|

تهدیدها و فرصت‌های گیاه‌خواری مطلق

سپهر سلیمی

هفته‌نامه اقتصادی اکونومیست در مقاله‌ای خبر داده سال جدید میلادی سال گیاه‌خواری مطلق (vegan) خواهد بود. گیاه‌خواری به سبب اثرات زیان‌بار صنعت دامپروری در تولید گازهای گلخانه‌ای، مصرف آب، فرسایش خاک و بی‌توجهی به حقوق حیوانات ازجمله مسائلی است که در سال‌های اخیر مورد توجه محیط‌زیستی‌های دنیا قرار گرفته است و یکی از راه‌های اصلی برای نجات زمین از گرمایش جهانی شمرده می‌شود. در این مقاله آمده: جمعیت گیاه‌خواران مطلق تا سال 2015 در آمریکا حدود سه‌ونیم درصد بوده اما درحال‌حاضر یک‌چهارم افراد 25 تا 34 ساله در آمریکا خود را گیاه‌خوار (وجترین) یا گیاه‌خوار مطلق (وگن) می‌دانند. نویسنده مقاله مدعی شده از ژوئن سال 2018 محصولات غذایی گیاهی 10 برابر بیشتر از دیگر محصولات غذایی در بازار رشد داشته است. ارائه وعده‌های غذایی در مدارس و دانشگاه‌های آمریکا و توصیه بنیاد پزشکی آمریکا به سرو غذاهای گیاهی در بیمارستان‌ها از دیگر نشانه‌هایی است که نویسنده براساس آن سال جدید میلادی را سال گیاه‌خواری مطلق نامیده است. در میان فرصت‌های پیش‌روی وگنیسم (گیاه‌خواری مطلق) اما آسیب‌ها و تهدیداتی نیز وجود دارد. مدتی است با دیدن تبلیغات کالاها، خوراکی‌ها و حتی صفحات ایرانی و خارجی مروج وگنیسم ذهنم را این پرسش مشغول کرده که آیا وگنیسم در مسیر مصرف‌گرایی قرار دارد؟ نباید فراموش کرد فارغ از بحث حقوق حیوانات، اگر از دریچه حفاظت از منابع زمین به ماجرا نگاه کنیم، «مصرف‌گرایی» بیش و پیش از «گوشت‌خواری و استفاده از محصولات حیوانی» سبب ویرانی زمین شده است. آنچه در تبلیغ بسیاری از محصولات وگن دیده می‌شود رد پررنگی از مصرف‌گرایی در خود دارد. مثلا نمی‌گوید از لوازم آرایشی استفاده نکن یا کمتر استفاده کن، بلکه می‌گوید این برند را بزن که عاری از خشونت است. حتی به نظر می‌رسد استفاده از شعارهای محیط‌زیستی و حمایت از حیوانات به عنوان ابزاری برای جذب مشتری و فروش بیشتر در حال گسترش است. با چنین تفکری آن وقت باید در اثرات و فواید وگنیسم به عنوان پرچم‌دار منع استفاده از حیوانات برای نجات زمین شک کرد! باید محاسبه کرد و دید. فارغ از موضوع حقوق حیوانات، در این شرایط شاید یک فرد غیرگیاه‌خوار کم‌مصرف، آسیب کمتری نسبت به یک گیاه‌خوار مطلق مصرف‌گرا به منابع زمین وارد کند! آنچه در میان کاربران ایرانی مروج گیاه‌خواری مطلق دیده می‌شود گاهي بسیار متضاد است. افرادی هستند که برای تهیه غذای پیشنهادی از سبزیجات کشت‌شده در بالکن یا موارد ارزان در دسترس استفاده می‌کنند و در مقابل عده‌ای موادی را برای پخت خوراک گیاهی پیشنهاد می‌دهند که گاه‌ گران و کمتر در دسترس است. این تنها بخشی از فرصت‌ها و تهدیدهای پیش‌روی این جریان محیط‌زیستی است و در مورد دیگر جنبه‌های آن باز خواهم نوشت. باید مراقب بود فرصت‌های موجود برای کمک‌کاستن از فشار به زمین از بین نرود و اصول فدای تبلیغات و ظاهر نشود. زمان برای نجات زمین تنگ است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.