ملاقات با طالبان در باغ ملي
امير محمد حسيني : طالبان به تهران آمدند و راهي باغ ملي شدند؛ براي مذاکره با ايران و در راستاي پيشبرد مذاکرات صلح. نمايندگان «شوراي کويته» يکشنبه به وزارت خارجه رفتند و با معاون سياسي ظريف مذاکراتي داشتند. اين خبر را ديروز سخنگوي وزارت خارجه تأييد کرد و گفت که عباس عراقچي با نمايندگان طالبان مذاکرات مبسوطي داشته است، در شرايطي که چندي پيش از اين علي شمخاني، دبير شوراي امنيت ملي، نيز راهي کابل شده بود و از ارتباط ايران با طالبان با آگاهي دولت افغانستان سخن گفته بود. بهرام قاسمي درباره جزئيات مذاکرات تهران با طالبان گفت: «اين مذاکرات با اطلاع دولت افغانستان بوده و هدف از انجام آن رسيدن و يافتن راهکاري براي ايجاد صلح در افغانستان و تسهيل زمينه براي انجام گفتوگو بين گروههاي افغانستاني با دولت اين کشور برای پيشبرد دولت است. ما اميدواريم که بتوانيم نقش خود را در ايجاد ثبات و امنيت در افغانستان ايفا کنيم و همانطور که اشاره کردم، اين مذاکرات با اطلاع دولت افغانستان انجام شده و اهداف آن نيز مشخص است». اين در حالي است که نمايندگان طالبان ظرف چند وقت اخير با عربستان، پاکستان، امارات و نماينده آمريکا هم در قطر و امارات مذاکره کردند؛ مذاکراتي که به نتيجه مشخصي نرسيده، اما نماينده آمريکا آينده روشني براي آن پيشبيني کرده است. چهارمين دور اين مذاكرات نيز چند روز ديگر در جده عربستان برگزار خواهد شد. مذاکرات مبسوط ايران با طالبان سخنگوي وزارت خارجه درباره مذاکرات با طالبان، گفت: «اين مذاکرات و رايزنيها با اين گروه به معناي يکسانبودن مواضع و همسويي با اين گروه نيست. با توجه به شرايط منطقه و وضعيت جاري لازم بود که اين گفتوگوها انجام شود». قاسمي تأکيد کرد: «اين مذاکرات در راستاي ايجاد زمينه و تسهيلکردن مذاکرات بين دولت افغانستان و گروههاي افغانستاني صورت گرفته است. ما اميدواريم که هرچه زودتر شاهد پيشرفت مذاکرات صلح در افغانستان و ايجاد ثبات و امنيت در اين کشور باشيم و اين مذاکرات در تحقق اين موضوع کمک کند». او در پاسخ اين سؤال که آيا مذاکره با اين گروه ممکن نيست که تبعات حقوقي براي ايران به همراه داشته باشد؟ گفت: «همانطور که پيش از اين اعلام کردم، گفتوگو با طالبان با اطلاع دولت افغانستان انجام شده است و ايران سعي ميکند زمينههاي لازم را براي انجام گفتوگو بين دولت افغانستان و گروههاي مختلف افغانستاني ايجاد و در پيشبرد اين روند کمک کند. اکنون 50 درصد خاک افغانستان در اختيار طالبان است و ما اقداماتي را که انجام دادهايم در راستاي کمک به دولت افغانستان و گروههاي افغانستاني ميدانيم تا بتوانند به صورت مسالمتآميز پاي ميز مذاکره مسائل خود را حلوفصل کنند، چنانچه ما شاهد افغانستاني باثباتتر باشيم». قاسمي تأکيد کرد: «ما تنها کشوري نيستيم که با طالبان صحبت ميکنيم؛ تاکنون بسياري از کشورهاي اروپايي و همچنين کشورهاي منطقه با طالبان مراودات و گفتوگوهايي را داشتهاند. بنابراين ايران، اولين کشور و تنها کشوري نيست که با طالبان مذاکره ميکند. او با بيان اينکه با توجه به شرايط منطقه و اهميت ايجاد ثبات در کشور افغانستان بهعنوان يک بازيگر مهم و مؤثر در منطقه اين رايزنيها و گفتوگوها انجام شده است و ميتواند ادامه پيدا کند». سخنگوي وزارت خارجه در ادامه از سفر عراقچي در آينده نزديک به افغانستان خبر داد. قاسمي درباره اهداف اين سفر گفت: «فکر ميکنم اين سفر در يکي، دو هفته آينده انجام شود. سفر مورد اشاره بر اساس تفاهمات قبلي صورت ميگيرد و قرار است در مورد همکاريهاي اقتصادي دو کشور و ديگر مسائل موجود در روابط دو کشور بحث و گفتوگو شود. تاريخ اين سفر تنظيم شده است. يکي از اهداف اين سفر پيگيري تهيه و تدوين سند جامع راهبردي بين دو کشور است. مقدمات نگارش اين سند آغاز شده است و اميدواريم با انجام اين سفر گام بلندي براي آمادهسازي اين سند و گسترش همکاريهاي دو کشور در حوزههاي مختلف برداريم». او همچنين گفت که رؤسايجمهور دو کشور اين سند را در زمان خود امضا ميکنند. صلح؛ خيلي دور خيلي نزديک اخبار مذاکره ايران با طالبان در حالي رسانهاي ميشود که برخي تحليلگران در گفتوگو با «شرق» از شروع اين مذاکرات در يک سال گذشته خبر داده بودند، اما در اين بين عده ديگری از کارشناسان معتقد هستند که ابتکارعمل مذاکرات صلح در افغانستان در دست ايران نيست، چراکه آمريکا و بهتبع آن زلمي خليلزاد، نماينده اين کشور در مذاکرات است که در پيشبرد روند صلح نقشآفريني ميکند. حتي برخي تغيير موضع پاکستان را که پيشتر از مهمترين حاميان طالبان محسوب ميشد هم ناشي از فشارهاي آمريکا بر نخستوزير جديد اين کشور ميدانند. در اين بين بعضي ديگر نيز معتقدند آنچه براي ايران اهميت دارد، پيشرفت و نتيجه مذاکرات؛ يعني دستيابي به صلح است، هرچند که ايران ابتکارعمل را در مذاکرات در اختيار نداشته باشد. اما سفر طالبان به تهران و «مذاکرات مبسوط» با معاون سياسي وزير خارجه حاکي از نقشآفريني ايران در عرصه مذاکرات است. نکته ديگر اينجاست که ايران دو وجه مشترک در مذاکره با طالبان دارد؛ خروج نيروهاي نظامي خارجي از افغانستان و داعش، چراکه بدنه «شوراي کويته»؛ يعني همان گروهي از طالبان که پاي مذاکرات صلح است، افغان است و اين در حالي است که داعش در افغانستان از نيروهاي خارجي تشکيل ميشود، البته تضادها و اختلافات هم بين ايران و طالبان بسيار است که سخنگوي وزارت خارجه هم به آن اشاره دارد. بااينهمه تنها بايد منتظر ماند و ديد که طالبان چطور به قدرت در افغانستان بازخواهد گشت و پازل صلح افغانستان کي تکميل خواهد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.