزار کنیم. درباره مبحث خوزستان و شرایط اقتصادی کشور باید در هیئت‌رئیسه هماهنگی‌هایی را ایجاد کنیم که از دولت، وزارت اطلاعات و ارگان‌های مربوطه برای برگزاری جلسه‌ای مفصل، دعوت کنیم و به جمع‌بندی نهایی برسیم». ‌فرهنگ مطالبه‌گری یا تبلیغ انتخاباتی؟ گرچه سخنان این نماینده معترض در دو تحصنش چندان بی‌راه نیست و می‌تواند منشأ گفت‌وگو و بحث قرار بگیرد، اما تحصن می‌تواند حاوی دو مضمون باشد؛ نخست آنکه آیا مجلس و نهادهای مرتبط با مسائل کشور آن‌قدر دچار بحران نبود قانون‌گرایی شده‌اند که از دید یک نماینده تنها راه موجود تحصن‌های پی‌درپی است؟ و دوم آنکه تحصن‌های مداوم می‌تواند نوعی تبلیغ رسانه‌ای برای فرد تحصن‌کننده باشد. البته می‌توان حالت سومی را نیز برای این موضوع متصور بود که شاید فرد تحصن‌کننده این‌گونه پای مطالبات ملی و استانی خود ایستادگی می‌کند. به‌هرروی در شرایط چند وقت اخیر که عمده خبرهای مربوط به نمایندگان بحث‌هایی درباره برخوردهای نامناسب بوده است، می‌توان عملکرد خارج از عرف نماینده‌ای که دغدغه منافع ملی را احساس می‌کند، مثبت قلمداد کرد، البته اگر چنین اعمالی واقعا در راستای منافع عمومی باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.