اروپا آماده سونامیهای ترامپی باشد
ناتالی گولت . ترجمه: روحاله نخعی
خاورمیانه هیچوقت منطقهای نبوده که ثبات بالایی داشته باشد. مناطق بیقانون یا فاقد حکومت از زمان تهاجم ایالات متحده به عراق و فاجعههایی که به دنبال آن آمد، در منطقه تکثیر شدهاند. متأسفانه همه ما عواقب شدید آن اتفاق را میدانیم، نهفقط برای منطقه و مردمش بلکه برای سراسر دنیا.
امروز، عراق خود را کشوری آزاد میبیند که بر تروریسم غلبه کرده است. بعد از انتخابات پارلمانی در ماه می، به نظر میرسد این کشور روند عادی خود را پی میگیرد. تقریبا معجزه است. درعینحال، رئیسجمهور پیشبینیناپذیر آمریکا، ناراضی از برگرداندن سیاستهای سلفش (اوبامایی که البته اشتباهات خودش را در منطقه داشت)، یک سیاست خارجی بیتوجه به چندجانبهگرایی را پی میگیرد (یا در واقع سیاستی جاهلانه). البته ترامپ نمیخواهد پلیس دنیا باشد، اما در ارتباط با خاورمیانه، او به فرمانده کل لغو قواعد تبدیل شده است. با انتقال سفارت ایالات متحده به اورشلیم، ترامپ نهتنها شدت حمایت خود از نخستوزیر اسرائیل را به نمایش گذاشت، بلکه نفرت خود را از قوانین بینالمللی و حقوق مردم فلسطین نشان داد. او این کار را بدون اینکه واکنش و اعتراض چندانی برانگیزد، انجام داد؛ با استفاده دوباره از راهبردش، «عمل انجامشده». با تصمیم به خارجکردن ایالات متحده از توافق هستهای ایران و بازگرداندن تحریمها، او برخلاف همه احتمالات، بر حمایت خود از عربستانسعودی تأکید کرد. رئیسجمهور ترامپ، بیشتر و بیشتر به یک شاگرد جادوگر شبیه میشود که بیتفاوت چوب جادویش را تکان میدهد؛ مثلا چطور توانست به بعضی کشورها اجازه دهد به تجارت با ایرانی که تصویری بسیار منفی از آن ارائه شده ادامه دهند، درحالیکه دیگران تحت فشار دردناک تحریمهای گزاف از انجام این کار منع شدهاند؟ در همین حال، اروپا که کاملا در مقابل فراسرزمینیبودن قوانین ایالات متحده ناتوان است، حالا به نظر به همین حد راضی است که صرفا در تلاش برای کسب سیاست مشترک دستنیافتنی، بیانیه صادر کند. در میان این آشوب، در هفته کریسمس شاهد تصمیماتی بسیار گیجکننده بودیم که بعید است زمانبندی آنها تصادفی بوده باشد. با اعلام خروج یکجانبه نیروهای ایالات متحده از سوریه و رهاکردن کشور در دستان روسها، ترکها و ایرانیها و همزمان کنارزدن کردها، رئیسجمهور ترامپ تصمیم عربستانسعودی متحدش برای مشارکت در بازسازی این کشور مرگزده را جار زد. ترکیه و ایران به نوبه خود، ۲۰ دسامبر توافقی مالی به ارزش بیش از ۳۰ میلیون دلار، ۲۶ میلیون یورو را اعلام کردند. تمام اینها را باید به دقت بررسی کرد. به یاد خواهید آورد که ترکیه، متحد اساسی ایالات متحده و از اعضای کلیدی ناتو، با تأیید ترامپ ارتباطات تجاری عمدهای با ایران را دوباره برپا کرد، درحالیکه همزمان و بیمحابا به نخستوزیر اسرائیل به عنوان «قاتلی نژادپرست» حمله میکرد. همزمان، عربستانسعودی متعهد شده سوریه را پس از خروج ایالات متحده بسازد. نباید جایگزینی برای این در کار باشد؟ آیا این برای منطقه ثبات به همراه خواهد داشت؟ با دخالت مالی در سوریه، سعودیها با ایرانی که نقشی عمده در شکست داعش ایفا کرد، روبهرو خواهند شد. اعلامیه ترامپ و قولهای سعودی و ترک، عربستانسعودی را به مرز ایران نزدیکتر میکند. وضعیت یمن به نظر در حال حلشدن است و لبنان درحالیکه منتظر است تشکیل دولت جدیدش بهزودی اعلام شود، در مقابل سربرآوردن دوباره مشکلات قدیمی مقاومت میکند. آیا در این وضعیت، سوریه در معرض این خطر است که به میدان نبردی جدید بین دو قدرت آشتیناپذیر منطقه تبدیل شود؟ظاهرا هیچکس برای رئیسجمهور ترامپ (که به نظر رئیسجمهوری نیست که چندان گوش شنوایی داشته باشد) توضیح نداده است که سیاستهای بینالمللی بر پایه تعادلهایی شکننده بنا شدهاند و ایالات متحده نقش عمدهای در حفظ آنها دارد. بیتعادل، بیتوجیه و پیشبینیناپذیر، رئیسجمهور ترامپ درباره امنیت و ثبات متحدانش ریسکهایی با خطرات سنگین بالقوه میکند و این متحدان روزبهروز درباره مواضع دمدمی او تردید بیشتری پیدا میکنند. از این جدیتر، این سیاست جدید آمریکا برای اروپا، شکنندگی شدید ما [اروپاییها] و ناتوانی ما در ایستادگی در کنار یکدیگر برای دفاع از خود را برجسته میکند. «جنگ علیه تروریسم» تمام نشده، نه در خاورمیانه، نه در آسیای میانه، افغانستان یا در آفریقای جنوب صحرا. مدتهاست زمان آن رسیده که از بودجه اتحادیه اروپا با حدود ۷۹ میلیارد یورو که برای امنیت و دفاع کنار گذاشته شده، استفاده شود تا راهبردی منسجم و مؤثر در اروپا تنظیم شود. این از موضوعات مهم در بحثهای انتخابات آینده اروپا خواهد بود و باید در صدر دغدغههای نامزدها باشد. ما باید برای سونامیهای ترامپی آماده باشیم. ما باید استقلال و امنیت خود را تضمین کنیم. آنچه در سوریه و در خاورمیانه رخ میدهد، باید هشداری برای ما باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.